'Obama's aankondiging had iets Vladimir Poetin-achtigs'

Barack Obama kondigde gisteren de bombardementen op Syrië staande voor een helikopter aan, stapte daarna kwiek de heli in en klapwiekte weg. Over dat beeld is nagedacht allicht, over elk rozenblaadje in de tuin van het Witte Huis is nagedacht. Er ging iets martiaals van uit: zie mijn vliegend materieel. Iets Vladimir Poetin-achtigs: aanschouw de topconditie waarin de grote leider van de vrije wereld verkeert, kijk dan hoe soepeltjes hij zijn vervoermiddel in springt. Iets nonchalants ook: druk, druk, toch tijd gevonden om de vijand te tonen wie de bovenliggende partij is, maar opzij, opzij, moet gaan, want er liggen meer urgente kwesties.

Vaak omringen Amerikaanse presidenten de aankondiging van hun oorlogen met meer plechtstatigheid, zittend achter hun bureau in hun ovalen kantoor, geflankeerd door vlaggen, ernstig declamerend vanaf papier, zo leert een rondgang door de filmarchieven. George Bush de oudere, Bill Clinton, George Bush de jongere: alle drie spraken ze op enig moment via de televisie de natie toe om aan te kondigen dat ze luchtaanvallen op Irak hadden verordonneerd, alle drie deden ze dat in dezelfde setting in het presidentiële kantoor.

Soms doen ze het staand. Richard Nixon kondigde die andere hopeloze en eindeloze en zinloze Amerikaanse strijd die zoveel nodeloze slachtoffers heeft geëist de oorlog tegen drugs staande achter een katheder aan. Barack Obama heeft ook een voorkeur voor staan; hij deed de traditionele we-hebben-Irak-gebombardeerdverklaring staande. Zijn vele luchtaanvallen met drones acht hij evenwel lang niet altijd een formele mededeling waard.

De op afstand grootste shock and awe-operatie die de Verenigde Staten ooit uitvoerden een atoombom op Hiroshima op 6 augustus 1945 werd ook aangekondigd vanachter een bureau. In een schuilkelder vermoedelijk: op de zwartwitbeelden zie je slecht afgewerkte muren waarlangs dikke electriciteisdraden lopen. Harry Truman zit kaarsrecht achter een tafel, van het papier leest hij een techneutenpraatje voor. Over omvang en kracht van de bom (more than 20.000 tons of TNT ), over de door zijn mensen gewonnen wedren tussen wetenschappers om als eerste bruikbaar nucleair wapentuig te produceren, over de 'regen van vernietiging' die de vijand over zich zal afroepen als hij zich niet onverwijld overgeeft om een paar alinea's verder kalmpjes te filosoferen over de vele vreedzame mogelijkheden die kernenergie zal bieden om kolen en olie te vervangen. Alsof hij niet net het doodvonnis had getekend van honderdduizenden Japanse burgers.

Voor de doden en de slachtoffers zijn in dit soort toespraken zelden ruimte. Dat zou afbreuk doen aan het afschrikwekkende karkakter van de militaire operatie. Liever verspreiden de autoriteiten rap animaties en echte beelden, van inslagen, van geraakte doelwitten ze doen tegenwoordig in kwaliteit niet onder voor dat wat je doorgaans uit de PlayStation krijgt. Gisteren kwamen ook de jongetjesteksten snel, vol technische informatie, over hoe groot, hoe snel, hoe zwaar, hoe dik en hoe tof het gebruikte materieel was. Kijk eens hoe een F16 in de lucht wordt bijgetankt! Hoe cool!

Omdat journalisten er tegenwoordig naar vragen, is voor de mensen die botte pech hadden omdat ze in de buurt van de bom een ommetje met de kinderen maakten de term 'bijkomende schade' bedacht. Die was gisteren in Syrië 'heel laag' verzekerde het Pentagon. Een hele geruststelling.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden