Obama's fotograaf werd lid van de familie

Mocht het electoraat morgen van Barack Obama toch een tweede Jimmy Carter maken, een mislukte one term president, dan zal Pete Souza in bijna vier jaar zo'n 4,1 miljoen foto's hebben geschoten van Amerika's 44ste president. Zo'n 20 duizend gemiddeld per week. Obama, de president, poserend met de bezoekende collega van Ghana. Obama, de vader, dollend met dochters Malia en Sasha. Obama, de opperbevelhebber, gespannen in de Situation Room wanneer terreurchef Bin Laden duizenden kilometers verderop wordt gedood. En Obama, de echtgenoot, verliefd fluisterend in Michelles rechteroor. Souza, presidentieel fotograaf, was er allemaal bij.


Het konden er veel minder zijn dan die ruim vier miljoen getuigenissen van de eerste zwarte politicus aan het roer van 's werelds enige supermacht. Maar wat persfotografen gewend zijn te doen - foto's deleten en slechts de beste bewaren - is Souza bij wet verboden. Alle beelden die hij en zijn collega's van het fotobureau van het Witte Huis schieten, moeten bewaard blijven voor de geschiedenis. Onscherp of mislukt, qua compositie of lichtinval, weggooien is een doodzonde aan 1600 Pennsylvania Avenue.


Pete Souza (58) uit New Bedford, Massachusetts is een geluksvogel en hij weet het. Van alle presidentiële fotografen die sinds John F. Kennedy werden aangesteld, behoort hij tot de weinigen die ongelimiteerd toegang kregen tot de Commander in Chief. Op dienstreis, tijdens vertrouwelijke vergaderingen in de Oval Office of gewoon wanneer de president een pizza eet met het gezin tijdens een voetbalwedstrijd: Souza zat mee te kijken en te gluren, discreet verscholen achter zijn Canon 5D. 'Het werk van presidentieel fotograaf draait om toegang en vertrouwen', zegt Souza in de fascinerende National Geographic-documentaire The Presidents Photographer. 'Als beide aanwezig zijn, maak je historische foto's.'


Waar een opdracht in de winter van 2005 van zijn krant Chicago Tribune allemaal niet toe kan leiden. Nieuwsfotograaf Souza, werkzaam in Washington, moest toen Obama volgen tijdens diens eerste jaar als de senator van Illinois. Het klikte meteen tussen die twee. Drie jaar later, toen de senator presidentskandidaat van de Democraten werd, droeg Souza met zijn fotoboek The Rise of Barack Obama mede bij aan de betovering die toen hing om die jonge zwarte politicus.


Vreemd was het daarom niet dat Pete, zoals de president hem noemt, in 2009 werd gevraagd Obama's fotograaf te worden. Nadenken hoefde hij geenszins. Dag in, dag uit verkeren in de nabijheid van de machtigste man op aarde word je immers niet elke dag gevraagd. Tijdens Ronald Reagans tweede ambtstermijn had hij, als een van de Witte Huis-fotografen, bovendien al het nodige meegemaakt. Het is dan ook niet verwonderlijk, waar menig Obama-vertrouweling van het eerste uur het Witte Huis al na een paar jaar had verlaten, dat Souza de president trouw is gebleven. 'We zijn net een oud echtpaar', zegt Obama in de tv-documentaire. 'Hij is een lid van de familie geworden.'


Vooral omdat Obama en zijn staf hem geen strobreed in de weg leggen, is Souza's werk veel meer dan de saaie, officiële Witte Huis-fotografie waar hij zich deels op moet richten: de plaatjes van de bezoekende staatshoofden en Congresleden en de zoveelste persconferentie. In een gang legt hij vast hoe de president, met een begripvolle blik, de vuist 'botst' met die van een schoonmaker. Dat zouden we George W. Bush nooit zien doen. 'Ik ben hier om serieus zijn presidentschap vast te leggen', zei Souza vorige maand in Time over zijn werk. Hij streeft naar historische foto's, beelden die uitdrukken hoe de politicus maar vooral ook de mens Obama het presidentschap vorm geeft.


Het is een hell of a job. In de documentaire zien we hoe Souza steevast als eerste uit de limousine springt om vooral niets te missen. Als dat gebeurt, baalt hij. Souza: 'Ik breng veel tijd met de president door. Hij is eraan gewend dat ik er ben. Wanneer de president aan het werk is, ben ik aan het werk. En wanneer hij dat niet is, ben ik nog steeds aan het werk.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden