Officier opent met 'themazitting' aanval op ouders van spijbelaars

De Merwedezaal in de rechtbank van Dordrecht is niet op een massaproces ingericht. Er moet worden geschoven met de stoelen, want het aantal verdachten is groot....

Van onze verslaggever

Hans Horsten

DORDRECHT

Dat ze woensdag gezamenlijk in de beklaagdenbank stonden, lag aan officier van justitie mr. J. de Wit. Hij wilde een krachtig signaal tegen het illegaal schoolverzuim afgeven, en riep daarom een flink aantal gedaagden in één keer op. Een 'themazitting' noemde hij het in een tevoren verspreid persbericht. Op de publieke tribune viel woensdag de term 'showproces'.

De Wit maakte een nummer van zijn missie tegen spijbelen. Wegblijven van school is vaak de eerste stap op het slechte pad, vindt hij. Waar blijf je als de ouders daarin het slechtst mogelijke voorbeeld geven? De officier hekelde de scholen die jarenlang een oogje dichtknepen als een ouder onaangekondigd een weekje aan de vakantie plakte. 'Al dat gedogen van luxeverzuim leidt tot onrust en scheve ogen bij andere ouders en tot ontwrichting van het leven op school. Vooral aan het begin van een nieuw schooljaar werkt het fnuikend'.

De zitting voor de kantonrechter in Dordrecht legde een klassiek probleem bloot. Veel allochtone gezinnen gaan in de zomer te vroeg naar hun geboorteland en komen vaak te laat terug. Ze proberen vooraf bij het schoolhoofd extra vakantie te regelen, maar als dit wordt afgewezen, gaan ze meestal toch. Hun kroost loopt daardoor weken onderwijs mis.

Mr. Nouwen hield de verdachten een spiegel voor. 'Wat is voor u het belangrijkste?', voeg ze aan een Turkse vrouw. 'De vakantie of de ontwikkeling van uw kind? Het stellen van prioriteiten hoort ook bij het ouderschap.'

De vrouw bleef het antwoord schuldig. Ze vroeg slechts of ze de boete van 780 gulden in zo veel mogelijk termijnen mag betalen. Eigenlijk kan ze helemaal niet betalen, betoogde ze. 'Dat vind ik geen argument', reageerde Nouwen vinnig. 'Wij hebben hier nu eenmaal onze normen. Bij te hard rijden moet u ook betalen.' Op de publieke tribune werd ze even later door haar echtgenoot op een uitbrander getrakteerd. Bij het verlaten van de Merwedezaal schold de man de vertegenwoordigers van de school uit die deze zaak bij justitie hadden aangemeld.

Het verweer van de verdachten is in veel gevallen gelijk. Problemen met de familie in het land van herkomst, een zieke verwante, een kapotte auto, een uitgelopen bruiloft van de broer, panne op de terugweg. De verdachten smokkelden aldus gemiddeld vijf tot zeven dagen. Een gezin uit Marokko spande de kroon door vijf weken langer in Casablanca te blijven dan de vakantie toeliet.

Opvallend was dat veel verklaringen in het proces-verbaal ter zitting werden herroepen. Dat gebeurde zo vaak dat het de kantonrechter zwaar te moede werd, getuige de volgende dialoog:

Mr. Nouwen: 'U zegt nu dat u te ziek was om op tijd terug te reizen. Waarom vertelde u dat niet tegen de leerplichtambtenaar?'

Verdachte: 'Ik was ziek.'

De rechtbankpresident: 'Elk bewijs daarvoor ontbreekt in het dossier.'

Verdachte: 'Ik was ziek en mijn kind was ook ziek. Mijn kind is altijd ziek als we in Turkije zijn.'

De verdachte overlegde vervolgens een verkreukeld papiertje dat volgens hem een doktersverklaring is. 'Hierin staat dat ik in Turkije ziek was.'

Mr. Nouwen bekijkt het document en schuift het terzijde. 'Dit geschrift kan van alles voorstellen. U bent volstrekt ongeloofwaardig.'

De uitspraken van de Dordtse rechtbank waren veelal conform de eis van officier van justitie De Wit die boetes vorderde van vijfhonderd tot vijftienhonderd gulden. Een handvol beklaagden kreeg van de rechter het voordeel van de twijfel en kwam met een voorwaardelijke geldstraf weg.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden