Obama in State of the Union: retoriek Trump en Cruz gevaar voor toekomst VS

Zonder hun namen te noemen heeft president Obama in zijn State of the Union vannacht hard uitgehaald naar Republikeinse presidentskandidaten Donald Trump en Ted Cruz. Volgens hem zijn zij met hun splijtende retoriek een gevaar voor de toekomst van het land.

Beeld afp

In zijn laatste 'stand van het land' leek de president weer op de presidentskandidaat die hij acht jaar geleden was. Hij focuste weer ouderwets op verandering, op gezamenlijke actie, en op de toekomst van Amerika. Hij toonde zich optimistisch en strijdbaar, en probeerde de verkiezingsretoriek van de Republikeinen tegen zijn beleid met stevige woorden te pareren.

'Wie zegt dat de Amerikaanse economie in een neergang zit, verkoopt onzin', zei Obama. En, in een reactie op de voortdurende aantijgingen dat hij het land zou verzwakken: 'De Verenigde Staten van Amerika zijn het machtigste land op aarde. Punt uit. Punt uit! Het is niet eens spannend. Het is niet eens spannend! Wij spenderen meer aan ons leger dan de volgende acht landen bij elkaar.'

De toekomst, daar ging het Obama om. Hij had geen agenda voor het komende jaar, maar voor de komende decennia, voor de generatie van zijn kinderen. Hij zette uiteen wat voor hem de vier belangrijkste vragen zijn: hoe geven we iedereen eerlijke kansen, hoe laten we technologie voor ons werken en niet tegen ons, hoe houden we Amerika veilig en leiden we de wereld zonder politieagentje te spelen, en hoe laten we met onze politiek onze goede kanten zien en niet onze slechte kanten?

Lees ook

De State of the Union in vogelvlucht: dit waren de opvallendste uitspraken van president Obama.

De gehele politieke top was vannacht bijeen in het Capitool. Wat als er een bom zou zijn ontploft, wie moet dan het land regeren? Daarvoor zat de 'designated survivor' op een geheime locatie klaar.

Successen

Via die vragen liet Obama de successen van de afgelopen zeven jaar de revue passeren. De economie groeit, de werkloosheid is gehalveerd, het land voorziet in zijn eigen energie, miljoenen Amerikanen extra hebben een ziektekostenverzekering, en Osama bin Laden is dood.

Maar de wereld verandert in een tempo dat we nauwelijks bij kunnen houden, erkende hij, en dat baart veel burgers zorgen. Dat geldt voor technologie, dat geldt voor de economie, dat geldt voor de maatschappij en internationale machtsverhoudingen. 'Gaan we die veranderingen beantwoorden met angst, keren we ons als land naar binnen, keren we ons als volk tegen elkaar? Of betreden we de toekomst vol vertrouwen in wie we zijn, in waar we voor staan, en in de ongelooflijke dingen die we samen voor elkaar krijgen?'

Dat was maar één van de verwijzingen naar de nationalistische campagnes van de Republikeinse presidentskandidaten. Een andere impliciete uithaal naar Trump: 'Als politici moslims beledigen, dan maakt dat ons niet veiliger. Dat is niet: zeggen waar het op staat. Dat is gewoon verkeerd. Het maakt ons kleiner, in de ogen van de wereld. Het maakt het moeilijker onze doelen te bereiken. En het verraadt ons als land.'

En deze, een reactie op Ted Cruz: 'De wereld kijkt naar ons om te helpen bij het oplossen van problemen, en onze reactie moet meer zijn dan stoere praat en het plan om burgers onder te tapijtbombarderen.' Obama zei dat het noodzakelijk was dat Republikeinen en Democraten beter samenwerken om dingen gedaan te krijgen. Een van de weinige dingen waar hij spijt van heeft, zei hij, is dat de kloof tussen de partijen tijdens zijn presidentschap alleen maar groter is geworden. Dat had een Lincoln of Roosevelt beter gedaan, erkende hij.

Maar ook deze toespraak bevatte niet veel handreikingen om die kloof inderdaad te overbruggen. De toespraak mondde uit in een oproep aan burgers om politiek actief te worden, en ervoor te zorgen dat niet alleen andere politici worden gekozen, maar dat ook het hele politieke systeem verandert. De president kreeg tijdens de toespraak van een uur maar één keer een open doekje van de Republikeinen: dat was toen hij de veteranen prees. Geen Republikein die na afloop bleef hangen om de president de hand te schudden.

Lees hier de State of the Union
in zijn geheel terug.

Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden