Obamaritis

Hij is al de profeet van de hoop genoemd, Barack Obama maakt veel los. Hoe komt dat? Wat doet zijn verkiezing met vier Nederlandse bruggenbouwers?...

Het was geen gewone overwinning van Democraat op Republikein. De verkiezing van Barack Obama tot 44ste president van de Verenigde Staten wordt gezien als het begin van een nieuw tijdperk; ook in Nederland. Hoe komt het dat Obama zo veel emoties losmaakt, over de hele wereld?

Drie factoren zijn van belang, zegt hoogleraar in de emotieleer Agneta Fischer van de Universiteit van Amsterdam. ‘Hij is natuurlijk gekleurd, en dat is bijzonder voor een president van Amerika. Bovendien had hij het contrasteffect mee. George Bush en John McCain zijn veel minder charismatisch dan hij, en zij waren de belichaming van de oude politiek. Als Hillary Clinton de Republikeinse kandidaat was geweest, had hij het een stuk moeilijker gehad.

‘Maar dat is niet het enige. Obama heeft op een bijzonder knappe manier een gevoel van positivisme weten over te brengen.’

Als een charismatisch leider een boodschap goed overbrengt, is het vrij gemakkelijk om het ook voor waar aan te nemen. Het is niet alleen een boodschap die zo iemand overbrengt, aldus Fischer, het wereldbeeld van de toehoorders verandert ook echt.

Uit een recente studie van de Universiteit van Amsterdam kwam naar voren dat als een charismatisch leider blij of boos is, de werknemers in dat licht naar hun eigen werk kijken. Zelfs als zijn humeur niets met hun werk te maken heeft. Zijn uitstraling bepaalt hoe anderen hun omgeving beleven. Fischer: ‘Als Obama spreekt over hoop, is het voor zijn volgelingen vrij gemakkelijk om die hoop ook in de toestand van de wereld terug te zien.’ De problemen die er zijn, lijken ineens beter oplosbaar. De change is niet alleen coming, ze is er al.

Er zijn veel sombere geluiden over de uitwerking die deze euforie op Obama’s presidentschap kan hebben. Want wie hoog klimt, kan diep vallen. En het land staat er met twee oorlogen en een kredietcrisis niet florissant voor. ‘De teleurstelling gaat komen,’ zegt Fischer. ‘Zijn kiezers hebben grote verwachtingen en hun hoop moet wel gevoed worden. Maar wat interessant is, is dat men zich prima lijkt te realiseren dat hij niet God is.’

Obama hamerde er in zijn overwinningsspeech al op dat het nu pas gaat beginnen, en dat één termijn waarschijnlijk niet genoeg is om alle problemen op te lossen. Maar dat hij wel zijn plannen en problemen zal delen met het Amerikaanse volk. En dat is psychologisch een slimme zet. ‘Blijven praten is belangrijk. Hij kan op een positieve manier de verwachtingen naar beneden schroeven, door veel en eerlijk te blijven communiceren.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden