Bericht uit Rwanda

Of u niet te hard wilt praten bij het genocidezwembad

Het zwembad van Hôtel des Mille Collines in de Rwandese hoofdstad Kigali. Beeld Mark Schenkel

Vijfentwintig jaar na de genocide in Rwanda doet Hôtel des Mille Collines in de hoofdstad Kigali goede zaken, en dat is mooi om te zien. In 1994, tijdens de afdaling naar de hel, wisten hier honderden Tutsi’s een veilig heenkomen te vinden. Ze ontsnapten aan de wegblokkades en de kapmessen. De gebeurtenissen werden in 2004 verbeeld in de bekende speelfilm Hotel Rwanda.

Het herrezen Rwanda kent vele symbolen, en een van de meer wonderlijke ervan hangt midden in de openluchtbar bij het hotelzwembad – het zwembad waar omsingelde vluchtelingen in 1994 het water uit haalden om te drinken. Het symbool is een klein apparaat dat staat voor de rust, de regelmaat en de opgeruimdheid die het hedendaagse Rwanda uitzonderlijk maken in Afrika.

Het is een decibelmeter.

Het ding ziet eruit als een digitale klok: zwart, met rode cijfers die fluctueren terwijl in de hotelbar een zangeres met een microfoon zoetgevooisd zingt van We all need somebody to lean on. De 80 tikt de decibelmeter onder geen beding aan – 80 dB geldt als de grens van waaraf gehoorschade kan ontstaan.

Decibelmeters in bars – hadden we die maar in mijn woonplaats Kampala, in buurland Oeganda, bedenk ik. Of in Nairobi, Kenia, of in Lagos, Nigeria. Horen en zien vergaat je er soms: bars braken onbestaanbare herrie uit, net als minibusjes, politici op campagne en de gospelkerken met hun satanische speakers.

Wetten tegen geluidsoverlast zijn er in veel landen wel, maar in Rwanda leven ze de regels ook echt na. Rwanda is nou eenmaal Rwanda: een strak geleide tekentafel staat mét verplichte helmen voor alle brommerchauffeurs en hun klanten, en zónder plastic tasjes, zoals de stewards en stewardessen van KLM je in herinnering brengen wanneer je in Kigali landt met je See Buy Fly-tasje van Schiphol.

De Rwandese autoriteiten is het ernst, zij willen de boel leefbaar houden. Op geluidsoverlast staat een boete oplopend tot omgerekend 975 euro of een celstraf van acht dagen tot twee maanden. Vorig jaar werden in Rwanda honderden kleine, geïmproviseerde gospelkerken gesloten – en één moskee. In 2014 viel de politie in Kigali wegens ‘geluidsoverlast’ binnen bij een voorleesavond voor poëzie.

Niet zo vreemd dus misschien dat Hôtel des Mille Collines angstvallig in de gaten houdt hoeveel decibels het produceert. (Verwar deze plek trouwens niet met Radio Télévision Libre des Mille Collines, de haatzender die in 1994 aanzette tot de moordpartijen op Tutsi’s. ‘Mille collines’ betekent duizend heuvels, een verwijzing naar het landschap van Rwanda).

Lekker rustgevend wel, zo’n decibelmeter. Of is het toch iets te? Artiesten, bareigenaren en een deel van het uitgaanspubliek klagen over de steriele sfeer in Kigali. Ze wijzen op de economische potentie van een bruisend nachtleven, op het belang van ruimte voor expressie – iets waarvoor sommige Rwandezen de grens over hoppen naar Kampala in Oeganda, al slaat daar de drukte weer door naar de andere kant.

Rwanda’s krant The New Times wierp vorig jaar de vraag op: kunnen we een balans vinden tussen handhaving tegen geluidsoverlast en ontwikkeling van een sfeervol nachtleven? Als dat de volgende stap is in de resurrectie van Rwanda, dan zou ik dat aan de rand van het zwembad toejuichen – met een schuin oog op de decibelmeter.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden