Commentaar

Obama moet rode lijn trekken bij Aleppo

In het Syrische Aleppo komt de ondergrens van Obama's 'leading from behind'-strategie pijnlijk in zicht.

Arnout Brouwers
President Barack Obama sprak september vorig jaar het Amerikaanse volk toe over militair ingrijpen in Syrië. Beeld ap
President Barack Obama sprak september vorig jaar het Amerikaanse volk toe over militair ingrijpen in Syrië.Beeld ap

Amerikaanse interventies sorteren vaak het effect dat Amerikanen er anti-interventionistisch van worden. Totdat de pendule weer terugslingert. Ditmaal gebeurt dat wellicht in het post-Obama-tijdperk. Of kan het eerder? Twee ervaren Amerikaanse diplomaten pleitten dit weekend voor grotere betrokkenheid, ook van Amerikaanse troepen, bij de vestiging van een 'safe haven' in Syrië. Kern van hun boodschap: 'Diplomatie is vooral effectief als ze wordt gesteund door een helder doel en militaire kracht.'

Beide ontbreken al jaren in Obama's Syrië-beleid. De autoritaire machten aan wie Obama handreikingen deed - Rusland en Iran - hebben besloten in Syrië eens flink zout in de wond te gaan wrijven. Een dreigende humanitaire ramp in en nabij Aleppo is het gevolg.

De Europeanen, wier politieke cohesie zwaar wordt beproefd door de vluchtelingenstroom, zijn machteloze toeschouwers. Ze komen niet verder dan smeekbeden in Ankara. Soennitische landen willen wel troepen sturen, maar alleen als de VS hen voorgaan. En eerdere scenario's voor westerse betrokkenheid - zoals no-flyzones - zijn achterhaald door de Russische interventie. Op veel plekken geldt nu de facto een door Moskou opgelegd vliegverbod.

Wie kan Rusland en Iran ervan weerhouden een humanitaire en geopolitieke hel in Syrië te creëren waarin alleen Assad en IS over blijven? De vraag stellen is hem beantwoorden: alleen de Amerikanen. De VS en Rusland waren een wapenstilstand overeengekomen in Syrië, die het begin moest zijn van het diplomatieke proces in Genève. Terwijl de VS er hierom bij hun bondgenoten op aandrongen de anti-Assad strijders minder te steunen, ging de tegenpartij juist in de hoogste versnelling. Als Obama zich zo laat bedriegen door Poetin is dat geen 'leiden vanaf de achterbank' meer - maar vanuit de kofferbak.

Obama's diepe aarzeling over Amerikaanse boots on the ground in het Midden-Oosten blijft terecht. Maar door dit zo openlijk te adverteren, heeft hij zijn invloed in de regio tot een minimum beperkt. Obama moet nu diplomatiek een rode lijn trekken bij Aleppo. Als hij zich hier, na Oekraïne, opnieuw voor voldongen feiten laat plaatsen, dreigt deze stad ook de laatste rustplaats van zijn buitenlandbeleid te worden.

Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden