nieuws

Ollongren wil opheldering van gemeenten over heimelijk volgen burgers

Demissionair minister Ollongren van Binnenlandse Zaken wil opheldering over de mate waarin Nederlandse gemeenten de rechten van burgers schenden op sociale media. ‘Er moet heel snel een einde komen aan overtreding van de wet.’ Dat zei de minister dinsdag in de Tweede Kamer. Zij wil in gesprek met de Nederlandse Vereniging van Gemeenten.

Demissionair minister van Binnenlandse Zaken Kajsa Ollongren (D66). Beeld ANP
Demissionair minister van Binnenlandse Zaken Kajsa Ollongren (D66).Beeld ANP

Uit onderzoek van de NHL Stenden Hogeschool en Rijksuniversiteit Groningen blijkt dat gemeenten op heimelijk meekijken met burgers op sociale media. Ambtenaren houden Facebookgroepen, twitterprofielen en andere sociale media in de gaten om zicht te krijgen op onrust.

Bijna één op de zes ondervraagde gemeenten zet nepaccounts in voor online-monitoring. In een enkel geval gingen ambtenaren met een fake-account privégroepen in. Online speuren onder nepnamen, opslaan van persoonlijke gegevens en binnendringen van besloten groepen zijn ernstige inbreuken op rechten van burgers. ‘Het is simpelweg verboden’, aldus Bart Custers, hoogleraar Law and Data Science aan de Universiteit Leiden. ‘Gemeenten mogen niet voor politie of inlichtingendienst gaan spelen.’

Naar aanleiding van het nieuws heeft minister Ollongren ook navraag gedaan over online-monitoring binnen haar eigen departement. Ook daar bleek een account te bestaan waarvan ‘niet openlijk bekend is dat het van Binnenlandse Zaken is’, zei de minister. Daarom wil ze naast aandacht voor de gemeenten ook op de departementen uitgebreid kijken naar de regels rond privacy van burgers.

Ollongren wil ook duidelijkheid over het gebruik van online-monitoringtools door gemeenten. Zulke softwareprogramma’s kijken geautomatiseerd op sociale media naar thema’s en kernwoorden en halen informatie binnen. Dat verhoogt het risico op privacyschending omdat ook persoonsgegevens in dat sleepnet kunnen zitten.

Sommige gemeenten slaan gegevens op in dossiers, waaronder informatie over individuen en groepen. Veel gemeenteambtenaren beschikken nauwelijks over juridische kennis rond online-monitoring. Ruim de helft van de ondervraagde ambtenaren kent de protocollen of wettelijke kaders niet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden