Oliegigant gaat topstructuur wijzigen om sneller beslissingen te kunnen nemen 'Bij Shell duurde en duurde het maar'

'Een logische, volgende stap in de modernisering van Shell', noemt F. Trompenaars de plannen van Shell-topman M. Moody Stuart om de topstructuur van het bedrijf te wijzigen....

Van onze verslaggever

Harry van Gelder

AMSTERDAM

Trompenaars is een wereldvermaard deskundige op het gebied van bedrijfsculturen en een oud-werknemer van de Brits-Nederlandse oliemaatschappij. 'Bij Shell kon je nooit zeggen wanneer precies een beslissing was genomen. Dat duurde en duurde maar. Praten, praten, en nog eens praten. Maar wel op een hoog niveau, dat moet ik zeggen.'

Volgens Trompenaars heeft het consensus-denken van de oliemaatschappij alles te maken met de cultuur van de Brits-Nederlandse onderneming. 'Nederlanders streven door hun gezamenlijke strijd tegen het water toch al naar consensus. Voeg daar het prachtige Engelse taalgebruik bij. Nou, dan ben je lang bezig.'

Trompenaars steunt het streven van Moody-Stuart. De Shell-topman wil de aloude consensus-structuur doorbreken. 'We zijn een nieuwe periode ingegaan, waarbij beslissingen snel moeten worden genomen. Verantwoordelijkheden moeten absoluut duidelijk zijn', zei hij donderdag tegen zijn top-management.

Elk van de vijf divisies krijgt een éénhoofdige leiding die rechtstreeks rapporteert aan het hoogste college, het comité van groepsdirecteuren. Daarmee komt een eind aan de business commitees, waarin directeuren op divisieniveau in concensus besluiten namen.

Het hoogste college verandert echter niet. Moody Stuart blijft daar de eerste onder zijn gelijken.

Volgens Trompenaars kon de Shell-top vroeger ook makkelijk de tijd nemen voor een beslissing. 'Met een hoge dollar en de prijs van een vat olie op zestien dollar, kun je je tijd veroorloven.' Nu kan dat niet meer, vindt hij. 'Deze tijd vraagt om sneller handelen en om kwaliteit. Het management moet nu met de billen bloot.'

Maar Shell is al langzaam uit zijn schulp aan het kruipen, meent Trompenaars. 'Vijftien jaar geleden, toen ik nog bij Shell werkte, was de top onzichtbaar. Niemand kende ze. Het was een kleine club van hoogbegaafde intellectuelen, die heel lang bij Shell werkten en tijden bezig waren om tot overeenstemming te komen.'

De zichtbaarheid van de top is de laatste jaren vergroot, vindt Trompenaars. 'Dat de voormalige topman Herkströter naar buiten trad over Nigeria en zei dat Shell fouten had gemaakt. Dat was ongehoord.'

Toch vindt Trompenaars dat Shell nog lang niet genoeg is veranderd. 'Shell-mensen vertellen me dat steeds, maar als buitenstaander zie ik nog steeds een introvert bedrijf, waar men uitgaat van een baan voor het leven, en nog steeds moeilijk tot een beslissing komt.' De ex-werknemer vindt de lijnen bij de concurrenten BP en Exxon (Esso in Nederland) een stuk helderder. 'De Amerikaanse managementgoeroe Peters predikte voor bedrijven: schiet uit de heup en richt. Bij Shell is het vaak richten, richten, richten, en vergeten te schieten.'

Desondanks zou Trompenaars niet de gehele Shell-structuur overboord willen gooien. 'Het voordeel is dat er evenwichtige beslissingen voor de lange termijn worden genomen. Ik vrees dat Shell nu te veel op de korte termijn denkt en veel intellectuele denkkracht heeft weggesneden. Dat idee van shareholder value (aandacht voor de aandeelhouder) vind ik zo bekrompen.'

'Als je weet wat je op lange termijn wil, weet je ook wat je op korte termijn moet doen. Maar kijk je uitsluitend naar de korte termijn, dan weet je niet of je op lange termijn nog bestaat', stelt Trompenaars.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden