Obama stoort zich aan 'goedkoop' debat

Het was een zomer waarin de gekte kon toeslaan in de brede maatschappelijke discussie over de zorg in de VS....

Van onze correspondent Philippe Remarque

WASHINGTON Het was op een van de rumoerige ‘town hall meetings’ over de gezondheidszorg in augustus. Kerry, een verpleegster van dertig, hield een portret omhoog van Barack Obama met een Hitler-snorretje. Adolf Hitler?

‘De mensen stemden op Obama omdat hij charisma heeft. En nu wil hij de vrijheid afschaffen, net als Hitler’, legde Kerry uit. ‘Hij is een marxist.’

Je kunt zulke mensen afdoen als gestoord, zoals het Democratische kamp graag doet. Zo beweren conservatieven ook dat Obama geen geboortecertificaat kan tonen en dus geen president kan zijn.

De paranoïde aanvallen op Obama zijn ook te verklaren: ten eerste zijn veel Amerikanen in de greep van complottheorieën, van de valse maanlanding tot de regering die achter 11/9 zat. Ten tweede is de Amerikaanse politiek de laatste decennia extreem gepolariseerd geraakt. Kabelzenders en talkradio bereiken miljoenen mensen met zeer gekleurde programma’s, vooral ter rechterzijde.

Maar dat betekent niet dat het Witte Huis extreme woorden kan negeren. Ze hebben nu eenmaal invloed op het politieke debat. Neem de ‘death panels’. Het woord werd verzonnen door de mislukte Republikeinse vicepresidentskandidaat Sarah Palin. Ze nam beschuldigingen uit het conservatieve kamp over: de Democraten zouden ‘de stekker uit oma trekken’.

In werkelijkheid gaat het om opname in het verzekeringspakket van een vrijwillig doktersgesprek over de laatste levensfase, nota bene een Republikeins idee. Maar deze nuance ging verloren in de praatprogramma’s en blogs die het niet zo nauw nemen met de waarheid. Nu moest Obama de Amerikanen verzekeren dat hij het niet op oma heeft voorzien.

Deze week sprak Obama Amerikaanse scholieren toe, met een oproep om hun best te doen (en hun handen te wassen tegen de Mexicaanse griep). Het werd in klaslokalen door heel Amerika bekeken. Van te voren protesteerden sommige Republikeinen luid. Obama zou onschuldige kinderen willen indoctrineren met ‘linkse leugens’ en een ‘socialistische agenda’. Straks komen de kinderen thuis en verdedigen ze het homohuwelijk.

Medewerkers van Obama zeggen dat deze Republikeinen zich belachelijk hebben gemaakt, en dat is misschien zo. Maar aan de andere kant dwong de rechtse talkshow-ster Glenn Beck dit weekeinde het vertrek af van een lagere Witte Huis-medewerker, omdat deze in het verleden rare uitspraken had gedaan (onder andere over 11/9 en een regeringscomplot).

President Obama maakt zich zorgen, bleek woensdag op een herdenkingsdienst voor de legendarische presentator Walter Cronkite. ‘Het publieke debat wordt goedkoper en het publieke vertrouwen slinkt’, zei hij, en zette Cronkites integriteit tegenover de huidige trend van ‘instantcommentaar’. Dat heeft gevolgen voor het land en onze levens, zei Obama. ‘We begrijpen onze wereld en elkaar niet zo goed als we zou moeten.’

Maar volgens New York Times-columniste Maureen Dowd moet Obama zijn beschaafdheid afleggen en de tegenstander ‘de voet op de keel zetten’. Het was slap om de zomer aan de ‘gekken’ te laten, schreef ze woensdag. ‘Als je zo’n Sisyphus-agenda erdoor wilt krijgen, is het goed als mensen die in de weg staan je vrezen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden