Oekraïne laat voormalig Georgisch president Michail Saakasjvili niet terugkeren

De voormalige Georgische president Michail Saakasjvili is zondag met veel moeite teruggekeerd in zijn 'tweede vaderland' Oekraïne. Aanhangers van hem braken door een cordon Oekraïense grenswachten heen, nadat de autoriteiten eerder hadden geweigerd een trein waarin hij reisde door te laten. Maar het was de vraag hoe lang de Oekraïense autoriteiten hem zouden dulden.

De voormalige Georgische president Michail Saakasjvili. Beeld ap

Met zijn actie wilde Saakasjvili protesteren tegen het besluit van de Oekraïense president Petro Porosjenko hem de Oekraïense nationaliteit af te nemen. Porosjenko haalde de voormalige Georgische president in 2015 binnen om als gouverneur de bezem te halen door de regio Odessa. Als president van Georgië maakte Saakasjvili, die getrouwd is met de Zeeuwse Sandra Roelofs, furore door in hoog tempo af te rekenen met de bureaucratie en de corruptie waardoor het land werd geplaagd.

Ook in Odessa ging Saakasjvili meteen voortvarend aan de slag. Hij haalde de bezem door de verkeerspolitie, die bekend stond als een bende zakkenvullers, en begon ook met de hervorming van de douane in de haven van Odessa.

Aanvankelijk leverde hem dat veel populariteit op: er werd zelfs gespeculeerd dat hij het weleens tot president van Oekraïne zou kunnen schoppen, hoewel hij daar formeel als recent staatsburger niet voor in aanmerking kwam. Maar al snel kreeg de onstuimige gouverneur het aan de stok met het Oekraïense establishment. Tijdens een kabinetsberaad onder leiding van Porosjenko liepen de emoties zo hoog op dat minister van Binnenlandse Zaken Arsen Avakov een glas water naar de 'indringer uit Georgië' smeet.

Uiteindelijk gaf Saakasjavili er na ruim een jaar alweer de brui aan en ontpopte hij zich tot een van de felste critici van Porosjenko, die hij ervan beschuldigde dat hij corrupte figuren de hand boven het hoofd hield. Deze zomer had Porosjenko er genoeg van en trok hij het paspoort van zijn vroegere studievriend - de twee kennen elkaar van de universiteit in Kiev - weer in. Als reden gaven de Oekraïense autoriteiten op dat Saakasjvili bij het aanvragen van de Oekraïense nationaliteit had verzuimd te melden dat er een strafrechtelijk onderzoek tegen hem liep in Georgië.

Staatsloos

Daar was Saakasjvili in de problemen gekomen nadat zijn partij de verkiezingen had verloren van de Moskou-gezinde zakenman Bidzina Ivanisjvili, die hem dreigde te vervolgen wegens machtsmisbruik. Saakasjvili week daarop in 2013 uit naar het buitenland.

Doordat hij bij het verkrijgen van de Oekraïense nationaliteit afstand moest doen van zijn Georgische paspoort, is Saakasjvili nu staatloos. Dit weekeinde wilde hij, begeleid door de Oekraïense ex-premier Julia Timosjenko en tal van journalisten, terugkeren naar Oekraïne om protest aan te tekenen tegen het afnemen van zijn Oekraïense nationaliteit.

Maar de trein die hem naar Lviv moest vervoeren werd al ruim voor de grens tegengehouden. Later probeerden Oekraïense grenswachten te voorkomen dat hij alsnog de grens zou oversteken, maar een groep aanhangers wist door hun cordon heen te breken en Saakasjvili de grens over te trekken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.