Obama zet 35 Russen het land uit om cyberaanvallen

De Amerikaanse president Barack Obama zet 35 Russen het land uit als vergelding voor de cyberaanvallen op de Democratische partij afgelopen jaar. Ook sluit hij twee werk- en recreatieplekken van Russische spionnen in de VS en krijgen vier leiders van de militaire inlichtingendienst GROe een inreisverbod.

Putin en Obama ontmoeten elkaar op de G20 in China, september Beeld epa

De donderdagavond afgekondigde maatregelen zijn niet alleen een reactie op de Russische inmenging in de Amerikaanse verkiezingen, maar ook op de 'onaanvaardbare pesterijen' van Amerikaanse diplomaten in Moskou door de Russische veiligheidsdiensten en (verkeers)politie.

Daarmee zijn de al bekoelde betrekkingen tussen de twee landen op een nieuw na-Koude-Oorlogs dieptepunt beland. Na de Russische annexatie van de Krim en Russische steun aan separatisten in Oekraïne legden de VS (met de EU) al handelssancties op en inreisverboden voor hoge Russische functionarissen. In Syrië steunen Rusland en Amerika partijen aan verschillende kanten in de burgeroorlog. De presidenten Obama en Poetin hebben een nauwelijks verholen hekel aan elkaar.

'Deze acties volgen op herhaalde diplomatieke en publieke waarschuwingen aan de Russische regering', stond in een verklaring van het Witte Huis. 'Ze zijn een noodzakelijke en gepaste reactie op pogingen de Amerikaanse belangen te schaden, pogingen die in strijd zijn met de internationale gedragsnormen.

WikiLeaks

Het is de derde maatregel in korte tijd waarmee Obama de laatste weken van zijn presidentschap nog kracht probeert bij te zetten, in weerwil van het feit dat zijn opvolger Donald Trump er diametraal tegengestelde meningen op na houdt. Obama bevroor vorige week olieboringen in het Arctisch gebied en koos bij een VN-resolutie over het nederzettingenbeleid voor het eerst níét de zijde van Israël.

De sancties tegen de Russen komen relatief laat. Tijdens de Amerikaanse verkiezingen lekten via klokkenluiderswebsite WikiLeaks duizenden e-mails uit van het Democratische partijbestuur en van Clinton-campagneleider John Podesta. De mails bevatten geen grote onthullingen, maar verschaften een inkijkje in de partijmachinerie en -machinaties en gaven zo voeding aan allerlei grotere verdachtmakingen, waarmee de Democratische campagne werd ondergraven.

Reconstructie

De Democratische partij, de FBI en president Obama hebben alle drie steken laten vallen toen Russische hackers zich met de Amerikaanse verkiezingen gingen bemoeien.

Paul Ryan Beeld afp

'Vijandige stappen'

De afgelopen weken werd de druk op Obama steeds groter, van Democraten maar ook van Republikeinen - die daarmee een andere lijn kiezen dan hun aankomende president Trump. 'Rusland deelt de Amerikaanse belangen niet', verklaarde Republikeins partijleider Paul Ryan donderdag. 'Integendeel, het heeft consequent geprobeerd die te ondermijnen.'

De 35 Russen die worden uitgezet hebben 72 uur het land te verlaten. Behalve de 35 Russen worden ook hun families uitgezet; het zou gaan volgens Amerikaanse media gaan om een derde van de inlichtingenofficieren. Ze zouden werkzaam zijn in Washington en op het consulaat in San Francisco. De twee buitenhuizen die worden gesloten staan even buiten New York (op Long Island) en even buiten Washington (in Maryland), dat zijn aankopen uit de Sovjet-tijd.

Obama kondigde aan de komende weken meer bewijzen vrij te geven van de Russische betrokkenheid bij de Democratische hacks. Het 'uitvoeringsbesluit' van Obama kan door Trump worden teruggedraaid. Die zei woensdag nog dat de Russische rol niet kan worden bewezen. 'We moeten doorgaan met ons leven. Computers hebben het leven gecompliceerd gemaakt, en niemand weet precies wat er gebeurt.' De Russische regering heeft gewaarschuwd dat Amerikaanse 'vijandige stappen' niet onbeantwoord zullen blijven.

Lees ook

Hoe bijzonder is de Russische bemoeienis met de Amerikaanse verkiezingen? En wat kunnen de VS voor tegenmaatregelen nemen? De methode van de Russen mag nieuw zijn, dit soort bemoeienis zeker niet (+).

Trump reageert

Trump heeft in een verklaring schamper gereageerd op de maatregelen van Obama's regering. Volgens de aankomend president is het 'tijd dat ons land zich bezighoudt met belangrijkere en betere zaken'. Hij zegt ook dat hij desondanks volgende week ontmoetingen heeft met topambtenaren van de Amerikaanse inlichtingendiensten om op de hoogte te worden gebracht van 'de feiten van deze situatie'. Trump zegt dat die besprekingen in het belang zijn van 'ons land en zijn geweldige inwoners'. In de verklaring noemde hij Rusland niet. De Russische regering vraagt zich openlijk af of Trump de nieuwe sancties goedkeurt. Volgens de Russen zijn de maatregelen onwettelijk en komen er 'passende' tegenmaatregelen.

Donald Trump. Beeld reuters
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.