Olifantsschildpadden moeten nog bestaan

AMSTERDAM - Biologen hebben een stuk of veertig exemplaren van de iconische, uitgestorven gewaande reuzenschildpad Chelonoidis elephantopus teruggevonden, zonder ook maar één van de dieren te hebben gezien. De biologen leiden het bestaan van de schildpadden af uit genetisch materiaal dat de dieren achterlieten bij halfbloednakomelingen.


Het is voor het eerst dat biologen een uitgestorven gewaande diersoort terugvinden aan de hand van zijn genetische 'vingerafdruk', schrijven Ryan Garrick van de Amerikaanse Yale University en collega's in het blad Current Biology.


Op de Galápagoseilanden, beroemd omdat Charles Darwin er inspiratie opdeed voor de evolutieleer, verzamelden de biologen het dna van ruim 1.600 nog levende reuzenschildpadden van een verwante soort. Daarvan bleken er 84 genetische kenmerken te dragen van de uitgestorven gewaande olifantsschildpad. Dat betekent dat hun moeder of vader een 'volbloed' olifantsschildpad was. En omdat veel nakomelingen nog jong waren, is er 'een goede kans dat de raszuivere C. elephantopus nog in leven is', aldus de onderzoekers in hun onderzoeksrapport.


Er waren minstens 38 nog levende olifantsschildpadden nodig om het dna dat de onderzoekers terugvonden te verklaren, wijzen berekeningen uit.


De olifantsschildpad zou zich dan wel op 300 kilometer van zijn oorspronkelijke leefomgeving bevinden. Op het eiland waar hij ooit woonde, het zuidelijke Galápagoseiland Floreana, verdween de olifantsschildpad kort nadat Darwin hem in 1835 beschreef.


Maar kennelijk hebben walvisvaarders of piraten enkele dieren meegenomen en bij het veel noordelijker eiland Isabela overboord gezet. Daar zal de olifantsschildpad nu onopgemerkt overleven tussen de duizenden reuzenschildpadden van zijn verwant Chelonoidis becki. Daarvan is hij alleen door kenners te onderscheiden, op basis van zijn iets anders gevormde schild.


De gevolgen voor het natuurbehoud zijn groot, denken Garrick en zijn collega's. Niet alleen zet de vondst van het dna de onderzoekers op het spoor van het verloren gewaande reptiel; misschien is het met behulp van de aangetroffen dna-informatie ooit doenlijk een complete olifantsschildpad te laten herrijzen, door een nauw verwante schildpad genetisch aan te passen.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden