Oekraïne gaat met lied over onderdrukking op de Krim naar Songfestival

Oekraïne gaat dit jaar naar het Songfestival met een liedje over oude Russische wandaden. De zangeres Jamala, zelf een Krim-Tataar, zingt over de deportatie van Tataren onder Josef Stalin.

De zangeres Jamala.Beeld reuters

Het lied van Susana Jamaladinova, zoals de zangeres voluit heet, werd zondag gekozen door de jury en 380 duizend stemmen van de kijkers thuis. Er waren nog vijf andere inzendingen.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog heeft Stalin in enkele dagen tijd zo'n 200 duizend inwoners van de Krim naar Centraal-Azië afgevoerd omdat ze zouden hebben samengewerkt met de nazi's. Tienduizenden van hen kwamen om door hongersnood en ontberingen. Pas in de jaren tachtig van de vorige eeuw mochten de overlevende weer terugkeren naar huis.

Het nummer met de titel '1944' begint in het Engels met de tekst: 'Als er vreemdelingen komen, en ze komen naar je huis, en ze vermoorden je en zeggen: 'Wij zijn onschuldig.' De rest van het nummer is in het Tataars.

'Dat afschuwelijke jaar veranderde het leven van een breekbare vrouw, mijn overgrootmoeder Nazilgan. Haar leven is daarna nooit meer hetzelfde geweest', vertelt de zangeres die zelf is geboren in het huidige Kirgizië.

'Vreselijk onrecht'

De huidige annexatie van de Krim wordt in het liedje niet genoemd, maar de verwijzingen zijn duidelijk. Mustafa Jamilev, leider van de Krim-Tataren, zegt dat hij verbanden ziet tussen het nummer en de huidige situatie. Zo is de onderdrukking van zijn volk sinds de Russische annexatie twee jaar geleden volgens hem toegenomen. 'De bezetting en andere gruwelen van de bezetter in ons moederland worden niet genoemd, maar het gaat wel over het vreselijke onrecht dat het inheemse volk is aangedaan', laat hij weten.

Krim-Tataren vormen de belangrijkste minderheid op het schiereiland. Het zijn Turks-sprekende moslims, maar gematigd: in een reportage beschreef oud-correspondent Olaf Koens hoe recht tegenover de moskee Krimwijnen werden aanbevolen, in flessen of per jerrycan. In de restaurants prijkte varkenskarbonade op het menu.

Volgens de reglementen van het Eurovisie Songfestival zijn liedjes met een politieke lading verboden. Zo werd een kandidaat uit Georgië in 2009 gediskwalificeerd omdat hij de spot dreef met president Poetin. Dit was minder dan een jaar nadat Georgië en Rusland een korte oorlog met elkaar uitvochten. Een deelnemer uit Oekraïne moest in 2005 de tekst aanpassen omdat hij het lijflied van de Oranjerevolutie zong.

Eurovisie heeft nog niet gereageerd op dit nummer. Het Songfestival wordt in mei gehouden in Stockholm.

De zangeres Jamala lacht tijdens de repetities van de show waarin Oekraïne het lied kiest dat naar het Songfestival gaat.Beeld ap
De zangeres Jamala zingt het nummer '1944'.Beeld reuters
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden