Olly was dag en nacht bezig met haar beelden

Kunstenares Olly de Vries-Van Abbe redde het museum in Eindhoven met de collectie van haar grootvader van de sloop.

Olly de Vries-Van Abbe.

Ze was zelf een gewaardeerd kunstenares, maar Aldegonda Clementina Maria van Abbe, roepnaam Olly, werd landelijk vooral bekend omdat zij de erfenis van haar opa en vader wilde redden.

Zij ontketende een opstand toen in de jaren negentig het Van Abbe Museum in Eindhoven dreigde te worden gesloopt. Met de oprichting van de Henri van Abbe Stichting werd het behoud van het museum en later ook dat van andere monumenten in de stad veiliggesteld.

Olly de Vries-van Abbe overleed 13 januari in het Elisabeth Ziekenhuis in Tilburg op 81-jarige leeftijd. Vlak voor Kerst kreeg ze een hersenbloeding in haar atelier in Eindhoven, waarvan ze niet meer herstelde.

Ze was de oudste in een gezin van negen kinderen. Haar vader was Albert van Abbe, directeur van de Karel 1-sigarenfabriek, waar voor de oorlog 2.500 mensen werkte. Haar opa was de Joodse ondernemer Henri van Abbe, die begin vorige eeuw die sigarenfabriek van het socialistische Amsterdam overplaatste naar het katholieke Eindhoven. Die stad was in die periode, nog voordat Philips er zijn stempel opdrukte, de sigarenstad, La Ville Fumée.

Henri van Abbe was ook een verwoed verzamelaar van moderne kunst van schilders als Jan Sluijters en Kees van Dongen. In 1936 bracht hij die collectie onder in een aan de stad geschonken museum dat naar hem, Van Abbe, werd genoemd. Olly van Abbe groeide behalve in een milieu van sigarenrook ook op in een milieu van kunst en kunstenaars. Als model werd ze geportretteerd door zowel Sluijters als Van Dongen.

Ze werd, zoals destijds niet ongebruikelijk was in hogere katholieke kringen, naar de kostsschool van de nonnen in Ubbergen gestuurd. 'Hier zat ze zes jaar alleen maar tussen meisjes. Na de middelbare school ontdekte ze ineens het wilde leven op de Kunstacademie in Arnhem, waar ze beeldhouwkunst ging studeren', zegt haar broer Marc van Abbe.

Ze ontmoette daar ook haar eerste man, Ad van Vliet, die een werf had langs de rivier de Waal. Ze gingen wonen in Nijmegen, waar ze drie kinderen kreeg. Hoewel haar man het maar niets vond, bleef ze beelden boetseren: eerst van klei en later van brons. 'Het waren nogal brave beelden van kinderen', zegt haar broer.

Dat veranderde toen ze van Van Vliet scheidde en hertrouwde met Han de Vries, met wie ze nog een kind kreeg. De beelden werden experimenteler, minder figuratief. Ze vereeuwigde in opdracht industriëlen en politici, onder wie Frits Philips, wiens beeld te zien is in het Muziekgebouw van Eindhoven, en voormalig burgemeester van Tilburg Gerrit Brokx. Daarnaast verfraaide zij vele gevels met grote keramische voorstellingen.

Bekend is de mandarijn met geisha's op de gevel van het Mandarin Hotel in Eindhoven. In heel Nederland is in kerken werk van haar hand te zien. 'Ze was een bevlogen ontwerpster. Hoewel ze moeder was van vier kinderen, was ze dag en nacht bezig met haar beelden', zegt Marc van Abbe.

Olly de Vries-Van Abbe zette zich in voor het behoud van historische gebouwen. Na de afbraak van het oude stadhuis in de Rechtestraat in Eindhoven ontwierp zij een bronzen tegel die herinnert aan het monumentale gebouw.

Toen de gemeente in 1993 plannen had om het Van Abbemuseum af te breken, kreeg zij met de Henri van Abbe Stichting voor elkaar dat het door architect A.J. Kropholler ontworpen karakteristieke gebouw behouden bleef.

Olly van Abbe is bijgezet in de grafkapel van de familie Van Abbe.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden