'Olieramp Nigeria was te voorkomen'

De ramp met exploderende olie in Nigeria had kunnen worden voorkomen. Op 10 juli explodeerde een pijpleiding. Daarbij kwamen naar schatting 150 tot 250 mensen om het leven....

Van onze buitenlandredactie

Volgens de Nigeriaanse milieuorganisatie ERA (Milieurechten-Actie) was de ramp te vermijden geweest. De speciale inspectie had namelijk de plaatselijke autoriteiten twee weken daarvoor gewaarschuwd dat er een groot lek was geconstateerd in een oliepijp in de buurt van het later getroffen plaatsje Adeje.

Medewerkers van ERA deden onderzoek in de omgeving van de ramp. De autoriteiten bleken geen actie te hebben ondernomen op de waarschuwing van de inspectie.

President Obasanjo heeft de militaire 'Federal Task Force tegen vandalisering van pijpleidingen' vorig jaar georganiseerd om de ongeveer vijfduizend kilometer pijpleiding in het zuiden van Nigeria te bewaken.

Er gebeuren regelmatig ongelukken met illegale aftappingen. De ergste ramp vond in 1998 plaats toen tussen de vijfhonderd en duizend mensen omkwamen bij een oliebrand. De branden ontstaan meestal door een weggeworpen sigarettenpeuk.

Volgens ERA wijst alles er echter op dat er dit keer een professionele bende aan het werk is geweest. De pijpleiding ligt meer dan anderhalve meter onder de grond.

De bende zou bewakers en onderhoudspersoneel van de staatsoliemaatschappij hebben omgekocht en twee weken lang verwerkte olie hebben afgetapt, voordat de inspectie arriveerde.

Die verrichtte enkele arrestaties, maar de verdachten werden kort daarop vrijgelaten. ERA vermoedt dat ook hierbij omkoping in het spel was.

De actiegroep verklaart niet waarom er zoveel mensen op de plek waren toen zich vroeg in de morgen drie explosies voordeden. Volgens de politie tapten zij brandstof af. Mogelijkerwijs hadden de dorpelingen lucht gekregen van het illegale aftappunt dat door de bende was geslagen.

Het politieonderzoek werd bemoeilijkt omdat dorpelingen de streek waren ontvlucht, mogelijk uit angst voor arrestatie.

De ramp heeft bovendien grote schade aangericht in de wijde omgeving, meldt ERA. Akkers en natuurlijke bebossing werden verwoest. De organisatie betreurt het dat de omwonenden door de overheid worden afgeschilderd als daders en vandalen, terwijl zij zwaar getroffen zijn door verlies aan levens en bezittingen.

De kern van de problemen in de Niger-Delta is het feit dat de bewoners in diepe armoede leven, terwijl de staat en de oliemaatschappijen rijk worden van de oliewinning in hun gebied, schrijft ERA-directeur Nnimmo Bassey in een open brief.

ERA dringt aan op een onafhankelijk onderzoek naar alle oliebranden in de regio en eist dat de maatschappijen die eigenaar zijn van de pijpleidingen de vervuiling van het milieu ongedaan maken. De organisatie heeft geen vertrouwen meer in de speciale inspectie en wil dat de betrokken dorpsgemeenschappen bij de bewaking van de leidingen worden betrokken.

Een week na de ramp bij Edeje deed zich in dezelfde streek een soortgelijk ongeluk voor, waarbij minstens dertig doden vielen.

De kleine volkeren in de Niger-Delta kwamen begin jaren negentig in opstand tegen de enorme milieuvervuiling die de oliewinning aanrichtte en eisten compensatie en een deel van de oliewinsten. De bekendste voorvechter was de schrijver Ken Saro-Wiwa, leider van het Ogoni-volk, die Shell aanklaagde en onder de militaire dictatuur werd opgehangen.

De militairen terroriseerden de bevolking. De acties van plaatselijke groepen - vaak van radicale, werkloze jongeren - hebben zich verhard. Regelmatig worden werknemers van oliemaatschappijen gegijzeld en olie-installaties bezet of vernield.

De terugkeer naar de democratie, ruim een jaar geleden, heeft nog weinig verbetering in de situatie gebracht. Pas onlangs kwam president Obasanjo met een plan om een deel van de oliewinsten (die zorgen voor 80 procent van de inkomsten van de staat) te besteden aan de verbetering van de levensomstandigheden van de delta-volkeren. De plaatselijke actiegroepen vinden het plan echter lang niet ver genoeg gaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden