Obama zet presidentschap in en wint

Analyse..

Philippe Remarque

Washington De elektronische teller in het Huis van Afgevaardigden floept op 216 en het gejuich barst los. ‘Yes, we can! Yes, we can!’, scanderen de Democraten naar de sip kijkende Republikeinen.

Een afgevaardigde uit Missouri komt de plenaire zaal uitgestormd en ramt een vriend op de rug. ‘We hebben geschiedenis geschreven’, zegt hij. ‘We hebben Amerika een stap verder gebracht in de richting van een moderne samenleving.’

Ook Obama spreekt over een historische beslissing. ‘Amerika heeft honderd jaar gewacht en decennia gevochten om dit moment te bereiken. Vanavond, dankzij jullie, zijn we er eindelijk’, schrijft hij in een mail aan zijn aanhangers.

Gezondheidszorg voor allen, een vanzelfsprekendheid in Europa, leek in het land van de vrijemarktideologie politiek onmogelijk. Vele presidenten hebben hun tanden erop stukgebeten. Deze is het gelukt, ondanks de unanieme oppositie van de Republikeinen.

Eerst schreef Barack Obama alleen geschiedenis om wie hij was. Nu ook om wat hij heeft gedaan.

Het nieuwe zorgstelsel is voor Amerika een grote stap, vergelijkbaar met de invoering van sociale zekerheid onder Roosevelt. Het marktsysteem blijft, maar gezondheidszorg wordt tot een recht.

Zoiets vereist overheidsingrijpen en kost geld. Daarom zijn Amerikanen er huiverig voor. De Republikeinen wakkerden dit aan met een harde campagne, en wisten Obama te beschadigen.

Op de wet is ook wat aan te merken: of de hervorming met voorgenomen bezuinigingen valt te betalen, is onzeker. Er komt geen einde aan de ‘perverse prikkels’ die dokters onnodig doen behandelen.

Maar deskundigen zijn hoopvol over de aanzetten tot kostenbesparing. En de principiële keuze voor een ander raamwerk is gemaakt.

De nieuwe president wist het debat lange tijd niet naar zijn hand te zetten. Maar op het beslissende moment nam hij een groot risico.

Toen de kiezers van Massachusetts de Democraten afstraften, leek het plan politiek dood. Medewerkers raadden Obama een kleinere, politiek minder riskante hervorming aan. Maar hij zette zijn presidentschap in en won.

Obama wil een president zijn die de koers van het land verlegt, zoals Reagan. ‘Ik zou liever een echt goede ééntermijnspresident zijn dan een middelmatige tweetermijnspresident’, zei hij in januari.

De grote vraag is nu of zijn waaghalzerij wordt beloond of afgestraft. Hoe reageren de Amerikanen tussen nu en november, als er Congresverkiezingen zijn? Op het moment is de hervorming van de gezondheidszorg niet erg populair. Het Witte Huis hoopt dat het beeld kantelt nu de wet er is, de door de oppositie voorgespiegelde rampen uitblijven en kiezers er concreet op vooruitgaan.

Obama’s tegenstanders hopen juist dat het etiket van ‘socialist’ blijft plakken. In november kunnen de Republikeinen dan het Congres terugveroveren.

Democraten waren ook bang hun zetel te verliezen. Maar ze voelden een morele plicht. En beseften dat de kiezer over nietsdoen nog harder had geoordeeld.

Aan Obama’s hand hebben de Democraten een sprong in het duister gewaagd. Ze hebben het idee weerlegd dat Washington niet meer in staat is tot grote beslissingen. Nu moeten ze nog landen.

Buitenland Pagina 5

Commentaar Pagina 11

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden