Nieuws

Oegandese oppositie hardhandig onderdrukt met Nederlandse auto’s

De Oegandese politie heeft bij het neerslaan van de oppositie in het land gebruikgemaakt van pick-uptrucks die met Nederlands geld zijn gefinancierd. Dit blijkt uit onderzoek van de Volkskrant.

De Oegandese politie patrouilleert voor het hoofdkwartier van de oppositiepartij NUP.  Beeld AFP
De Oegandese politie patrouilleert voor het hoofdkwartier van de oppositiepartij NUP.Beeld AFP

Twee pick-up trucks, met op de portieren opschriften over Nederlandse ‘funding’, zijn ingezet tegen oppositiecampagnes in de aanloop naar de omstreden Oegandese verkiezingen in januari. Een van de Nederlandse pick-ups werd in november vorig jaar gebruikt voor het gewelddadig uiteenslaan van een rally van Patrick Amuriat, een van de oppositiekandidaten. De wagen werd in diezelfde maand ook ingezet om de populaire zanger-politicus Bobi Wine te schaduwen. Een andere Nederlandse wagen werd gebruikt om Amuriat de weg te versperren, waarna hij werd gearresteerd.

De voertuigen waren door Nederland aan de politie geschonken om de opvang van vluchtelingen in Oeganda te verbeteren. De wagens mogen volgens Den Haag uitsluitend voor dat doel worden gebruikt. Oeganda is een belangrijke partner van Europese landen bij de opvang van vluchtelingen, het land huisvest 1,4 miljoen ontheemden.

In Oeganda klinkt felle kritiek op de Nederlandse donaties van politiewagens. Mary Serumaga, schrijver en medewerker van Bobi Wines partij NUP, noemt het een schande. Weten belastingbetalers in Nederland wel dat hun geld ‘regeringsgeweld’ mogelijk maakt?, vraagt zij zich af.

Risico

Het ministerie van Buitenlandse Zaken noemt tegenover de Volkskrant het misbruik van de wagens ‘zeer verontrustend’ en stelt een onderzoek in. Waarnemers zeggen dat Nederland allang had kunnen weten dat gedoneerd materiaal mogelijk verkeerd zou worden ingezet. Volgens Maria Burnett, die voor Human Rights Watch twaalf jaar lang onderzoek deed in Oeganda, is het algemeen bekend dat de grenzen tussen politieafdelingen en zelfs tussen politie en leger in Oeganda ‘vaag’ zijn. ‘Het moet absoluut geen verrassing zijn dat materiaal dat je aan de ene afdeling van de politie doneert, uiteindelijk heel ergens anders terechtkomt.’

Buitenlandse Zaken kende het risico dat steun verkeerd gebruikt kan worden. In mei 2020 schreef het ministerie in een rapportage dat in Oeganda ‘ernstige incidenten van mensenrechtenschendingen en wreedheden’ plaatsvinden. Toch doneerde Nederland nog geen twee maanden later een viertal motoren en een pick-up truck aan de Oegandese politie – de pick-up truck werd korte tijd later ingezet tegen de oppositie.

Naast politiewagens en motorfietsen doneert Nederland al jaren geld (sinds 2015 zo’n 35,5 miljoen euro) voor de versterking van de Oegandese rechtsstaat. Een groot deel van dat geld komt terecht bij de Justice, Law and Order Sector (JLOS), een samenwerkingsverband van donorlanden en de Oegandese overheid, inclusief de politie. Het misbruik van de pick-uptrucks is voor Den Haag geen reden om de financiële steun direct stop te zetten. ‘Nederland houdt de situatie in Oeganda nauwlettend in de gaten en zal zich beraden op verdere stappen’, aldus een woordvoerder van Buitenlandse Zaken.

Verkiezingsgeweld

De recente verkiezingen in Oeganda werden gekenmerkt door grootschalig geweld tegen oppositiekandidaten en hun aanhangers. President Yoweri Museveni (76), die al ruim 34 jaar met harde hand regeert, zette naast de politie het leger in om de macht te behouden. In november kwamen in de hoofdstad Kampala meer dan 50 mensen om door geweld van de veiligheidsdiensten. Ook werden de afgelopen maanden leden van de oppositie gearresteerd en ontvoerd. Oppositiekandidaat Bobi Wine zat na de verkiezingen zeker tien dagen vast in zijn huis, dat werd omsingeld door politieagenten.

Lees ook

Hoe Oeganda met Nederlandse steun de oppositie onderdrukt
Met Nederlands geld gefinancierde pick-uptrucks zijn door de Oegandese politie gebruikt in zeer hardhandig optreden tegen de oppositie. Dat blijkt uit onderzoek van de Volkskrant. Het ministerie van Buitenlandse Zaken was op de hoogte van het risico dat Nederlandse steun verkeerd zou worden ingezet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden