Nieuws MH17

Oekraïense speciale eenheid pakt commandant separatisten op die mogelijk getuige was van neerhalen MH17

Een Oekraïense eenheid voor speciale operaties heeft vorige week een voormalige militaire commandant van de pro-Russische separatisten opgepakt die in de stad Snizjne diende, vlakbij de plaats vanwaar de Buk-raket werd afgevuurd waarmee vlucht MH17 werd neergeschoten. De 58-jarige Vladimir Tsemach was volgens sommige bronnen destijds commandant van de luchtverdediging en kan dus een belangrijke getuige zijn voor het onderzoek naar de toedracht van de ramp.

Wrakstukken van de Maleisische Boeing die in juli 2014 boven rebellengebied in het oosten van Oekraïne werd neergeschoten. Beeld EPA

Leden van de Oekraïense speciale eenheid pakten Tsemach volgens de Russischtalige dienst van de BBC op 27 juni op in zijn eigen appartement in Snizjne, tijdens een gewaagde operatie diep in rebellengebied. Vervolgens wisten ze hem door de controleposten van de pro-Russische separatisten heen naar de Oekraïense kant van de frontlijn te smokkelen. Naar verluidt zouden ze gedaan hebben alsof hij verlamd was.

Tsemach is inmiddels in staat van beschuldiging gesteld wegens het ‘vormen van een terroristische groepering of een terroristische organisatie’. Daarop staat een straf van acht tot vijftien jaar gevangenis. Maar waarschijnlijk hebben de autoriteiten vooral belangstelling voor hem omdat hij mogelijk meer weet over wie er verantwoordelijk was voor het neerschieten van de Maleisische Boeing op 17 juli 2014, waarbij alle 298 inzittenden om het leven kwamen.

De dochter van Tsemach, Maria, vertelde tegenover de BBC dat haar vader kennelijk op klaarlichte dag werd opgepakt. Zijn vrouw ontdekte dat hij weg was, toen ze op 27 juni van haar werk terugkeerde en sporen van een gevecht en bloed aantrof in het appartement.  Daags erna kregen ze van een advocaat uit Kiev te horen dat Tsemach voor de Oekraïense rechter moest verschijnen.

Strelkov

Maria Tsemach zei te vermoeden dat de Oekraïners hem hebben ontvoerd omdat hij in 2014 de commandant van de luchtverdediging in Snizjne was en dus mogelijk betrokken was bij het neerhalen van MH17. ‘Ze proberen hem die Boeing om zijn nek te hangen.’ Maar volgens haar zitten de Oekraïners fout: haar vader zou pas in oktober tot commandant van de luchtverdediging van de Slavjansk-brigade van de separatisten zijn benoemd. Die stond toen onder bevel van Igor Strelkov alias Igor Girkin, een van de vier mannen die onlangs door het Openbaar Ministerie zijn aangeklaagd voor hun aandeel in het neerschieten van MH17.

Volgens Tsemachs dochter zou haar vader in die tijd nog geen belangrijke rol hebben gespeeld, maar was hij een gewone militair die bij een van de controleposten de wacht hield. Maar volgens Aleksandr Kots, een Russische journalist die goede banden onderhoudt met de separatisten, zou hij op dat moment wel degelijk commandant van de luchtverdediging zijn geweest en was hij ook in Snizjne. Uit zijn militaire identiteitskaart blijkt bovendien dat hij al commandant van de luchtverdedigingseenheid was toen hij op 23 oktober 2014 door het ministerie van defensie van de rebellenrepubliek DNR tot kolonel werd bevorderd.

Getuige

Het lijdt geen twijfel dat het JIT, het internationale team dat het strafrechtelijk onderzoek doet naar de ramp met MH17, veel belangstelling zal hebben voor Tsemach, als hij inderdaad ten tijde van het neerschieten van het vliegtuig een belangrijke positie had bij de luchtverdediging. Als hij destijds als commandant in Snizjne was, staat het wel vast dat hij op de hoogte moet zijn geweest van wie het commando over de Buk-installatie had die kort voor het afvuren van de raket nog even midden in het stadje geparkeerd stond. Het JIT heeft eerder al laten weten dat getuigen mogelijk strafvermindering of een nieuwe identiteit kunnen krijgen als ze aan het onderzoek meewerken.

MH17, de ramp, de verdachten en het bewijs

De verdachten

Vanwege de dagvaardingen tegen drie Russen voor hun rol bij het neerhalen van MH17 komt Moskou nu echt voor het blok te staan. Moskou weigert vooralsnog echter om mee te werken.

Het Openbaar Ministerie gaat vier mensen vervolgen wegens moord in verband met het neerschieten van vlucht MH17. Dat heeft hoofdofficier van justitie Fred Westerbeke woensdag gezegd op een persconferentie van het internationale onderzoekteam JIT.

De aangeklaagden bestaan uit drie Russen en één Oekraïner. Onder hen bevinden zich inlichtingenofficieren en de voormalig minister van Defensie van de rebellenrepubliek Donetsk.

Het bewijs
De onderzoekers van JIT en Bellingcat werden in hun zoektocht naar de daders onder meer geholpen door een overdaad aan digitaal bewijsmateriaal, dat vooral op sociale media te vinden is. De zoektocht naar deze digitale kruimels saboteerde met succes de Russische desinformatiecampagne.

Rusland heeft altijd elke betrokkenheid bij de ramp met de MH17 ontkend. Maar de verdedigingslinie wordt dunner en dunner. De beweringen ontleed.

Op de rampplek
Correspondent Olaf Koens reisde een dag na de ramp met de MH17 af naar het gebied waar het toestel neerstortte. Daar bracht hij de nacht door met de reddingswerkers, tussen wrakstukken en lichamen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden