Ogenschijnlijk simpel en toch zo doordacht

Het oeuvre van Ineke Hans lijkt een allegaartje...

Jeroen Junte

Mind-set * * *

Arnhem Het lijkt bijna een bizar experiment. Laat een ontwerper een stoel bedenken die is geïnspireerd op zowel de Kratstoel van Gerrit Rietveld als de anonieme witte plastic tuinstoel die over de hele wereld wordt verkocht voor de prijs van Bigmac. Alsof André Hazes en Maria Callas in één liedje gesampled worden. Maar dat zo’n creatieve spagaat niettemin kan leiden tot een bevredigend ontwerp, bewijst ontwerpster Ineke Hans (1966). En niet met één stoel maar met een handvol.

De tuinstoel van weervast kunststof en de Kratstoel met zijn efficiënte vorm die massaproductie mogelijk maakt, inspireerden haar tot Ordinary furniture. Deze meubels bestaan uit simpele latjes van gerecycled plastic. Ook haar Fracture Chair is lichtgewicht, stapelbaar en heeft een eenvoudige vorm. De stoel is gemaakt van piepschuin dat is omwikkeld met het soort synthetisch verband dat ook wordt gebruik bij botbreuken.

Op haar solotentoonstelling Mind-set in het Museum voor Moderne Kunst in haar woonplaats Arnhem heeft ze naast haar ontwerpen, producten geplaatst waardoor zij zich heeft laten inspireren, waaronder dus ook bovengenoemde stoelen.

Naast een theepot hangt een schilderij uit 1987 van Klaas Gubbels van een archetypische koffiekan. Bij een simpele vaas van Hans staat een kleine bloempiramide uit de 19de eeuw. Naast een authentiek houten melkkrukje staat een gevilte poef van Hans zelf.

Maar ook zonder deze bonte huisraad die ze verzamelde uit de collecties van het Openluchtmuseum en het Historisch Museum Arnhem, oogt haar oeuvre als een allegaartje.

Na een serie heldere kindermeubelen volgt net zo makkelijk een peperdure lamp die ze ontwierp voor befaamde Parijse designgalerie Tools. Drie jaar geleden schaarde ze zich bij de internationale designtop met een bescheiden collectie voor Cappellini, de Italiaanse producent van kwaliteitsdesign. Vorig jaar nog ontwierp ze net zo makkelijk een vrolijk bestek voor de Nederlandse producent Royal VKB.

Toch is er een duidelijke rode draad: de basisvorm van haar producten. Pictogrammen zijn het bijna. Een kapstok lijkt op een kerstboom die versierd kan worden met jassen en dassen. Een stoel is meteen ook een stereotype stoel: vier poten, een zitvlak en een rugleuning, meer niet.

Zo simpel als haar ontwerpen ogen, zo geavanceerd zijn de materialen en technieken die ze gebruikt. Ze maakt stoelen van synthetisch gipsverband en ranke lampen van een kogelvrije kunststof, dat oogt als geglazuurd glaswerk maar normaal worden gebruikt voor benzinetanks van viplimousines. Zelfs als ze wél materialen gebruikt die al duizenden keren zijn toegepast, weet Hans daar toch weer een eigen draai aan te geven. Het servies Black gold is vervaardigd van zwart porselein.

Ook experimenteert ze lustig met innovatieve productietechnieken – al zie je dat er vaak niet aan af. De Laser Chair (2003) is een eenvoudig keukenstoeltje van zwart mdf, het geperst hout waarvan letterlijk ontelbare stoelen zijn vervaardigd. In de poten, de zitting en de rugleuning zit een patroon dat met een laser uit het hout gesneden.

De producten van Hans lijken simpel, maar de schijn bedriegt. Over elk detail is nagedacht. Een op het oog doorsnee soepkom heeft een ingenieuze uitsparing in de rand waar een lepel in kan hangen. Een knoflookpers is gereduceerd tot een gekartelde deegrollertje. Zo kan de knoflook worden geplet zonder vieze handen, terwijl het keukenapparaatje eenvoudig kan worden schoongemaakt.

Het zijn producten die ontworpen zijn met gezond boerenverstand. Wat ongetwijfeld ook haar voorliefde voor nostalgische decoraties en ouderwetse functies verklaart. Voor Cappellini ontwierp ze een strakke schommelstoel die de veelzeggende naam Country Rock meekreeg. Een notenkraker bestaat uit een glazen potje met een dikke deksel die de noot in de pot kraakt als de deksel erop wordt gedraaid.

Je moet er alleen wel van houden, haar folkloristische ontwerpstijl waarbij ze meubels decoreert met sterretjes of hartjes. Soms vliegt ze gierend uit de bocht: aan een stel houten klompen bevestigde ze een gebreide kous. Het resultaat is een curieuze laars die even oubollig als spuuglelijk is. Kan het erger? Ja, in het hout zit een bloemenmotiefje.

Jeroen Junte

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden