Obama verscherpt regels voor Cubaanse vluchteling

Cubanen krijgen niet langer automatisch een verblijfsvergunning als ze op Amerikaans grondgebied arriveren. Dat heeft president Barack Obama donderdagavond bekendgemaakt. 'We gaan Cubaanse migranten op dezelfde manier behandelen als migranten uit andere landen', aldus de president in een verklaring.

Beeld ap

Obama maakt hiermee een einde aan de zogenoemde 'wet foot dry foot'-regeling, die ruim twintig jaar van kracht was. Het beleid dankt zijn bijnaam aan Cubanen die in gammele bootjes van Cuba naar Miami probeerden te varen. Als ze op zee in de kraag werden gegrepen, volgde deportatie. Lukte het hen Amerikaanse bodem te bereiken, dan kregen ze een verblijfsvergunning. Ook Cubanen die op legale wijze het land binnenkwamen, waren welkom er te blijven wonen.

Gevaarlijke oversteek

Tot 1995 mochten alle Cubanen blijven, ook degenen die op zee werden aangetroffen. Met de 'wet foot dry foot'-regeling hoopten de Amerikanen Cubanen te ontmoedigen de gevaarlijke tocht over zee te maken. Voor het Castro-regime was het Amerikaanse migratiebeleid een doorn in het oog. Het zou Cubanen motiveren het eiland te verlaten, en leiden tot een braindrain. Maar het socialistische Cuba werd door de Amerikanen als vijand beschouwd, en de inwoners als vluchtelingen.

Dat veranderde toen Obama en de Cubaanse leider Raúl Castro eind 2014 de strijdbijl begroeven en de diplomatieke banden herstelden. Het lukte Obama niet het handelsembargo op te heffen, daarvoor heeft hij een meerderheid in het Congres nodig. Maar hij versoepelde zover mogelijk de regels. Migranten mogen meer geld naar hun familie in Cuba sturen, handel is makkelijker geworden en er kwamen commerciële vluchten over en weer.

Ook het migratiebeleid stond hoog op de agenda. Sinds de toenadering was er een scherpe toename van Cubanen die de VS binnenkwamen, zij wilden de stap wagen voordat de wetgeving zou worden aangepast. Van oktober 2013 tot en met september 2014, ging het om 24 duizend migranten die legaal of illegaal het land in kwamen. Het jaar daarop waren dat er 43 duizend, en vorig jaar 55 duizend.

Kritiek uit de regio

De route overzee is minder populair geworden. Veel Cubanen gaan in Mexico de grens over en laten zich daar oppakken door de grenspolitie. Dat leidt tot problemen in doorreislanden als Costa Rica en Panama. Landen in de regio uitten ook kritiek op de voorkeurspositie die Cubanen kregen in de VS, terwijl vluchtelingen uit extreem gewelddadige landen als El Salvador of Honduras direct worden uitgezet.

Veel dissidenten op Cuba, en hun medestanders in Miami, zijn kritisch over het Cuba-beleid van Obama. Ze vinden dat hij democratische hervormingen moet eisen, alvorens de maatregelen te versoepelen. Politieke oppositie is nog altijd streng verboden op Cuba, er is geen vrije pers, en dissidenten worden keihard aangepakt. Dat Obama het Cubaanse regime nu een afscheidscadeau geeft, is voor hen moeilijk te verkroppen.

Over een week neemt Donald Trump het stokje van Obama over, hij heeft gezegd de hervormingen in de relatie met Cuba te gaan heroverwegen. Indien gewenst kan hij ook de 'wet foot dry foot'-regeling terug in het leven roepen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.