Offer van verantwoordelijken voor Tsjetsjenië kan positie Russische president redden Ministers bieden Jeltsin ontslag aan om gijzelingszaak

De ministers van Defensie, Binnenlandse Zaken, Veiligheidszaken en nog enkele figuren die een hoofdrol hebben gespeeld in de oorlog in Tsjetsjenië, hebben gisteren hun ontslag aangeboden aan de Russische president Jeltsin wegens de gijzelingszaak in Boedjonnovsk....

BERT LANTING

Van onze correspondent

Bert Lanting

MOSKOU

Naast minister van Defensie Gratsjov, zijn collega van Binnenlandse Zaken Jerin en de chef van de geheime dienst FSB, Stepasjin, hebben ook vice-premier Jegorov en het hoofd van de grenstroepen Nikolajev hun ontslag aangeboden.

Volgens parlementsvoorzitter Ivan Rybkin deden zij dat tijdens een vergadering van de Veiligheidsraad over de bloedige gijzeling door Tsjetsjeense strijders, die aan 123 mensen het leven heeft gekost.

Aan het begin van de bijeenkomst zei de president dat 'vandaag de schuldigen voor de gebeurtenissen in Boedjonnovsk aangewezen moeten worden'. Jeltsin: 'De Veiligheidsraad moet conclusies trekken. Een terreuractie van dergelijke schaal heeft de wereldgemeenschap nooit eerder meegemaakt.' Hij leverde felle kritiek op de politie en de veiligheidsdiensten. 'De hele wereld heeft kunnen zien dat onze veiligheidsdiensten niet opgewassen zijn tegen hun taken.'

Jeltsin dekte zich tegelijkertijd in tegen kritiek op het besluit van premier Tsjernomyrdin de Tsjetsjeense overvallers te laten gaan met een deel van hun ongeveer 1500 gijzelaars. Volgens Jeltsin is daarmee 'een gevaarlijk precedent' geschapen. 'Om mensenlevens te redden waren wij gedwongen toe te geven aan de eisen van de terroristen en de gevolgen van die stap merken we nu al.'

Hij verwees naar de dreigementen van Sjamil Basajev, de leider van het Tsjetsjeense zelfmoordcommando, nieuwe terreuracties te plegen in Rusland.

Met hun aanbod om af te treden maken de bewindslieden de weg vrij voor een oplossing van de politieke crisis die vorige week uitbrak nadat het parlement een motie van wantrouwen tegen de regering-Tsjernomyrdin had aangenomen. Volgens de Russische grondwet mag de president zo'n motie één keer naast zich neerleggen. Als het parlement zich nogmaals tegen het kabinet keert, moet de president òf de regering òf het parlement naar huis sturen.

Niet bekend

Volgens de parlementsvoorzitter zal Jeltsin de ontslagaanvragen van de bewindslieden afzonderlijk beoordelen en pas op 10 juli een besluit nemen, ruim anderhalve week na de stemming in het parlement.

Kennelijk wil Jeltsin voorkomen dat de indruk wordt gewekt dat hij onder druk van het parlement gehandeld heeft. Volgens de grondwet vallen de ministers van Defensie, Binnenlandse Zaken en de FSB-chef rechtstreeks onder de president. Deze heeft ook het exclusieve recht de bewindslieden te benoemen en te ontslaan.

In het parlement werd verdeeld gereageerd op het nieuws dat Gratsjov, Stepasjin en Jerin hun ontslag hadden aangeboden. De leider van de hervormingsgezinde partij Ruslands Keuze, Jegor Gajdar, verwelkomde het besluit. 'Ik zal blij zijn als de president alle ontslagen accepteert', zo zei hij. De liberale politicus Grigori Javlinski, wiens fractie vorige week voor het vertrek van de regering stemde, zei dat hij meer geïnteresseerd is 'in de vraag wiens ontslag geaccepteerd zal worden dan in wie zijn ontslag heeft aangeboden'.

De ultra rechtse Vladimir Zjirinovski voorspelde dat Jeltsin Gratsjov, Jerin en Stepasjin zal laten zitten en zich zal beperken tot het ontslag van vice-premier Jegorov (die belast is met het Tsjetsjenië-beleid) en het hoofd van het bestuur van de provincie Stavropol, waaronder Boedjonnovsk valt. Volgens hem is het gebaar van de bewindslieden slechts bedoeld om de afgevaardigden gunstig te stemmen met het oog op de cruciale stemming van aanstaande zaterdag.

Het ziet ernaar uit dat Jeltsin in ieder geval minister van Defensie Gratsjov zal sparen. Onderminister van Defensie Konstantin Kobets, een vertrouweling van Jeltsin, zei gisteren dat de leiding van het ministerie vierkant achter Gratsjov staat.

De Russische onderhandelaar Arkadi Volski maakte gisteren na afloop van besprekingen met Tsjetsjeense vertegenwoordigers in Grozny bekend dat premier Tsjernomyrdin mogelijk zelf de volgende onderhandelingsronde zal leiden. Het is nog niet duidelijk of ook de Tsjetsjeense president Doedajev daaraan zal deelnemen. Tot nog toe hebben de Russische leiders steeds geweigerd met hem aan de onderhandelingstafel plaats te nemen.

Doedajevs politieke toekomst vormde één van de onderwerpen bij de onderhandelingen van gisteren. Als oplossing voor dit netelige probleem - Doedajev is door de Russische justitie aangeklaagd wegens hoogverraad - stelde de Russische delegatie een 'nuloptie' voor. Die houdt in dat zowel Doedajev als enkele sleutelfiguren uit de nieuwe pro-Russische regering van Tsjetsjenië van het toneel moeten verdwijnen.

Pagina 9: Commentaar

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden