Obama's wereldtaks is geen utopie

Amerikaanse bedrijven hebben de astronomische som van ongeveer 2.000 miljard dollar (1.749 miljard euro) opgepot buiten de VS. Apple heeft 100 miljard dollar op buitenlandse spaarrekeningen staan, het conglomeraat General Electric 110 miljard.

Ook Amazon, Starbucks, Merck, Microsoft, Pfizer en Google sluizen een groot deel van hun verdiensten niet terug naar de moedermaatschappij in de VS.

De reden is simpel. In de VS zouden ze daar een relatief hoge vennootschapsbelasting van 35 procent over moeten betalen. In andere landen zijn de tarieven veel lager. En wie het een beetje handig aanpakt met een double Irish in a Dutch sandwich betaalt zelfs nauwelijks belasting.

Deze vorm van belastingontwijking is een doorn in het oog van president Obama en alle Amerikanen die vinden dat ook multinationals hun deel van de belastingen moeten betalen. Het kost de staat niet alleen veel geld, het is ook slecht voor de Amerikaanse economie. Als het geld niet naar de VS wordt gehaald, zal het daar ook niet worden geïnvesteerd in het creëren van banen. Het wordt ook niet doorgegeven aan werknemers via hogere lonen of aan aandeelhouders via hogere dividenden. Apple moest deze week zelfs in eigen land een obligatielening van 6 miljard dollar plaatsen op de markt omdat het in de VS ondanks een kwartaalwinst van 18 miljard dollar onvoldoende liquiditeiten heeft.

Obama heeft daarom voorgesteld deze in het buitenland geparkeerde gelden vanaf 2016 met 14 procent te belasten. Dat zou 250 miljard dollar opleveren dat hij wil gebruiken voor investeringen in het belabberde wegennet en verduurzaming van de economie. Voor winsten die na 2016 buiten de VS worden gemaakt zal een tarief van 19 procent gelden. Hierop kan 85 procent van de in het buitenland betaalde belasting in mindering worden gebracht.

Het probleem van het plan is dat het stuit op weerstand van de Republikeinen, die de meerderheid hebben in het Congres en elk voorstel voor belastingverhoging verwerpen. Als wisselgeld wil Obama daarom het huidige binnenlandse tarief van de Amerikaanse vennootschapsbelasting verlagen van 35 naar 25 procent. Dat scheelt weliswaar inkomsten, maar die worden vele malen gecompenseerd door de opbrengsten van de belasting op buiten de VS gemaakte winsten. De algemene tariefsverlaging zal voorkomen dat Amerikaanse bedrijven hun hoofdkantoor verplaatsen naar Canada of Groot-Brittannië, waar het huidige vennootschapstarief nu nog lager is.

De nieuwe tarieven moet in de ogen van Obama een eerste aanzet zijn tot mondiale uniformering van de belastingstelsels: een wereldwijde vennootschapsbelasting van 25 procent. Dat zou belastingontwijking op grote schaal onmogelijk maken.

Het lijkt een utopie maar idealen moeten worden gekoesterd. Niet alleen de nieuwe Griekse regering, die klaagt over belastingvlucht, zou er wat blij mee zijn.

Reageren? p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden