Nieuws Gasdebat

Oliemaatschappijen storten fors minder dan gedacht in fonds voor Groningen

Shell en ExxonMobil dragen veel minder bij aan een fonds voor Groningen dan eerder het geval leek. De oliemaatschappijen, die samen het Groningse gas oppompen, storten slechts 135 miljoen euro in het fonds. Dat bevestigde minister Wiebes van Economische Zaken donderdag aan de Tweede Kamer. Maandag wekte Wiebes nog de indruk dat de bedrijven 500 miljoen euro zouden bijdragen.

Een protest van Groningers bij de aandeelhoudersvergadering van Shell, eerder dit jaar. Foto Hollandse Hoogte / Anke Teunissen

De bijdrage van Shell en ExxonMobil aan het fonds, dat is bedoeld om de sociaaleconomische positie van Groningen te versterken, is onderdeel van een akkoord over de beëindiging van de gaswinning. Wiebes stelde dat de NAM, de dochteronderneming van de twee oliemaatschappijen die het gas wint, ‘een bijdrage van 500 miljoen euro levert voor de versterking van de economie en leefbaarheid in de regio’. Het kabinet, zo zei de minister, zou dat bedrag daarna tot minstens een miljard euro aanvullen.

Een dag later schreef het Financieele Dagblad echter dat Shell en ExxonMobil netto veel goedkoper uit zijn. Doordat de NAM haar bijdrage aan het fonds grotendeels mag verrekenen met het geld dat zij normaal al aan de Staat uitbetaalt als gasbaten, zouden de twee oliemaatschappijen samen slechts 135 miljoen euro extra kwijt zijn. Een derde van het bedrag dat Wiebes voorspiegelde. Om toch aan een miljard euro te komen, zou de Staat dan geen 500 miljoen, maar 865 miljoen euro moeten lappen.

Geen schadevergoeding

Donderdagavond bevestigde de minister die lezing in een debat over de Groningse gaswinning, maar ‘zit er weinig mystiek aan’. Volgens hem delen de oliemaatschappijen en de Staat altijd al in de opbrengsten én in de kosten van de NAM. Wiebes erkende dat er ‘wat schimmigheid is ontstaan rond de 500 miljoen euro’. ‘Maar dat was echt niet zo bedoeld.’ Het PvdA-Kamerlid Henk Nijboer noemt die uitleg ‘ongeloofwaardig’. ‘Hij heeft met Shell en Exxon iedereen bewust en op een geniepige manier op het verkeerde been gezet.’

Naast het Groningenfonds sprak Wiebes met Shell en ExxonMobil af dat de oliemaatschappijen geen schadevergoeding van de Nederlandse staat eisen voor de versnelde afbouw van de Groningse gaswinning - uiterlijk in 2030 moet de gaskraan helemaal dicht zijn. In ruil krijgen de twee bedrijven een groter deel van de opbrengsten van het aardgas dat de komende jaren nog wél wordt gewonnen. Het akkoord ging maandag van kracht bij de ondertekening, nog voor de Tweede Kamer het kon inzien. Dat was tegen het zere been van onder meer SP en PvdA. Zij hadden graag vooraf inspraak gehad.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.