Offensief oppositie daagt Mugabe uit

Zimbabwe staat aan de vooravond van wat een beslissende krachtmeting kan worden tussen oppositie en regering. De Beweging voor Democratische Verandering (MDC) wil maandag na lang talmen beginnen met massale demonstraties om president Robert Mugabe 'de laatste zet' te geven....

Volgens minister van Justitie Patrick Chinamasa zijn de geplande demonstraties illegaal, en is het protest in feite 'een oproep tot een staatsgreep'. De Zimbabwaanse legerleiding heeft verklaard dat de strijdkrachten 'niet passief zullen toezien, maar met volle kracht optreden tegen hen die zich geweldadig gedragen'.

De MDC wil met grote marsen, vooral in de hoofdstad Harare, de 79-jarige Mugabe tot aftreden dwingen. De oppositie hoopt dat honderdduizenden mensen maandag in de buitenwijken van Harare gehoor zullen geven aan de oproep. Opzet is eerst naar de parlementsgebouwen te trekken, en daarna naar de officiële residentie van Mugabe. De demonstraties moeten de hele week doorgaan, en het hele land plat leggen.

Zimbabwe is al drie jaar gedompeld in een ongekende crisis door het omstreden beleid van de president en zijn partij ZANU-PF, die sinds de onafhankelijkheid van 1980 aan de macht is. Het is de eerste keer dat de oppositie dergelijke demonstraties organiseert. Eerdere protestacties waren meestal slecht georganiseerd, waardoor ze snel de kop in konden worden gedrukt door de veiligheidstroepen van de regering.

Volgens waarnemers in Harare heeft de oppositie zich ditmaal serieus voorbereid en wordt het 'erop of eronder'. 'Dit protest is een directe uitdaging aan het gezag en de macht van het Mugabe-regime', beaamt een oppositiezegsman. 'We beseffen dat er veel gevaren zijn: als het regime besluit zich tot het uiterste te verzetten zullen er slachtoffers vallen. De situatie kan uit de hand lopen.'

De MDC voerde deze week de druk op Mugabe al op. Oppositieleider Morgan Tsvangirai zei in een bijeenkomst met ambassadeurs van de G8-landen in Harare dat er, zoals de grondwet voorschrijft, binnen negentig dagen een nieuwe presidentsverkiezing moet volgen als Mugabe tot aftreden wordt gedwongen. De MDC wil niet langer deelnemen aan een overgangsregering die pas over enkele jaren nieuwe verkiezingen zou uitschrijven.

Dit standpunt is een tegenslag voor de bemiddelingspogingen van Zuid-Afrika's president Thabo Mbeki en zijn Nigeriaanse collega Olusegun Obasanjo. Die willen dat ZANU en MDC met elkaar gaan praten over een overgangsregering onder ZANU-leiding. De MDC bestrijdt de uitkomst van de presidentsverkiezing van vorig jaar, die volgens haar gemanipuleerd was.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden