Ollongren schuift Wiv-dilemma nog een weekje voor zich uit

Uw politieke nieuwsbrief

Minister Ollongren geeft de persconferentie, Vichjager (grijze coupe) zit op de eerste rij. Beeld anp

Goedemiddag. Alweer plaatst een referendumuitslag het kabinet voor een dilemma. Ollongren gaat zich beraden. Lokaal kregen de partijen vandaag hun definitieve rapportcijfers van de stembureaus. Spannend: wie krijgt de restzetels?

Hier zijn uw Dagkoersen. Wilt u dezen nieuwsbrief dagelijks (geheel gratis!) per mail ontvangen? Regel het eenvoudig via volkskrant.nl/dagkoersen.

Beeld de Volkskrant

DILEMMA VAN DE DAG
Wat nu, mevrouw Ollongren?

Twee mannen die vanwege de aard van hun werk doorgaans in de schaduw opereren, stapten de afgelopen weken volop in de spotlights: Rob Bertholee en Onno Eichelsheim, de bazen van inlichtingendiensten AIVD en MIVD. Vooral Bertholee was niet van de tv te slaan. Hij nodigde zichzelf uit bij College Tour en was te gast bij DWDD. De Wiv, daar draaide het om, die was van het grootste belang voor het werk van zijn inlichtingendienst. De strategie leek te werken, in de peilingen waren de voorstanders van de wet ruimschoots in de meerderheid.

Vandaag maakten de lokale stembureaus de definitieve balans op. De peilingen zaten er helemaal naast: 49,5 procent van de kiezers was tegen de Wiv (3,3 miljoen mensen, 800 duizend meer dan de tegenstanders van het Oekraïneverdrag), slechts 46,5 procent stemde voor. En maar liefst 4 procent maakte met een blanco stem zijn steun voor het referendum als democratisch instrument kenbaar. Het kabinet profiteerde nog enigszins van de raadsverkiezingen. In het 'rode Noorden' waar veel nieuwe fusiegemeenten geen verkiezingen hadden, haalde het tegenkamp woensdag een afgetekende overwinning.

Dus moet het kabinet de inlichtingenwet 'heroverwegen', zo staat voorgeschreven in de referendumwet. En dat is precies wat de regering gaat doen, zei vicepremier Kajsa Ollongren vanmiddag. Zij verving premier Rutte (die bij de EU-top in Brussel is) tijdens de wekelijkse persconferentie. Alle journalisten wilden weten: gaat u de wet aanpassen naar de wensen van de tegenstanders? De minister gooide het stoïcijns over de procedurele boeg. De Kiesraad stelt de uitslag pas volgende week donderdag officieel vast. Ollongren: 'Pas daarna zullen we ons beraden. Wat er volgt, is een weging. Ik kan daar nu niet op vooruitlopen.'

Had ze er goed aan gedaan de inlichtingenbazen zo prominent in te zetten in de campagne? Ook deze ambtenaren kregen van de kiezer het deksel op de neus. Jawel, reageerde de minister, Bertholee en Eichelsheim hadden slechts uitleg gegeven over hun werk. Een goede zaak, vond zij, en iets wat de mannen ook buiten referendumtijd zouden kunnen blijven doen. Toch is sinds woensdag nog niets van beide heren vernomen.

Minister Ollongren tijdens de persconferentie na de Ministerraad. Beeld anp

NEERGEDAALD STOF

Rotterdam
De dag na de day after zijn de uitslagen van de gemeenteraadsverkiezingen definitief. In Rotterdam profiteert Denk van een restzetel en raakt de PVV juist een zeteltje kwijt. Partijleider Geert Wilders had zich persoonlijk intensief bemoeid met de aanstaande PVV-fractie in de Maasstad, maar leek een teleurstelling te moeten incasseren door op twee van de 45 raadszetels daar uit te komen. Het wordt er uiteindelijk één.

Denk kaapte op 14 december al de spotlights van Wilders door voor de Essalam-moskee gelijktijdig met de PVV haar deelname in Rotterdam aan te kondigen. Nu kaapt de partij ook de restzetel van Wilders. Maurice 'Uw partij verkracht kinderen' Meeuwissen wordt de komende jaren de eenzame PVV'er in de Rotterdamse raad.

Denk-leider Kuzu kreeg als lijstduwer in Rotterdam veel voorkeursstemmen (meer dan lijsttrekker Stephan van Baarle) en liet vandaag weten 'een poosje' de gemeenteraad in te gaan. Hij wil samen met Van Baarle de college-onderhandelingen gaan voeren.

Den Haag
In Den Haag levert de winnaar van de verkiezingen, Groep De Mos/Hart voor Den Haag, zijn negende zetel weer in. Die restzetel gaat naar de lokale concurrent: de Haagse Stadspartij. De HSP komt daarmee op drie zetels, twee minder dan in 2014.

Het verlies voor de grootste Haagse verliezer (de PVV ging van zeven naar twee zetels) was mogelijk nog groter geweest als de bekende Hagenaar Henk Bres niet als lijstduwer op de PVV-lijst had gestaan. Bres veroverde met voorkeursstemmen een zetel. Een van die voorkeursstemmen was van Wilders.

Amsterdam
In Amsterdam blijkt uit de definitieve uitslag dat GroenLinks de grootste is met 10 van de 45 zetels. Nieuwkomers Forum voor Democratie en Denk behaalden elk drie zetels. De landelijke FvD-leider Thierry Baudet deed in Amsterdam wat Henk Bres in Den Haag deed: Baudet is met voorkeursstemmen gekozen in de Amsterdamse gemeenteraad. In tegenstelling tot Bres eist Baudet zijn zetel niet op.

Emmen
De Somalisch-Nederlandse Ugbaad Kilincci stak in Emmen haar nek uit voor de PvdA en werd tijdens het flyeren op straat beloond met scheldpartijen. 'Zwarte aap! Met je kopvodden op je kop!' Dat soort ranzigheid. Vandaag lacht zij als laatst. Ze stond op een onverkiesbare twaalfde plek, maar kreeg 1.007 voorkeursstemmen en komt daardoor alsnog (met 'kopvod' en al) in de raad.

Hertellen
In enkele gemeenten gaan ze alle stemmen opnieuw tellen. Sommige voor de zekerheid omdat de verschillen zo klein, andere omdat bleek dat stemmen niet waren geteld. Daarom doen ze een hertelling in Bergen op Zoom, Maastricht, Venray, Rijswijk, Medemblik, Zeewolde, Beek en Stein.

Stephan van Baarle was lijsttrekker voor Denk in Rotterdam. Beeld anp

OOK DAT NOG

De Donorwet
Minister Bruno Bruins voor Medische Zorg legde vandaag, na stevig aandringen van de Eerste Kamer, de Donorwet voor aan de Ministerraad. De Eerste Kamer stemde in februari voor de wet, maar nog steeds was deze niet gepubliceerd in het Staatsblad. Dat gebeurt over een dag of tien, zei Bruins. Tegenstanders van het nieuwe donorsysteem kunnen dan een referendumpetitie beginnen. Maar zo'n poging is inmiddels weinig kansrijk. De komende weken buigt de Eerste Kamer zich over het afschaffen van de referendumwet. Waarschijnlijk verdwijnt het referendum uit het wetboek voordat Donorwet-tegenstanders genoeg handtekeningen kunnen ophalen.

Een oude bekende
Hij behoorde tot de folklore van het Binnenhof. Steevast vroeg Julius Vischjager de afgelopen decennia tijdens de vrijdagse persconferentie de laatste vraag aan de minister-president. De excentrieke Vischjager was hoofdredacteur van zijn eigen The Daily Invisible, een handgeschreven krant. Vaak vroeg hij aan Rutte of die nog piano speelde, om aansluitend zelf in de sociëteit van Nieuwspoort een deuntje op de piano te spelen. Totdat omstreeks begin 2016 Julius niet meer kwam opdagen. Halverwege dat jaar zocht Trouw hem thuis op en trof een verwarde oude man aan. Vischjager leek zijn laatste laatste vraag te hebben gesteld.

Tot vandaag. Plots was hij daar weer tussen de journalisten in het perszaaltje van Nieuwspoort. Hij had een beetje pech, vanwege de afwezigheid van Rutte moest hij zijn laatste vraag aan diens plaatsvervanger stellen. De vraag luidde: 'Waar is premier Rutte?'

Dagkoersen is de politieke nieuwsbrief van de Volkskrant. Heeft u tips of opmerkingen? Mail naar haag@volkskrant.nl. Wilt u deze nieuwsbrief dagelijks per mail ontvangen? Regel het eenvoudig via volkskrant.nl/dagkoersen.

Minister Bruno Bruins voor Medische Zorg. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden