Obama waarschuwt Moskou: geen invasie

De Amerikaanse president Obama heeft zijn 'diepe bezorgdheid' uitgesproken over de Russische troepenbewegingen op de Krim. Obama waarschuwde Rusland dat 'iedere inbreuk op de integriteit van Oekraïne een ernstige schending van het internationaal recht zou vormen'.

AMSTERDAM - Een Russische interventie in de Krim zal volgens Obama 'kosten' met zich meebrengen voor Rusland. Hij legde vrijdagavond laat een verklaring af in het Witte Huis.


Eerder beschuldigde interim-president Oleksandr Toertsjynov van Oekraïne Rusland ervan dat het een gewapend conflict probeert uit te lokken op de Krim. Gewapende mannen in uniformen zonder insignes bezetten vrijdag de luchthavens van de regionale hoofdstad Simferopol en de havenstad Sebastopol. Volgens onbevestigde berichten zou Rusland bezig zijn troepen naar de Krim over te vliegen.


Rusland erkende gisteren de troepenverplaatsingen op de Krim, maar volgens Moskou blijven die binnen de afspraken met Oekraïne over de Russische militaire bases op de Krim.


De VN-Veiligheidsraad kondigde aan vrijdagavond in spoedzitting bijeen te komen. Het Oekraïense parlement had de raad verzocht zich over de gespannen situatie te buigen.


Het Kremlin liet eerder op de dag weten dat de Russische president Vladimir Poetin in telefoongesprekken met EU-leiders had gezegd dat de situatie in Oekraïne niet moet escaleren. Poetin belde met de president van de Europese Unie, Herman Van Rompuy, de Duitse bondskanselier Angela Merkel en de Britse premier David Cameron.


Poetin vindt ook dat vrije en eerlijke verkiezingen de beste oplossing vormen voor de crisis in Oekraïne, zo liet althans Cameron weten. Merkel sprak haar bezorgdheid tegenover Poetin uit over de destabilisatie van Oekraïne. Ze zei dat niets mag worden ondernomen wat de crisis verergert.


In Kiev werd bekend dat de Oekraïense oud-premier Joelia Timosjenko een gooi zal doen naar het presidentschap. Oppositieleider Vitali Klitsjko, een van haar concurrenten bij de verkiezing van 25 mei, lichtte het parlement gisteren in over Timosjenko's voornemen. De 53-jarige Timosjenko werd vorige week zaterdag vrijgelaten. Ze zat een gevangenisstraf uit voor ambtsmisbruik, maar heeft altijd volgehouden dat ze het slachtoffer was van de wraak van haar politieke aartsrivaal Viktor Janoekovitsj. Die werd afgelopen weekeinde uit Kiev verdreven.


De gewezen president is naar Rusland gevlucht. Oekraïne heeft Moskou om zijn uitlevering gevraagd. Hij wordt door het nieuwe bewind verantwoordelijk gehouden voor de dood van tientallen demonstranten. Op een persconferentie in Rusland maakte Janoekovitsj vrijdag duidelijk dat hij zich nog altijd als staatshoofd beschouwt, omdat hij werd afgezet door een 'niet-legitiem' parlement.


Janoekovitsj verscheen in Rostov aan de Don voor het eerst in het openbaar sinds zijn met veel geheimzinnigheid omgeven vlucht uit Oekraïne afgelopen week. Hij zei zijn Russische gastheren niet te zullen vragen om militair ingrijpen, zoals veel etnische Russen op de Krim willen. Het schiereiland moet Oekraïens blijven, met behoud van autonomie. Oekraïne is 'één en ondeelbaar', aldus Janoekovitsj.


Janoekovitsj zei - ondanks een tegen hem uitgevaardigd arrestatiebevel - te willen terugkeren naar Oekraïne, mits zijn veiligheid kan worden gegarandeerd. Volgens politieke waarnemers is de kans nihil dat Janoekovitsj nog een politieke rol kan spelen. Niet alleen het keiharde optreden van ordetroepen in Kiev, maar ook het wegsluizen van tientallen miljarden dollars naar het buitenland heeft kwaad bloed gezet onder de bevolking.


Drie Europese landen (Zwitserland, Oostenrijk en Liechtenstein) kondigden vrijdag aan financiële maatregelen te nemen tegen Janoekovitsj, zijn zoon Oleksandr en anderen uit de entourage van de verdreven president.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden