Oliepijplijn slecht voor Amoer-luipaard? Welnee!

Dertig Amoer-luipaarden zijn er nog, maar hun territorium, de Perevoznaja-baai, wordt ernstig bedreigd. Olietransporteur Transneft wil er een terminal bouwen....

'Goed nieuws' voor het bedreigde Amoer-luipaard, de Siberische tijger en vijftig andere zeldzame diersoorten. Als het aan de Russische olietransporteur Transneft ligt, zal de Trans-Siberische oliepijpleiding over enkele jaren eindigen in hun leefterrein: de baai Perevoznaja, vijftig kilometer ten zuiden van Vladivostok. Op het nu nog ongerepte strand moeten terminals, een olieraffinaderij en een grote haven voor tankers komen.

Dat is goed nieuws, althans volgens Simion Vainstok, de president van de staatsgebonden monopolist Transneft. 'Onze manier van werken is veilig, schoon en legaal. Wij garanderen dat de levens van de luipaarden, tijgers en garnalen in de baai beter zullen worden dan ooit', zei hij tegen de Volkskrant. De Russische regering is in de eerste fase akkoord met het plan. Het wachten is nu op de (milieu)technische evaluatierapporten. Eind dit jaar kan het besluit vallen. Een Amoer-luipaard in de Perevoznaja-baai.

Ecologen en wetenschappers zijn geschokt over de keuze voor de Perevoznaja-baai. 'Dit is de slechtst denkbare variant', zegt natuurbeschermer Sergej Bereznoek van Phoenix Fonds in Vladivostok. 'Perevoznaja is hét leefterrein van het Amoer-luipaard, waarvan er nog slechts dertig in het wild leven. Die zullen door de komst van de terminal uitsterven. Daarnaast is de baai 's zomers een geliefde strandbestemming. En we vrezen voor de gezondheid van de inwoners van Vladivostok.'

Michiel Hötte van de Nederlandse stichting Tigris zet zich met de internationale alliantie Alta al acht jaar in voor de bescherming van het Amoer-luipaard. 'En met succes. De laatste tellingen wijzen uit dat de populatie zich aarzelend herstelt. Als deze pijpleiding doorgaat, zijn alle inspanningen voor niets geweest.'

De Trans-Siberische pijpleiding van het Baikalmeer naar de Japanse Zee moet met een lengte van 4118 kilometer de langste oliepijpleiding ter wereld worden. De verbinding passeert 44 olievelden, gaat 16 miljard dollar kosten en heeft een capaciteit van 80 milj ard ton olie per jaar. Een deel van die olie gaat waarschijnlijk via een vertakking van de pijpleiding direct naar China toe. De rest zal vanaf Perevoznaja worden verscheept naar Japan, China, Zuid-Korea, Indonesië en Australië.

De keuze voor Perevoznaja als eindstation is opmerkelijk, omdat er aanvankelijk een akkoord leek te zijn over de haven nabij Nachodka, een industrieel gebied en eindpunt van een spoorweg. Stuwende kracht achter Perevoznaja is de regionale gouverneur Sergej Darkin. Darkin en 'enkele Moskouse autoriteiten' zouden het grondgebied in Perevoznaja hebben opgekocht. Daardoor kunnen zij enorm van de deal profiteren, zo citeren Russische media lokale parlementariërs.

Voor Transneft is Perevoznaja gunstig omdat het in het geprivatiseerde Nachodka met veel meer partijen zou moeten onderhandelen. Daarnaast valt Perevoznaja iets goedkoper uit. Naar Nachodka zou de pijpleiding 120 kilometer langer zijn en moet een laaggebergte worden overbrugd.

De autoriteiten in Moskou blijken overigens verre van eensgezind. Presidentieel adviseur Dmitri Medvedev vroeg de regering schriftelijk om Nachodka te heroverwegen. Amirchan Amirchanov, adjunct-directeur van het ministerie voor Natuurbescherming, zal negatief adviseren over Perevoznaja , zegt hij stellig. 'Er is in Nachodka een diepe haven met prima transport-en communicatieverbindingen. Ik snap niet waarom van die optie is afgeweken.'

Het probleem van Amirchanovs ministerie is dat het pas in de laatste fase advies uitbrengt, zegt Igor Tsjestin, directeur van het Russische Wereldnatuurfonds (WWF). 'En inmiddels zijn de (illegale) bouwwerkzaamheden in de baai al begonnen. Daarover maken wij ons grote zorgen.' WWF, Alta, Greenpeace en andere ngo's voeren nu actie om Perevoznaja tegen te houden.

Het Kremlin heeft besloten dat Transneft de financiering zonder regeringssteun moet rondkrijgen. Japan heeft een lening van 7 miljard dollar toegezegd, maar dan moet Transneft aan strikte milieunormen voldoen. 'Transneft kan dit project volledig zelf betalen, wij zijn van geen enkele investeerder afhankelijk', zei Transneft-president Vainstok vorige week tijdens een persconferentie. Een consortium van negentien banken (waaronder ING en ABN Amro) maakte daar bekend dat het voor 250 miljoen dollar investeert in het pijpleidingproject. Vainstok sloot niet uit dat hij een deel van dit geld voor het Verre Oosten zal gebruiken.

Volgens WWF-directeur Tsjestin is Transneft wel degelijk in problemen gebracht door de Japanse aarzeling. 'Transneft heeft het Kremlin gevraagd het Stabilisatiefonds open te breken om de pijpleiding te financieren. Dat betekent dat ze het project niet zelf kunnen financieren.'

Tsjestin sprak vorige week in Londen met Vainstok, maar wist hem niet op andere gedachte te brengen. 'Hij denkt oprecht dat wij gefinancierd worden door de VS om hem te dwarsbomen. Bovendien is hij ervan overtuigd dat de moderne technologieën van Transneft ieder verwilderd terrein kunnen veranderen in een paradijs. Maar de luipaard zal de komst van duizenden werklieden in zijn territorium beslist niet overleven, hoe verantwoord die ook werken.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden