Obama opent aanval op wapenlobby

VAN ONZE CORRESPONDENTARIE ELSHOUT

NEW YORK - Een maand na de moord op twintig schoolkinderen in Connecticut heeft president Obama de aanval geopend op de machtige wapenlobby en haar vertegenwoordigers in het Congres. Er moet een eind komen aan de 'epidemie van geweld' in Amerika, zei hij woensdag. Omringd door kinderen die hem na het drama in Newtown een brief hadden geschreven, presenteerde hij op het Witte Huis een reeks wetsvoorstellen en eenzijdige maatregelen.

Hij wil een verbod op aanvalswapens en op munitiemagazijnen die meer dan tien kogels bevatten. Van alle kopers van wapens moet voortaan de achtergrond worden gecontroleerd. Dat gebeurt nu niet bij mensen die hun wapen kopen op een wapenshow of via internet. Het gaat hierbij om ongeveer 40 procent van alle wapenaankopen.

Obama drong er bij het Congres op aan deze voorstellen 'snel' goed te keuren. Volgens de president zijn er sinds het bloedbad op de basisschool van Sandy Hook al weer meer dan negenhonderd Amerikanen door wapengeweld om het leven gekomen. 'Elke dag dat we wachten neemt dat aantal toe.'

Om te onderstrepen dat actie dringend geboden is, ondertekende Obama onder het toeziend oog van de jonge briefschrijvers ook 23 presidentiële besluiten. Een daarvan geeft federale overheidsinstanties de bevoegdheid meer informatie beschikbaar te stellen over potentiële wapenkopers. Voor deze maatregelen is geen toestemming van de Senaat en het Huis van Afgevaardigden nodig.

Het grote gevecht

Het belangrijkst zijn echter de wetsvoorstellen, erkende Obama. 'Om echt en blijvend het verschil te maken, moet het Congres optreden.' En dat wordt het grote gevecht voor de president. Hij trok op de bijeenkomst op het Witte Huis alle retorische registers open om zijn zaak te bepleiten. Daarbij geholpen door het feit dat een reeks grote schietpartijen vrij kort achter elkaar nieuwe urgentie heeft gegeven aan het probleem van het wapengeweld in de VS. In hun eentje opererende schutters richtten bloedbaden aan in een bioscoop in Colorado, een sikh-tempel in Wisconsin, een winkelcentrum in Oregon en een basisschool in Connecticut.

Maar Amerika is een land dat is vergeven van wapens. Ruwweg 300 miljoen op een bevolking van 300 miljoen. Het geloof in wapenbezit is er diep geworteld. De wapenlobby heeft veel geld en dus veel invloed op politici in het Congres. Obama wacht een zware strijd.

Zelfs leden van zijn eigen Democratische partij verzetten zich tegen een verbod op aanvalswapens of magazijnen met een grote capaciteit. Nick Rahall, een Democraat van het Huis van Afgevaardigde, meent dat veel wapenbezitters uit zijn staat, West-Virginia, bang zijn voor een algeheel verbod. 'Sigaretten zijn een goed voorbeeld van het hellende vlak. Nergens meer kun je nu een sigaret roken.' Harry Reid, de leider van de Democratische meerderheid in de Senaat, heeft al gezegd dat hij het verbod op aanvalswapens niet in stemming zal brengen.

Om deze weerstand te overwinnen zal Obama, net als bij de onderhandelingen over de fiscal cliff, proberen de Congresleden in de bankschroef van de publieke opinie te zetten. Uit peilingen blijkt dat een meerderheid van de Amerikanen na Newtown voor maatregelen is die het gevaar van wapenmisbruik proberen te verminderen.

Maar uit de peilingen blijkt ook dat een meerderheid het recht op wapenbezit, zoals verankerd in de Grondwet, koestert. Veel Amerikanen hebben een heilig geloof in wapens als een middel om jezelf en je gezin te beschermen. 'Het enige wat een slecht persoon met een wapen kan stoppen, is een goed persoon met een wapen', zei de National Rifle Association (NRA), de machtige wapenlobbygroep, na Newtown. Die uitspraak is door velen weggehoond, maar het valt niet te onderschatten hoeveel Amerikanen bevattelijk zijn voor deze ijskoude logica.

Ook Obama tornt niet aan het recht op wapens. 'Voor jagen, sport, bescherming en het aanleggen van verzamelingen'. Maar volgens hem horen bij rechten ook verantwoordelijkheden. Hij sprak de leden van het Congres streng toe. 'Vraag je af wat belangrijker is: een goede beoordeling door de NRA of het gevoel van ouders dat ze hun kinderen veilig kunnen achterlaten in de eerste klas?'

De vraag is nu hoe hard de president het uiteindelijk zal spelen. Het aantal strijdpunten tussen hem en het Congres stapelt zich op: van wapenbeheersing tot schuldplafond tot immigratie.

APP LEERT KINDEREN VANAF 4 JAAR SCHIETEN

Te midden van het verhitte wapendebat in de VS heeft wapenlobbyist de National Rifle Association (NRA) deze week een nieuwe app gelanceerd waarmee kinderen vanaf vier jaar kunnen oefenen met schieten. De app, Practice Range, biedt daarvoor een gesimuleerde schietbaan met een scala aan pistolen en geweren, waaronder ook soortgelijke wapens als waarmee een schutter 14 december 28 mensen vermoordde op een basisschool in Connecticut.

De lancering is saillant omdat de lobbyist na de schietpartij in Connecticut juist zelf de games-industrie de schuld gaf van het drama. Bestuurder Wayne La Pierre noemde de industrie harteloos en corrupt met wrede en gewelddadige videospellen. Door die spellen zouden jongeren worden aangezet tot geweld tegen mensen.

Hun eigen app, verkrijgbaar in de Apple App Store, is echter een ander verhaal, volgens het persbericht. Het heeft een educatief doel en moet kinderen juist leren verantwoord om te gaan met wapens. Bij de schietoefeningen zou de app allerlei tips geven zoals 'mik altijd in een veilige richting' en 'draag oog en oorbescherming'.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden