Oh oh getto

Politiek incorrect, dat was het commentaar op Robert Vuijsjes Alleen maar nette mensen, straks in de bioscoop. Hoofdrolspeler Géza Weisz: 'Je ziet de eerste reacties al: disgusting.' Tegenspeelster Imanuelle Grives legt uit hoe je Vuijsje-vrouw wordt: 15 kilo erbij.

Géza Weisz: 'Dit is 'm, dacht ik. Dé rol. Dit móet ik zijn. Toen ik het boek van Robert Vuijsje las, ter voorbereiding op de auditie, kon ik me niet voorstellen dat iemand anders dit personage zou spelen. Maar ik wist ook: je uiterlijk en achtergrond kunnen meezitten, maar de regisseur kiest uiteindelijk toch voor diegene die het beste speelt. Tenminste, dat hoop ik. Voor de auditie had ik de hele eerste monoloog uit mijn hoofd geleerd, vijf pagina's: Hollanders zien geen verschil tussen een Turk en een Marokkaan, en ook niet tussen... en zo verder.


'Dat je niet voor een Hollander wordt aangezien, zoals David in Alleen maar nette mensen, dat herken ik wel. Meestal denken ze dat ik Indisch ben, of Italiaans of Spaans. Niet Joods. Ik ben ook wel eens aangezien voor een Marokkaan. Toen ik een keer per ongeluk een kopje liet vallen in een Jordanese kroeg zei een man tegen me: kan je nou helemaal niks, vieze kut-Marokkaan? Ik was toen wel heel bruin, net terug van vakantie.'


Imanuelle Grives: 'Voor de auditie had ik me alvast uitgedost als Rowanda. Alles was heftig: legging, gouden oorbellen, topje. Mijn eigen kleren, maar in een combinatie die ik nóóit zou dragen. En ik had een Bijlmeraccent geoefend. Ik heb wel een soort muzikaliteit waardoor ik snel een taal of een dialect kan veinzen. Ik wilde deze rol juist omdat die zo ver van me af staat. Rowanda kan soms asociaal overkomen. Ze is heel basaal, weet wat ze wil: let's get it on. Niet mijn stijl, absoluut niet, maar heel grappig om te spelen. Het is een assertieve vrouw, misschien wat aan de agressieve kant van assertief. Als je met haar fuckt, pakt ze je. Uiteindelijk is ze gewoon op zoek naar liefde.'


Weisz: 'Toen de castingdirectors meisjes voor de film gingen scouten op Kabulafeesten in de Bijlmer, vroeg ik of ik mee mocht. Behalve in de Arena op zondag was ik daar eigenlijk nooit geweest. Ik vond het indrukwekkend, heel heftig. Anders dan alles wat ik ooit heb gezien. Ik deel Vuijsjes fascinatie niet, maar ik begrijp het nu wel, ook hoe dat voor hem was daar. Die vrouwen op zo'n feest kunnen zó goed bewegen, het is zo seksueel, er komt een energie los, dat voel je gewoon. Ik wil ook dat je het gelooft als je mijn verwonderde blik in de film ziet. Dat je niet denkt: ja leuk jongen, maar eigenlijk valt die David van jou gewoon voor z'n blanke, Joodse vriendinnetje.'


Vuijsje-postuur

Grives: 'Lodewijk Crijns, de regisseur, vroeg: zou je zo veel mogelijk willen aankomen? Onder begeleiding, er werd goed op me gelet. Voor de eerste auditie was ik uit mezelf al aangekomen: twee weken naar Suriname, elke dag barbecue, worstjes, taarten, gekkigheid, 5 kilo. En daarna dus nog eens 10 kilo in vier weken. Schranzen, drie warme maaltijden per dag, havermoutpap, weightgainer-shakes, slagroom, speklapjes als tussendoortje. Het was de hel, gruwelijk. Ik dacht alleen nog maar aan salade. Ik ging van maar 36-38 naar maat 44, dat is psychologisch best zwaar. Als acteur kon ik er wel een soort prestige aan ontlenen, maar als ik in de spiegel keek, zag ik cellulitis op m'n buik. Cellulitis op mijn buik! Mijn hakken kon ik niet aan, want m'n voeten werden te dik. Ik waggelde, liep als een eend, kreeg pijn in mijn rug.


'Gelukkig kwam het vet vooral bij mijn borsten, heup en kont, waar een Vuijsje-vrouw het hoort te hebben, zeg maar. Ik had ineens meer sjans, ook van Hollandse mannen. Terwijl ik me niet helemaal prettig voelde in mijn lijf. Inmiddels ben ik weer bijna terug op mijn oude gewicht. Jeroen Krabbé zei: 'Meid, je mag blij zijn als ze je straks nog herkennen op de première.''


Weisz: 'Ik heb Lodewijk voorgesteld om ook wat aan te komen, maar hij vond het contrast juist leuk: klein mannetje met grote vrouw. Snapte ik wel. Ik dacht eerst: mensen hebben bij David het postuur van Vuijsje in hun hoofd, ook omdat zijn boek toch wel behoorlijk autobiografisch is. Ik had een paar keer met hem afgesproken voor we gingen draaien, ook om hem te observeren: hoe beweeg je, hoe praat je? Dat wilde ik van hem stelen. Vuijsje had het in de gaten, hij zei: 'Je hoeft mij niet te spelen, want met jouw achtergrond heb je alle facetten al in huis.' (Weisz ging net als Vuijsje naar het Barlaeus Gymnasium in de Amsterdamse binnenstad. Zijn ouders - moeder psychotherapeut, vader filmer - zouden in boek en film worden omschreven als 'intellectuele Joden' - niet te verwarren met de meer materialistische 'textiel-Joden', red.)


'Het is een uitvergroting natuurlijk. In de Bijlmer eten niet alle mensen op de bank, en in Oud-Zuid eten niet alle Joden vrijdag kippensoep met matzeballen, of gefilte fisj.'


Grives: 'Ik wist er vrijwel niks van, eigenlijk, wat typisch Joods is. Alleen de vooroordelen: gierig, ondernemend. Grappig genoeg ben ik pas onlangs erachter gekomen dat mijn betovergrootmoeder Joods was. Die lijn loopt door van moeder tot moeder, dus dan ben ik het officieel ook.


'Dat boek waar zo veel over te doen was - zo kende ik Alleen maar nette mensen. Daarom had ik het ook niet gelezen, ik had geen behoefte aan die confrontatie.Maar toen moest ik wel, vanwege de auditie. Ik dacht: is het echt zo racistisch? Bij de eerste pagina kreeg ik al een lach op mijn gezicht. Vuijsjes boek pakt iedereen, echt iedereen! Donker, blank, Surinaams of Afrikaans - iedereen discrimineert.


'Ik dacht echt: bizar dat iemand dit uit de samenleving oppikt, en gewoon opschrijft. Ik dacht ook: dit kun je niet schrijven als je het niet hebt meegemaakt. De details kloppen. Dat Rowanda bijvoorbeeld steeds tegen David zegt: met je dit en met je dat - dat is echt typisch Surinaams.'


Controverse

Weisz: 'Tygo Gernandt zei ooit: een seksscène is een soort dans, je bent alleen bezig met waar de camera is. De dag voor de opnamen was ik al zenuwachtig. Er staat toch twintig man crew omheen.'


Grives: 'Ik kreeg een pantser om: nepborsten. Ondanks mijn extra gewicht was het niet voldoende. Ik maakte me zorgen hoe het eruit zou zien, maar de regisseur was zo beschermend: dit wel in beeld, dit niet. De nadruk ligt niet op geilheid, het is vooral komisch. Ik heb mijn ouders keurig voorbereid. Mam, ik doe een seksscène, en de borsten die u ziet zijn niet echt.'


Weisz: 'Ik denk dat mijn vader het wel heftig gaat vinden, hij is altijd zenuwachtig voorafgaand aan premières. En dit is ongeveer het tegenovergestelde van hoe hij zelf filmt. De kleur is echt in your face. Het is niet plat, maar wel... heftig. Ik weet oprecht niet wat hij ervan gaat vinden.'


Grives: 'Mijn vader wordt dit jaar 84, en ik mik erop dat hij niet naar de film gaat. Ik heb wel gezegd: papa, ik drink in de film, ik scheld, ik heb buitenechtelijke seks, ik ben asociaal en heb grote gouden tanden. Hij vond het wel grappig, geloof ik.'


Weisz: 'Wat mij betreft, is de scène waarin de ouders van David voor het eerst bij die van Rowanda op bezoek gaan in de Bijlmer het hoogtepunt van de film. Annet Malherbe en Jeroen Krabbé, mijn filmouders, zijn zó grappig. Vooraf heb ik zes keer


The Graduate gekeken - ook een beklemmend milieu met een zoon die met een niet voor de hand liggende vrouw naar bed gaat. Dustin Hoffman zegt in die film iets als: 'I don't know, things just happen to me.' Zo wilde ik David ook spelen: het overkomt hem. Anders zou hij ook snel sympathie verliezen tijdens zo'n kelderbox-scène, of die orgie.'


Grives: 'Ik kan me wel voorstellen dat zwarte vrouwen in de Bijlmer eerst denken: waarom zien we weer die Breezersletjes en gangbangs en dergelijke? Maar ik zou het dom vinden als mensen de film zien en denken: o, dus zo zijn álle Surinaamse creoolse vrouwen. Als je naar Oh Oh Cherso kijkt, neem ik aan dat je begrijpt: niet alle Hagenezen zijn zo.'


Weisz: 'Misschien valt de controverse straks mee vergeleken met die van het boek, doordat de film meer een komedie is. Aan de andere kant: op YouTube zie je de eerste reacties op de trailer al: disgusting. Maar ook mensen die schrijven: nee, dit is juist funny.'


Grives: 'Ik was zo stom om toch al wat commentaar te lezen. Ik merk dat kritiek op de film me echt raakt. Ik bedoel: ik ben zelf een zwarte vrouw. Ik wil óók meer zwarte vrouwen op tv en in de film, in diverse rollen. Maar ik vind wel: Robert Vuijsje schreef dit verhaal. En als jij, als donker persoon, ook iets wilt schrijven over je cultuur, of daarover een film wilt maken, dan moet je dat gewoon doen, zelf.'


Weisz: 'Ik wil helemaal niet pretentieus overkomen, maar stel je voor dat deze film er een heel klein beetje aan kan bijdragen dat het straks niet meer zo vreemd is voor een jongen uit Oud-Zuid om in de Bijlmer op zoek te gaan naar een meisje. Nou, dat zou toch leuk zijn?'


Credit: Alleen maar nette mensen (regie Lodewijk Crijns) gaat 10 oktober in première, in twaalf steden tegelijk.


Extra: Géza Weisz

(1986, Amsterdam), studeerde dit jaar af aan de Amsterdamse Toneelschool, speelde onder meer in de speelfilms Happy End en Sterke Verhalen, en is zoon van filmregisseur Frans Weisz. Hij is vernoemd naar zijn opa, die acteur was in vooroorlogs Duitsland en in Auschwitz werd vermoord.


In de film speelt hij David, die uit een intellectueel Joods gezin komt uit Amsterdam-Zuid. Vanwege zijn donkere uiterlijk wordt hij vaak voor Marokkaan aangezien. Valt op grote, ronde, zwarte vrouwen uit de Bijlmer.


E


xtra: Imanuelle Grives

(1985, Rotterdam), volgde verschillende theatercursussen en -opleidingen. Staat inmiddels wekelijks in het theater en speelde onder meer bijrollen in de speelfilms Mijn avonturen door V. Swchwrm en Carmen van het Noorden. Viel eerder al op als veel bellende Surinaamse in de Hi-commercial 'pokkie foetsie'.


Speelt Rowanda: een jaloerse en snel boze Surinaamse, alleenstaande moeder uit de Bijlmer. Heeft genoeg van zwarte liegende mannen en probeert het nu eens met een 'witteman'.


Extra: Feestje

Op woensdag 10 oktober gaat Alleen maar nette mensen in twaalf steden tegelijk feestelijk in première. In Haarlem komt Robert Vuijsje signeren, in Arnhem en Utrecht is er een Q&A met de acteurs en in Breda treden Boef en de Gelogeerde Aap op. Kijk voor het hele overzicht op: pathe.nl.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden