Ogengymnastiek voor de vrouw van de finesses

De doelvrouw van de Nederlandse hockeysters heeft zichzelf geleerd om steeds scherp te blijven en alles te zien aankomen.

Keeper Joyce Sombroek stopt een shoot out tijdens de halve finale hockey dames Nederland-Duitsland (1-1) Beeld anp

Acht seconden kunnen een eeuwigheid duren, zegt hockeykeepster Joyce Sombroek, nadat ze in de halve finale van de Spelen tegen Duitsland vier van de zeven shoot-outs heeft gepareerd. De 25-jarige Sombroek kan ook vandaag in de finale tegen Groot-Brittannië het verschil maken tussen zilver of goud. Het geheim achter haar fenomenale reflexen? Trainen met een 'knipperbril' om een arendsoog te ontwikkelen.

De shoot-out is een zenuwslopend gevecht, waarbij de aanvalster vanaf de 23-meterlijn welgeteld acht seconden de tijd krijgt om te scoren. 'Je moet als het ware in het hoofd van de tegenstander kruipen', zegt Sombroek, die heeft geleerd van mislukte shoot-out series op het EK in 2013 en twee jaar geleden in de EK-finale tegen Groot-Brittannië.

Acht seconden is soms genoeg voor een herkansing, nadat de keepster de eerste inzet heeft gestopt. Zo scoort de Duitse Müller-Wieland in de sudden death uit een onmogelijke hoek. Sombroek geeft geen krimp, ze zet haar helm af en concentreert zich op de volgende poging. 'Ik houd de stand nooit bij', zegt de keepster van Laren.

Misschien maar beter ook, want na missers van Hoog, Keetels en Jonker mag Sombroek niet falen als haar ploeg bij de shoot-out van Haucke acht seconden is verwijderd van uitschakeling. Ze kent het mentale steekspel, ze oefent er bijna dagelijks op. 'Joyce is de beste keepster van de wereld', zegt Naomi van As, nadat Sombroek haar ploeg naar de finale heeft geloodst. 'En ze verstaat de kunst dat te laten zien als het moet.'

Ogengymnastiek

Sombroek: 'Tijdens elke training laat ik wel tien shoot-outs nemen. We deden het na elke oefenwedstrijd in Nederland. De focus moest scherper, dat doe je met bepaalde trucjes als het reguleren van je ademhaling, een bepaalde spierspanning. En ik bekeek videobeelden van Duitse shoot-outs. Elk detail telt.'

Sombroek is de vrouw van de finesses. Al vier jaar geleden voor de Spelen van Londen deed ze aan Eye Gym, ogengymnastiek om scherper te kunnen waarnemen. 'Zo probeer ik bewuster naar de bal te kijken', vertelde ze in 2012 aan de Volkskrant. 'Als er een motiefje op staat, concentreer ik me daarop.'

Voor de Spelen van Rio sprak Sombroek over de 'flow', de ongrijpbare roes, waarin ze die ene 'onmogelijke' bal kon stoppen. 'Ik word vaak gevraagd hoe ik me voorbereid op de wedstrijd. Welke rituelen ik hanteer. Het hangt ervan af hoe ik me voel. Ik weet steeds beter wat ik nodig heb. Hoe ik in die flow kom als ik bijvoorbeeld niets te doen krijg. Dan moet ik juist het enige schot op doel zien te verwerken.'

Joyce Sombroek in duel met de Duitse Marie Mavers tijdens de halve finale Beeld epa

Sombroek houdt zichzelf bij de les door alles te blijven registeren. In de aanloop naar de Spelen van Rio perfectioneerde ze de 'ogentraining' door gebruik te maken van een stroboscopische bril.

Waarom een topsporter juist de ogen moet trainen? '80 tot 90 procent van alle beslissingen op het veld worden genomen aan de hand van visuele waarneming', vertelde Gijs Segers, die de zogeheten 'knipperbril' introduceerde, in 2015 in de Volkskrant.

Ook Sombroek hanteerde met een specialist van sportkoepel NOC*NSF de 'shutters', waarbij de sporter dezelfde beweging met en zonder 'knipperbril' moet uitvoeren. De bril laat de bal als het ware stilstaan, waardoor de reactietijd van de sporter wordt verhoogd. Het helpt Sombroek om ballen met snelheden van boven de 100 kilometer per uur tegen te houden.

Al op 19-jarige leeftijd maakte Sombroek bij het WK in 2010 in Argentinië haar debuut in het vrouwenteam. Je moet er een beetje gek voor zijn, zegt Sombroek. Je in een loodzwaar keeperspak - inclusief helm, tok, schoenen en legguards - te laten hijsen om als schietschijf te fungeren. 'Gelukkig word ik goed beschermd.' En wanneer het zo warm is als deze dagen in Rio smelt Sombroek gevoelsmatig weg in dat harnas.

Ze lacht de pijn weg, zoals ze dat ook deed met de heupblessure, die haar enkele maanden hinderde. Sombroek, aankomend arts: 'Ik moet waken voor overbelasting tijdens de training. Als speelsters honderd keer op goal slaan, is dat voor mij belastend. Ik had er last van tijdens de play-offs. Ik heb daarna meer rust genomen. Desnoods speel ik met een pijnstiller. Na de Spelen laat ik ernaar kijken.'

Nederlandse hockeydames vieren de winst op Duitsland met in het midden keeper Joyce Sombroek Beeld epa
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden