Oliebollenlijstjes maken patiënt dol

Wat is het beste ziekenhuis? Het ligt eraan wie de vraagt beantwoordt. Drie onderzoeken geven drie verschillende lijstjes. Zijn de keurmeesters in dezelfde ziekenhuizen geweest?...

Van onze medewerkster Jet Bruinsma

De mondige patiënt krijgt het moeilijk. De ranglijsten van beste ziekenhuizen, die in aantal en omvang toenemen – Elsevier publiceert deze week jaargang 11 – zouden hem moeten helpen om de beste kliniek te kiezen. Maar de vraag is of de zieke niet horendol wordt van de overvloed aan gegevens en beoordelingen die, afhankelijk van de onderzoekers, vaak nogal tegenstrijdig zijn.

Is het OLVG, het Onze Lieve Vrouwe Gasthuis, in Amsterdam echt het beste ziekenhuis van Nederland, zoals Elsevier meldt? Volgens het AD, dat op 16 september het OLVG een schamele 64ste plaats gaf in zijn Ziekenhuis-tophonderd. De consultants van het onderzoeksbureau Roland Berger zetten het Wilhelmina ziekenhuis in Assen op kop, maar bij Elsevier komt dit kleine ziekenhuis niet verder dan plaats 69, bij het het AD blijft het zelfs steken op positie 81. Omgekeerd komt de favoriet van het AD, Medisch Centrum Leeuwarden, bij Elsevier niet verder dan plaats 35 en blijft het bij Roland Berger hangen in het laatste kwart (zie inzet). Zijn de keurmeesters wel in dezelfde ziekenhuizen op bezoek geweest?

Het is nuttig te kijken waarop de ziekenhuis-beoordelaars hebben gelet. En wie ze hebben geconsulteerd. Roland Berger, dit jaar de eerste die met zijn ranglijst kwam, bestudeert de jaarverslagen van de ziekenhuizen, let op de bedrijfsvoering en kijkt hoe ze scoren op de prestatie-indicatoren die de Inspectie voor de Gezondheidszorg gebruikt om de kwaliteit van de zorg te meten. Elsevier gebruikt een methode waarbij artsen, verpleegkundigen en ziekenhuisbestuurders worden ondervraagd.

Met patiënten praat Elsevier niet, maar het weekblad maakt wel gebruik van de gegevens die het bureau Mediquest sinds twee jaar verzamelt in opdracht van de kwaliteitsvergelijker Independer, en die afkomstig zijn van 37 duizend personen. Ook het AD put uit dit databestand en het praat daarnaast met deskundigen uit de gezondheidszorg. De prestatiegegevens van de inspectie vormen de ruggengraat van de AD-lijst. De krant maakt er veel ruimer gebruik van dan Roland Berger. Dat zou misschien kunnen verklaren waarom het Wilhelmina-ziekenhuis in Assen de lijst van Roland Berger aanvoert, terwijl het AD dit ziekenhuis verbant naar plaats 81.

Het ziekenhuis registreert nauwkeurig hoeveel patiënten last krijgen van doorligwonden, blijkt uit de AD-gegevens. Helaas registreert het daarmee ook het eigen falen: 10 procent van de patiënten krijgt er last van, tegen slechts 2 procent in het Oosterscheldeziekenhuis in Goes, dat onderaan bungelt. Het OLVG doet het met ruim 9 procent doorligwonden slechter dan deze hekkensluiter.

Opmerkelijk is dat het financieel kwakkelende Amsterdamse Slotervaartziekenhuis, dat bij Roland Berger en AD onderaan bungelt, het goed doet bij Elsevier; boven in de middenmoot, populair bij de patiënten, en koploper in neurochirurgie, orthopedie en geriatrie. Maar ook een ziekenhuis met de meeste patiënten met doorligwonden: een op de vijf.

Roland Berger en Gupta Strategists, wiens rapport nog niet is gepubliceerd, kijken vooral naar de economische prestaties van ziekenhuizen. Een gezonde financiële bedrijfsvoering en goede kwaliteit van de zorg gaan vaak samen, concludeert Roland Berger. Ook Gupta vermoedt dat er een positieve relatie is tussen efficiency en de wensen van de patiënt.

‘Oliebollenlijstjes’, noemt de woordvoerster van de inspectie de ranglijsten van beste ziekenhuizen. ‘Wij maken ze niet. Je kunt een ziekenhuis niet als geheel beoordelen. De ene afdeling of dokter is beter dan de andere. Het hangt ervan af waar een patiënt op let. De overheidswebsite Kiesbeter.nl moet op den duur de plek worden waar de patiënt alles kan vinden over de kwaliteit die hij zoekt. Niet per ziekenhuis, maar per aandoening.’

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden