Olympisch en spectaculair: zes memorabele openingsceremonies

Openingsceremonies: de één vindt ze slaapverwekkend, de ander ziet ze als het hoogtepunt van Spelen. We zetten zes memorabele momenten uit de olympische historie op een rij.

Openingsceremonie in Peking. Foto ap

Berlijn 1936
De Olympische Spelen van 1936 staan bekend als de Spelen van de nazi's. Hitler zag het sporttoernooi als het ideale, wereldwijde propagandamiddel. Aanvankelijk dreigden veel landen met een boycot vanwege de onderdrukking van joden die toen al was begonnen. Het IOC besloot toch dat de Spelen in München konden blijven.

Hitler wilde tijdens de Spelen een verenigd en sterk Duitsland laten zien. Hij verborg het opkomende antisemitisme en militarisatie. Hitler zelf verklaarde de Oympische Spelen van Duitsland voor geopend. De Duitse atleten begroetten Der Führer met de Hitlergroet.

Tegen het zere been van Hitler won de zwarte atleet Jesse Owens vier gouden medailles. Duitsland werd dat toernooi wel eerste in het medailleklassement.

Seoel 1988
Ai, hier gaat het niet helemaal goed. De openingsceremonie loopt helemaal de mist in als de vlam wordt aangestoken. Er zitten nog wat vredesduiven in de ketel als het vuur word ontstoken. Vogels proberen te vluchten, maar niet ieder dier zal de openingsceremonie overleven.

Atlanta 1996
Het is een beeld dat bij veel sportfanaten op het netvlies staat: trillend van de ziekte van Parkinson ontsteekt bokser Muhammad Ali de olympische vlam in Atlanta. Een eerbetoon aan de grootste sportman aller tijden.

Dat werd hij niet alleen vanwege zijn prestaties in de ring, met wereldtitels en een gouden olympische medaille. Maar met name vanwege zijn prestaties buiten de sport. De verhalen zijn bekend: Ali werd geboren als Cassius Clay, maar wilde niet bij zijn 'slavennaam' genoemd worden. Bovendien weigerde hij te vechten in Vietnam. 'No Vietcong ever called me nigger'.

De grootsheid van Ali werd dat toernooi nog duidelijker toen hij verscheen tijdens een wedstrijd van het Dream Team, bestaande uit bijna alleen donkere Amerikaanse basketballers. Alle sterren wilden met Ali op de foto omdat ze beseften: Ali heeft de weg geplaveid voor zwarte sporters in Amerika. Tijdens de rust van die wedstrijd kreeg Ali ook nog een olympische gouden medaille omdat hij de zijne is kwijtgeraakt.

Sydney 2000
Tijdens de openingsceremonie van de Olympische Spelen van 2000 in Sydney werd de show gestolen door Cathy Freeman. De Australische atlete (van aboriginal komaf) ontstak tijdens een verbazingwekkend spektakel met een waterval de Olympische vlam. De atlete werd ongewild het symbool voor de verbondenheid tussen de blanken en de aboriginals. Tijdens het toernooi won Freeman goud op de 400 meter en werd zo een van de grootste sterren van Sydney 2000.

Peking 2008
Traditie bij de Olympische Spelen: er wordt geklaagd over enorme kosten, die het budget ruimschoots ontstijgen. De openingsceremonie van Peking in 2008 was het absolute toppunt. Het spektakel kostte alles bij elkaar 60 miljoen euro. Ter vergelijking: de openingsceremonie van Londen 2012 kostte 'slechts' 27 miljoen.

Goed nieuws voor de Chinezen: hun openingsceremonie wordt gezien als de mooiste aller tijden. Met een vuurwerk van ongekende omvang, met dans, een vliegende turnkampioen en nog zoveel meer.

Londen 2012
Hups, daar gaat The Queen uit de helikopter. We zien Queen Elizabeth vervolgens met een parachute door de lucht vliegen, terwijl ze wordt achtervolgd door James Bond. Op de achtergrond klinkt de onvermijdelijke tune van 007, die haar in een knappe smoking heeft opgehaald van Buckingham Palace. Het is het meest geestige fragment uit de openingsceremonie van Londen 2012.

Verder komt David Beckham voorbij, in een misschien nog fijnere smoking. Hij vervoert de olympische vlam in een speedboot. Ook Mr. Bean komt langs. Rowan Atkinson speelt zijn favoriete personage in de rol van een onhandige pianospeler.

En wat kunnen we vanavond verwachten?
Vooraf belooft Rio ons een openingsceremonie Braziliaanse stijl. Veel muziek en veel dans. En natuurlijk de optocht van olympische atleten die het stadion binnenwandelen.

Lang niet iedere Nederlandse sporter zal daarbij aanwezig zijn. Velen hebben afgezegd omdat het te belastend is voor hun spieren. Dafne Schippers is nog niet eens afgereisd naar Rio, zij komt zondag pas aan in Brazilië. De Nederlandse sporters komen het Maracanã-stadion binnen onder aanvoering van vlaggendrager Jeroen Dubbeldam.

De vlam wordt mogelijk ontstoken door de Braziliaanse voetballegende Pelé, maar het is nog onzeker of hij aanwezig zal zijn. Hij kampt met de naweeën van een operatie. De openingsceremonie begint om 1 uur 's nachts en eindigt drie uur later. NPO 1 zendt het feest integraal uit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.