Obama's klimaatplan stuit al voor lancering op fors verzet

De Amerikaanse president Barack Obama begint vandaag de campagne ter promotie van zijn nieuwe klimaatplan. Hij gaat een stap verder dan de doelstellingen die hij vorig jaar aankondigde: in 2030 moet de CO2-uitstoot met 32 procent worden verminderd ten opzichte van het niveau in 2005. Met de sluiting van honderden kolencentrales en overstap naar hernieuwbare energie hoopt Obama in zijn laatste ambtsjaar alsnog geschiedenis te schrijven op klimaatvlak.

Still uit het filmpje dat het Witte Huis zaterdagavond lanceerde. Beeld The White House

De plannen moeten daarvoor wel langs de Republikeinse gouverneurs komen. De Republikeinse senator Mitch McConnell uit Kentucky is al voor de officiële aankondiging een campagne gestart om de wetgeving tegen te houden.

Zo'n 25 staten stellen dat ze simpelweg weigeren het plan uit te voeren. Ze bereiden juridische stappen voor tegen het klimaatplan, met staten als Wyoming en West Virginia, waar koolmijnen en kolencentrales voor veel werkgelegenheid zorgen, voorop. Het plan lijkt daarmee net zo omstreden te worden als Obama's Affordable Care Act (Obamacare), dat ondanks groot verzet uiteindelijk zonder grote aanpassingen werd doorgevoerd.

Nieuw voorstel

In een filmpje dat zaterdag werd gelanceerd door het Witte Huis introduceert Obama zijn nieuwe voorstel, 'The Clean Power Plan'. Hij noemt de voorgestelde wetgeving 'de grootste stap die de Verenigde Staten tot nu toe heeft genomen in de strijd tegen klimaatverandering'. Met het plan hoopt Obama in november tijdens de klimaatonderhandelingen in Parijs andere grote uitstoters zoals China en Brazilië tot actie te manen.

In de voorgestelde regulering worden maxima aan de uitstoot van Amerikaanse staten gesteld. De staten mogen zelf invullen hoe ze deze doelen behalen. Er wordt een ruilsysteem opgezet waardoor staten die minder CO2 reduceren dan hun quotum toelaat, dit overschot kunnen verhandelen aan staten die tekort komen. Dit systeem zorgt ervoor dat er een prijs komt te staan op het uitstoten van CO2. Het doel is bedrijven te bewegen om over te stappen naar productie met minder uitstoot. Het systeem wordt al gebruikt door verschillende landen, het grootste programma is het ETS-systeem van de Europese Unie.

Een kolencentrale in Bow, New Hampshire. Beeld ap

28 procent hernieuwbare energie

De Amerikaanse staten moeten volgens het plan uiterlijk in 2022 beginnen met de reductie van uitstoot. Staten die in 2020 al vermindering laten zien, worden beloond met extra 'punten' in het ruilsysteem. De kosten van het plan zullen tot 2030 jaarlijks 8,4 miljard dollar bedragen, zo wordt nu geschat. De exacte kosten zullen pas duidelijk zijn wanneer de staten weten hoe ze hun quota willen behalen. Wanneer de staten weigeren heeft de Environmental Protection Agency (EPA) de autoriteit om een federaal plan in te voeren.

In 2014 kondigde Obama al klimaatplannen aan. De nieuwe plannen verhogen de 30 procent van toen niet alleen naar 32 procent, maar kiezen ook een andere richting. Eerder was het doel om over te stappen naar aardgas, dat slechts de halve hoeveelheid CO2 van koolstof produceert. Vanaf daar zou dan de overstap worden gemaakt naar duurzame energiebronnen. Voor aardgas is in het nieuwe plan veel minder ruimte: de overstap naar groene energie moet in één keer gemaakt worden. In 2030 moet 28 procent van de energie uit hernieuwbare bronnen - zon, wind, water - komen, in het eerdere plan was dit 22 procent. Op dit moment is slechts 7 procent van de energie groen.

Protest bij de klimaatonderhandelingen in Warschau in 2013. De actievoerders vonden dat de wereldleiders waaronder Obama zich te weinig willen committeren. Beeld reuters

Obama's opvolger

De uitvoering van het plan zal neerkomen op Obama's opvolgers. Met de democratische presidentskandidaat Hillary Clinton lijkt alles perfect afgestemd: precies een week geleden kondigde zij in Iowa aan dat schone energie haar belangrijkste agendapunt zal worden, mocht ze verkozen worden. Clintons ambities zijn nog groter: in 2027 moet 33 procent van de energie in het land hernieuwbaar zijn.

Ook de Republikeinen gebruiken het plan in hun verkiezingscampagne. Presidentskandidaat en senator uit Florida Marco Rubio noemt Obama's plan 'een catastrofe' en waarschuwt Amerika's hardwerkende burgers voor hoge energierekeningen. Ook voormalig gouverneur van Florida Jeb Bush sprak zich fel uit tegen de plannen, die hij 'onverantwoord' en 'overdreven' vindt.

Hillary Clinton spreekt haar klimaatambities uit. Beeld reuters

Steunbetuiging van 365 bedrijven

In een brief aan 29 Amerikaanse gouverneurs betuigt een grote groep bedrijven haar steun aan het Clean Power Plan. Het gaat om 365 bedrijven en investeerders, waaronder Nestle, eBay en Unilever. Zij geloven dat de wetgeving 'kosten kan besparen en werkgelegenheid kan creëren'.

Mindy Lubber, de CEO van Ceres, het investeerdersnetwerk dat de steunbetuiging organiseerde, zei over de nieuwe wetgeving: 'De Clean Power Plan komt op het goede tijdstip. Het is een praktische manier om Amerika te transformeren naar een koolstofarme economie.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.