InterviewBobi Wine

Oegandese oppositieleider Bobi Wine wordt vastgehouden in zijn huis: ‘Ze hongeren ons uit’

Rond het huis van de Oegandese oppositieleider Robert Kyagulanyi (38), bekend onder zijn artiestennaam Bobi Wine, staan sinds vorige week militairen. Na het verliezen van de omstreden presidentsverkiezingen wordt hij vastgehouden in een buitenwijk van Kampala. ‘Advocaten, partijgenoten, familie, journalisten – wie me bezoekt wordt tegengehouden.’

Oppositieleider Bobi Wine in zijn omsingelde huis in een buitenwijk van de Oegandese hoofdstad Kampala. Beeld Getty
Oppositieleider Bobi Wine in zijn omsingelde huis in een buitenwijk van de Oegandese hoofdstad Kampala.Beeld Getty

Hoe gaat het met u na zes dagen huisarrest?

‘Mijn leven is in gevaar, ik word omringd door bewapende mannen. Buiten het hek staan zo’n honderd militairen. Een dertigtal bivakkeert nu in mijn tuin. Ze hebben pistolen en mitrailleurs, ik zie veel AK-47-geweren.

‘Maandagmiddag hebben we een beetje rijst met saus gegeten, dat was het allerlaatste eten. De situatie is nijpend, omdat we een baby van 18 maanden in huis hebben. Dat is het kind van mijn schoonzus, die de baby even bij mijn vrouw achterliet, vlak voordat we donderdag werden opgesloten. De soldaten laten haar niet door om haar dochtertje op te halen. We hebben geen melk of andere voeding voor haar.’

Als reggaemuzikant zong Wine over misstanden zoals corruptie en machtsmisbruik, tot hij meedeed met de presidentsverkiezingen met een energieke campagne die het overwegend jonge electoraat aansprak. Zijn opponent: Yoweri Museveni, met 35 jaar aan de macht het langstzittend staatshoofd op het Afrikaans continent. Zegt winnaar Museveni dat het ‘de eerlijkste verkiezingen in Oeganda ooit’ waren, waarnemers constateerden daarentegen op grote schaal intimidatie en onrechtmatigheden.

Tijdens uw verkiezingscampagne kreeg uw partij te maken met geweld, waarbij tientallen mensen door de politie werden gedood. Hoe vergaat het uw aanhang nu?

‘Tachtig leden van mijn campagnestaf zijn opgepakt, maar ze zijn nog niet voorgeleid. De autoriteiten vallen ons partijkantoor binnen en jagen in het hele land op mijn mensen. Wie niet is gearresteerd, zit ondergedoken.’

U verloor de verkiezingen, maar uw partij, National Unity Platform, wordt de grootste oppositiepartij in het parlement. Wat kunt u daarmee bereiken?

‘Ik ben niet uit op een politiek baantje. Het gaat niet om mij of het presidentschap. Ik doe slechts waar ik altijd over heb gezongen: open je ogen en neem je lot in eigen hand, en doe dat geweldloos. Het gaat nu om de stem van het Oegandese volk die niet wordt gehoord. Het wemelt van de video’s en getuigenissen die bewijzen dat de verkiezingen doorgestoken kaart zijn.

‘We proberen via de rechter de uitslag aan te vechten. Lukt het niet in Oeganda, dan desnoods bij het Internationaal Strafhof in Den Haag. Alle opties liggen op tafel, maar de internationale gemeenschap moet ons daarbij nu wel te hulp komen. Want als Oegandezen opstaan tegen Museveni, wordt dat als een misdaad bestraft, door mensen dood te schieten.’

Veiligheidstroepen staan voor de poort van Bobi Wines huis in een buitenwijk van de Oegandese hoofdstad Kampala. Beeld Getty Images
Veiligheidstroepen staan voor de poort van Bobi Wines huis in een buitenwijk van de Oegandese hoofdstad Kampala.Beeld Getty Images

In 2016 werd een populair oppositielid ook na de verkiezingen thuis opgesloten. Had u zich op huisarrest voorbereid?

‘Totaal niet, ik verwachtte dit niet omdat ik moreel en wettelijk niets fout heb gedaan. Bovendien kon ik zelfs gedurende de intimidatie tijdens de campagne mijn huis ongehinderd in en uit.

‘We verbouwen gewassen op ons land, met een oppervlakte van zo’n zeven voetbalvelden hebben we genoeg cassave en suikerriet te eten. Maar als we naar buiten gaan, houden soldaten ons tegen. Ze vielen mijn vrouw aan toen ze groenten probeerde te oogsten uit onze moestuin. Ze trokken haar aan haar borsten. Nu zitten ze in tenten in onze tuin onze groenten op te eten.

‘Onze eigen beveiligingsman heeft dringend een arts nodig, de soldaten hebben zijn mond en ogen tot moes geslagen. Onze tuinman is ook mishandeld, de huishoudelijke hulp is ongedeerd. We zitten hier met vijf volwassenen en een hongerige baby. Een van onze honden heeft net een nestje geworpen, en ik kan niet naar de winkel voor hondenvoer, dus ik zit met twee hongerige honden en acht puppy’s. Als het Rode Kruis niet snel toegang krijgt, hongeren ze ons allemaal uit.’

De regering zegt dat de bewaking voor uw eigen veiligheid is. U zou met een politie-escorte naar buiten mogen, als u bereid bent uw aanhang te weerhouden van gewelddadige demonstraties en rellen. Wat zeggen de autoriteiten daarover tegen u?

‘Ze communiceren niet met mij. De soldaten in mijn tuin zwijgen ook, ze verwijzen me naar de woordvoerder van de strijdkrachten. Advocaten, partijgenoten, familie, journalisten – wie me bezoekt wordt tegengehouden, zelfs de Amerikaanse ambassadeur mocht maandag niet binnen.’

Hoe staat het met uw andere communicatiekanalen?

‘Internet werkt niet. Maandag werkte de telefoon voor het eerst sinds deze illegale detentie, maar sindsdien zweeft er een vliegtuig boven mijn huis. Ik weet niet wat het precies doet, maar na vier telefoontjes kan ik niet meer bellen. Dan moet ik de simkaart in een andere telefoon stoppen en heb ik misschien een uur tot de verbinding opnieuw wordt verbroken. Het leger heeft ook camera’s neergezet om in mijn huis te loeren. Ik hoor de generator loeien. Waarvoor hebben ze zo veel stroom nodig? Ik heb geen idee hoe dit afloopt.’

Nieuws Oppositiekandidaat Bobi Wine vreest voor leven na ‘frauduleuze’ Oegandese verkiezingen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden