Update

Obama: Veel doelen in Afghanistan bereikt

De Verenigde Staten trekken dit jaar 10.000 militairen terug uit Afghanistan, in 2012 gevolgd door nog eens 23.000 manschappen. Dat heeft de Amerikaanse president Obama gisteren in een toespraak bekendgemaakt.

Amerikaanse soldaten bij een pantserwagen die op een bermbom is gereden, in 2010. © Bob Strong / Reuters

De Verenigde Staten trekken dit jaar 10.000 militairen terug uit Afghanistan, in 2012 gevolgd door nog eens 23.000 manschappen. Dat heeft de Amerikaanse president Obama afgelopen nacht in een toespraak bekendgemaakt.

Obama stelt dat de VS en hun bondgenoten grotendeels hun doel hebben bereikt om te voorkomen dat terroristen van al-Qaeda een vrijhaven hebben in Afghanistan. Tevens zou veel vooruitgang zijn geboekt bij het opbouwen van het Afghaanse leger en de politie.

Als een gevolg daarvan stellen de VS en de internationale troepenmacht in Afghanistan (ISAF) hun strategie bij van 'vechten naar ondersteuning'. In 2014 wordt de verantwoordelijkheid voor de veiligheid in Afghanistan overgedragen aan het Afghaanse leger, de politie en de regering.

'Vanaf volgende maand kunnen wij beginnen met het terugtrekken van 10.000 militairen uit Afghanistan, voor het eind van het jaar. In totaal halen wij uiterlijk volgende zomer 33.000 manschappen terug', zei Obama in zijn toespraak vanuit het Witte Huis.

Al-Qaeda verzwakt

Volgens Obama kan het terughalen van militairen uit Afghanistan gerealiseerd worden doordat de VS een sterke positie hebben. Al- Qaeda zou meer onder druk staan dan ooit. 'Samen met de Pakistanen hebben we meer dan de helft van het leiderschap van al-Qaeda uitgeschakeld. De informatie die wij uit het huis van Bin Laden hebben gekregen, toont de zwakte van al-Qaeda', aldus president Obama.

'Bin Laden uitte (in de onderschepte informatie, red.) zijn zorg dat al-Qaeda niet in staat was om effectief senior terroristen te vervangen die waren gedood en dat al-Qaeda faalde om Amerika te portretteren als een land dat in oorlog is met de islam', zei Obama ook.

Al-Qaeda blijft volgens de Amerikanen 'gevaarlijk'. De VS dient 'waakzaam' te zijn op aanvallen. 'Maar we hebben al-Qaeda op het pad van de nederlaag gekregen.' De president benadrukte dat er nog 'uitdagingen' in het verschiet liggen. 'Dit is het begin - niet het eind - van onze inzet om deze oorlog tot een einde te brengen.'

Taliban en Pakistan

Speciale aandacht besteedde Obama in zijn toespraak aan de onderhandelingen met de Taliban en de relatie met Pakistan. Voorwaarde voor de gesprekken met de Taliban, is dat ze worden geleid door de Afghaanse regering, zei Obama. Wat de VS betreft moeten 'zij die onderdeel willen zijn van een vredig Afghanistan, breken met al-Qaeda, geweld afzweren en de Afghaanse grondwet respecteren'.

De Amerikaanse president benadrukte dat de VS willen voorkomen dat terroristen een vrijhaven vinden in Pakistan. 'Geen enkel land wordt meer bedreigd door de aanwezigheid van gewelddadig extremisme. Daarom zullen wij Pakistan onder druk blijven zetten om meer te doen aan het veiligstellen van een vredige toekomst', zei Obama. 'We zullen met de Pakistaanse regering samenwerken om de kanker van gewelddadig extremisme uit te roeien.'

Opvallend was dat Obama meldde dat daarvoor niet per se grote legers nodig zijn. Gerichte aanvallen op terroristen zouden ook mogelijk zijn - een duidelijk verwijzing naar de uitschakeling van Bin Laden door Amerikaanse elite-eenheden.

Geen perfect land

Obama benadrukte tot slot dat de VS niet in Afghanistan zijn om het land op te bouwen, maar om te voorkomen dat het land een vrijhaven is voor terroristen. 'We zullen niet proberen om van Afghanistan een perfect land te maken. We zullen niet oneindig in de straten en de bergen patrouilleren. Dat is de verantwoordelijkheid van de Afghaanse regering zelf (..) Wat we wel kunnen doen is (...) helpen bij het uitschakelen van terroristen en ondersteuning bieden aan een onafhankelijke Afghaanse overheid.'

In totaal hebben de Amerikanen ongeveer 100.000 militairen in Afghanistan. De troepenmacht kost het land jaarlijks tientallen miljarden, terwijl Washington een torenhoog begrotingstekort en een enorme schuldenlast moet terugdringen. Bovendien loopt het aantal gesneuvelde militairen snel op. Zo kwamen in 2010 meer militairen om dan in 2008 en 2009 samen. In totaal verloren de Amerikanen al ruim 1600 mensen. Om dezelfde redenen maakte Obama eerder al een einde aan de gevechtsmissie in Irak.

Oorlogsmoe

De radicaalislamitische Talibanbeweging heeft de aankondiging weggewuifd. De terugtrekking is volgens de extremisten 'slechts een symbolische stap, die nooit zal leiden tot tevredenheid bij de internationale gemeenschap of het Amerikaanse volk, die de oorlog moe zijn.' De enige oplossing is de totale en onmiddellijke terugtrekking van alle buitenlandse militairen uit Afghanistan, schreven de moslimrebellen in een e-mail.

Reactie Karzai

De Afghaanse president Hamid Karzai, die de laatste tijd steeds vaker en steeds openlijker overhoop ligt met Washington, reageerde juist verheugd op het naderende vertrek van de Amerikanen. 'We verwelkomen de aankondiging. We zien het als een goede stap voor hen en voor Afghanistan', verklaarde Karzai.

Ook Frankrijk en Duitsland overwegen militairen terug te halen uit Afghanistan. Australië is dat vooralsnog niet van plan.

NAVO-chef Anders Fogh Rasmussen noemde het besluit van Obama 'een natuurlijk resultaat van de vooruitgang die we hebben geboekt'. Het tij keert en de Afghaanse veiligheidstroepen worden sterker, beweerde hij in een reactie.

Hier de volledige tekst van Obama's toespraak vanuit het Witte Huis.

Obama tijdens zijn speech, op een tv-scherm in de perskamer van het Witte Huis.Beeld getty
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden