Olde Kalter: De man die de polarisatie stopte

Oud-hoofredacteur Johan Olde Kalter van De Telegraaf is zondag overleden. Hij stuurde de krant naar het midden...

Bart Jungmann

Op feestjes van De Telegraaf vertolkte Johan Olde Kalter graag Elvis Presley’s Oh let me be your teddy bear . Zo wordt de overleden oud-hoofdredacteur ter redactie ook herinnerd: als een warme en joviale man. ‘Ik heb van jullie gehouden, en ik weet dat jullie ook een beetje van mij hebben gehouden. Het ga jullie goed’, aldus citeerde De Telegraaf in 2006 zijn laatste woorden ter redactie. Dat ging het hem zelf in elk geval, tot een hartstilstand hem zondagmiddag trof.

Johnny OK (uitgesproken als oké) werd in 1944 geboren als oudste kind van een hoogleraar Romeins recht. Hij maakte zijn eigen krantje, Ollie’s Sensatieweekblad die hij voor een kwartje verkocht. Na de studie rechten kwam hij, 26 jaar oud, terecht bij De Telegraaf.

Olde Kalter maakte als verslaggever furore met een vorm van activistische journalistiek waarop De Telegraaf het patent had. Onder de veelzeggende kop ‘Holle bolle NOS’ ageerde de krant in de jaren zeventig tegen de spilzucht van de omroep. In een gepolariseerde samenleving vertolkte De Telegraaf zonder enige terughoudendheid het geluid van rechts.

Nadat hij via het correspondentschap in New York werd geroepen tot de hoofdredactie manoeuvreerde Johan Olde Kalter de krant juist in de richting van het centrum. ‘Dit land is van het midden’, zei hij daarover twee jaar geleden in de Volkskrant. ‘De tijd van polarisatie is voorbij. De problemen zijn van achter de komma.’

Vooral in de laatste vijf jaar, met de opkomst van Fortuyn en Wilders, toonde De Telegraaf zich een stuk genuanceerder dan voorheen. Daarin was de hand van Johan Olde Kalter te herkennen samen met die van Kees Lunshof, nog geen twee maanden geleden overleden. Terwijl Lunshof de krant extern vertegenwoordigde, opereerde Olde Kalter meer in de luwte. Recepties vond hij zonde van zijn tijd. ‘Een hoofdredacteur behoort in de eerste plaats achter zijn bureau te zitten, alwaar hij ja en nee zegt: dan ben je het meest nuttig.’

Pieter Broertjes, vriend en hoofdredacteur van de Volkskrant, vergelijkt zijn rol met die van Gorbatsjov in de Sovjet-Unie. ‘Johan Olde Kalter heeft de krant bij het rechtse denken weggehaald.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden