Ogen als smeulende lava

De vijftienjarige Aldo Rossi wil geen weekdier zijn maar een daad stellen, in de nieuwe roman van Maria Stahlie.

Een puber van vijftien die zich terugtrekt in de meditatiekamer van zijn tante om een 'Italiaan Oude Stijl' te worden zodat al zijn handelingen en woorden worden 'gekleurd door een mengeling van intelligentie, goede smaak, tact, show, elegantie, aandacht en oog voor detail'. Dat is de hoofdpersoon in de sublieme roman Scheerjongen van Maria Stahlie.


Aldo Rossi heeft een Amerikaanse vader van Italiaanse origine, die om en om een half jaar in de VS en Nederland werkt, en een Nederlandse moeder met een drukke baan als kunsthistorica aan de universiteit en een eigen kunstprogramma op tv. Gui, zijn zeven-en-een-half jaar jongere broertje, is gefascineerd door dieren en moeilijke woorden. Hij probeert zijn nieuwe woordenschat altijd uit in een zin. 'De conformist stapt in het vliegtuig' smst hij naar Aldo die naast hem in de auto zit op de terugweg naar Nederland. Het gezin heeft de zomervakantie doorgebracht in het 'Naakte Zuiden van Italië', bij de opa van vaderskant.


Het is deze opa die Aldo de 'Italiaanse schrobbering annex scheerbeurt' geeft die zijn leven zal veranderen. Hij wil niet langer 'een weekdier' zijn met liefdesverdriet en evenmin een conformist zoals zijn vader. Hij wil op zijn overgrootvader lijken, en een gepassioneerde daad stellen. Eenmaal terug in Amsterdam en de schoolbanken, wordt Aldo's leven beheerst door 'uitzichtloze verlangens'. Eerst is er de onbereikbare Irene, dan de oudere verpleegster Monica die in het verzorgingstehuis werkt waar hij zijn maatschappelijke stage loopt. Met ongekende precisie beschrijft Stahlie wat Aldo allemaal ziet en ervaart als de directrice hem rondleidt op zijn eerste middag. Wat hem het meest treft is de blik van 'smeulende lava' in de starre ogen van Laszlo Metzlar. Deze oud-wielrenner heeft zichzelf door het hoofd geschoten, waarna hij in een catatonische stupor, een algehele verstarring is beland. Sindsdien fungeert hij als biechtvader voor het personeel en ten slotte ook voor Aldo, die op een dag een schokkende ontdekking in zijn ouderlijk huis doet.


'De loeiende lelijkheid die zich een weg naar binnen had gebaand moest zijn systeem weer uit!', denkt de romantische en onschuldige puber maar 'iedere zin die lucht moest geven aan de gedachten die zijn geest onder druk zetten, werkte als gist voor de beelden en de woorden die ten grondslag lagen aan die gedachten.'


Hoewel we voornamelijk in het hoofd van Aldo zitten, is er soms een alwetende verteller aan het woord die de regie stevig in handen heeft. Doorgaans schept zo'n stem afstand, maar niet bij Stahlie, bij haar vergroot het juist je betrokkenheid.


Als Aldo op de laatste pagina zijn gepassioneerde daad stelt, 'met een minuscuul piepje' van zijn telefoon, wisselen opluchting, ontzetting en een gevoel van mededogen elkaar af.


Wie zo overtuigend in de huid van een onstuimige puber weet te kruipen, verdient niets dan lof. Voor een prachtig verhaal vol intense en speelse gedachten en observaties, vol humor bovendien. Scheerjongen lees je in één adem uit, helaas, zou ik bijna zeggen, want Aldo Rossi is je inmiddels zo dierbaar dat je hem nog lang niet wilt missen.


Maria Stahlie: Scheerjongen.


Prometheus; 231 pagina's; € 17,95.


ISBN 9789044617221.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden