Profiel Viktor Vekselberg

Oligarch Vekselberg betaalt prijs voor beleid van Poetin

Viktor Vekselberg is de op vier na rijkste Rus, maar in het buitenland is hij nauwelijks bekend. De topman van de Renova Groep, een conglomeraat met belangen in de olie, gas, aluminium, telecom etc., houdt zich het liefst een beetje op de achtergrond. Nu staat hij plotseling in het middelpunt van de aandacht. Wie is de man die is opgedoken in verband met het onderzoek naar de banden tussen Rusland en het campagneteam van Donald Trump?

Viktor Vekselberg Beeld REUTERS

De 61-jarige oligarch kent de regels van het spel in het Rusland van president Poetin. Je mag steenrijk zijn, maar hou je buiten de politiek. Hoe onverstandig het is te trachten je rijkdom om te zetten in politieke macht, ondervond bijvoorbeeld oliebaron Michaïl Chodorkovski aan den lijve. Hij raakte zijn oliebedrijf kwijt en verdween voor jaren in een Russisch strafkamp.

Viktor Vekselberg groeide op in Oekraïne, destijds nog deel van de Sovjet-Unie. Hij studeerde af als spoorwegingenieur, maar stortte zich eind jaren tachtig in het zakenleven, toen partijleider Michaïl Gorbatsjov particuliere bedrijfjes toestond. Midden jaren negentig kreeg hij dankzij het schimmige privatiseringsprogramma onder president Jeltsin de controle over Tyumen Oil, het op twee na grootste oliebedrijf van Rusland. Daarnaast bezat hij een aluminiumconcern dat later opging in het bedrijf RusAl van Oleg Derispaska, een andere Russische oligarch.

Silicon Valley

Anders dan Chodorkovski cultiveerde Vekselberg zijn betrekkingen met president Poetin zorgvuldig. In 2010 vroeg de Russische regering hem de leiding te nemen over het project om bij Moskou een innovatiecentrum op te zetten dat de Russische tegenhanger van Silicon Valley moet worden.

Al jaren staat hij met een been in de Verenigde Staten: zijn vrouw en twee kinderen hebben een Amerikaans paspoort. Ook heeft hij een deel van zijn fortuin – volgens het zakenblad Forbes staat hij met een vermogen van 15 miljard euro op de 75ste plaats van de ranglijst van de rijkste mensen ter wereld – ondergebracht in de VS.

Sancties

Dat kwam hem eerder dit jaar op een gevoelig verlies te staan, toen hij samen met Derispaska en nog enkele vertrouwelingen van president Poetin op de Amerikaanse sanctielijst kwam te staan. Als gevolg daarvan werden de Amerikaanse tegoeden van Renova – geschat op 1,5 tot 2 miljard dollar – bevroren. Zijn concern werd ook hard getroffen doordat het geen toegang meer heeft tot de internationale geldmarkt.

Vekselberg heeft de Russische regering nu om miljardensteun gevraagd om zijn bedrijven op de been te houden, nu zij hun buitenlandse kredieten niet meer kunnen herfinancieren. Net als andere Russische oligarchen redeneert hij – zonder het hardop te zeggen – dat hij de prijs betaalt voor het beleid van Poetin, dus dat het nu Poetins plicht is hém te helpen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden