Nieuws

Oekraïne moet zijn ‘politieke’ EK-shirt aanpassen, zegt Uefa, maar de landkaart met de Krim mag erop blijven staan

Na ‘diepgaande analyse’ is de Uefa eruit: het EK-shirt van Oekraïne is ‘duidelijk van politieke aard’, omdat aan de binnenzijde de militaire groet ‘Glorie aan onze helden’ stond.

Het Oekraïense EK-shirt met de landkaart waarop rechtsonder de door Rusland geannexeerde Krim te zien is.  Beeld AP
Het Oekraïense EK-shirt met de landkaart waarop rechtsonder de door Rusland geannexeerde Krim te zien is.Beeld AP

Volgens de Europese voetbalbond kan de slogan worden opgevat als een indirecte provocatie aan het adres van Rusland, waarmee Oekraïne sinds 2014 in oorlog is, na onder meer de Russische annexatie van de Krim. Beide landen zijn geplaatst voor het EK.

De andere Russische punten van protest zijn ongegrond verklaard. Zo blijven op buikhoogte de contouren van de voormalige Sovjetrepubliek afgebeeld. Mét de Krim, mét de separatistische regio’s Donetsk en Lugansk. De Uefa ziet daarin geen probleem: het silhouet toont de officiële landsgrenzen van Oekraïne volgens de Verenigde Naties.

Daarnaast mag de tweede slogan op het shirt, ‘Glorie aan Oekraïne’, wel op het shirt blijven staan. Volgens de Russen was ook dit bedoeld om hen uit te dagen. De Europese voetbalbond vindt dat vergezocht.

Opmerkelijk is dat de Uefa met het besluit terugkomt op een eerdere beslissing: in eerste instantie keurde zij het shirt goed. Dat was, zegt de voetbalbond nu, omdat de landkaart en de slogans los van elkaar werden beoordeeld. Juist samen gaan ze een grens over, betoogt de bond.

Andriy Pavelko van de Oekraïense voetbalbond heeft gezegd ‘in gesprek’ te zijn met de Uefa over het oordeel, erop wijzend dat ‘Glorie aan onze helden’ al jaren bij voetbalwedstrijden ten gehore wordt gebracht. Er zit enige haast bij die gesprekken: voor Oekraïne begint het EK zondag met een wedstrijd tegen Nederland.

Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken is blij met de beslissing, zei een woordvoerder op Telegram, omdat ‘sport geen politieke arena is, maar een arena voor fysieke prestaties’.

Rond een toernooi waar Rusland en Oekraïne elkaar al niet konden loten vanwege hun politiek conflict, wordt die dooddoener niet onterecht met cynisme ontvangen. Maar de Uefa en wereldvoetbalbond Fifa zijn consequent streng op dit gebied. Dat moet ook: het verwijt van hypocrisie of een ongelijke meetlat wordt snel gemaakt, zeker bij iets tastbaars als een voetbalshirt.

Zo besloot de wereldvoetbalbond Fifa in 2016 Engelsen te beboeten voor het tonen van de ‘Remembrance Poppy’ op hun tenue. Deze klaproos heeft voor veel Britten een grote symbolische waarde: het is een eerbetoon aan alle militairen van het Britse Gemenebest die bij conflicten zijn gesneuveld, vooral de Eerste Wereldoorlog. Maar volgens de voetbalbonden mogen voetbalshirts niet naar personen verwijzen, levend of dood. Een afbeelding van een poppy was dus niet toegestaan.

Maar, klonk het direct vanuit Londen, waarom mogen de Ieren dan wel een herinnering aan het honderdjarig bestaan van de Easter Rising op hun tenue afdrukken? De Republikeinse opstand tegen het Britse gezag in 1916, een belangrijke stap naar Ierse onafhankelijkheid, was dan óók een politiek symbool. En ja, ook Ierland kreeg van de Fifa een boete.

In dezelfde periode werden ook Schotland, Wales en Noord-Ierland berispt voor kleinschaliger politieke uitingen rond de stadions.

Uiteindelijk vormen dit soort incidenten de uitzondering: de Uefa en de Fifa hebben de laatste jaren opvallend weinig hoeven ingrijpen bij nationale elftallen. Bij voetbalclubs kan een politieke achtergrond onderdeel zijn van hun bestaansgrond, omdat ze een deel van de bevolking vertegenwoordigen tegenover de rest van het land. Bij nationale elftallen spelen zulke binnenlandse spanningen minder, in elk geval in de representatie naar buiten toe. Voor het uitvechten van internationale conflicten hebben landen, mede door de strenge regels, wel effectievere methoden dan een bedekt statement op een voetbalshirt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden