Obama in Hiroshima: 'We moeten geschiedenis recht in ogen kijken'

Voor het eerst heeft een zittende Amerikaanse president een bezoek gebracht aan Hiroshima. De Japanse stad werd in de Tweede Wereldoorlog grotendeels verwoest door een atoombom van de Verenigde Staten, met minstens 140 duizend doden tot gevolg. Obama: 'Het is 71 jaar geleden dat de dood uit de lucht viel.'

Redactie
Obama legt een krans bij het herdenkingsmonument. Beeld ap
Obama legt een krans bij het herdenkingsmonument.Beeld ap

Obama legde vrijdag een krans bij het herdenkingsmonument in de stad. Hij werd vergezeld door overlevenden van de bombardementen die nog altijd in Hiroshima wonen. De president brengt geen bezoek aan Nagasaki, de stad waarop de Amerikanen drie dagen na Hiroshima een atoomaanval uitvoerden.

'We hebben een gedeelde verantwoordelijkheid om de geschiedenis recht in de ogen te kijken', zei Obama tijdens zijn toespraak. 'We moeten ons afvragen wat we moeten anders moeten doen om zulk lijden te beteugelen.' De Amerikaanse president riep op tot een vermindering van het aantal kernwapens dat wereldwijd staat opgeslagen.

Vooraf had Obama aangekondigd dat hij geen excuses zou maken voor de atoombommen die de VS in augustus 1945 wierpen op Hiroshima en Nagasaki. Zijn bezoek diende om 'de herinnering te eren van allen die hun leven verloren gedurende de Tweede Wereldoorlog'. Ook toont het dat 'zelfs voormalige vijanden zeer sterke bondgenoten kunnen worden', aldus de president tegen Japanse media.

Obama omhelst overlevende van de atoombom. Beeld getty
Obama omhelst overlevende van de atoombom.Beeld getty

Omstreden

De atoombom op Hiroshima is als oorlogsdaad zeer omstreden. Bij de bombardementen kwamen zo'n 78 duizend mensen direct om het leven. In de nasleep zouden nog veel meer mensen overlijden aan de gevolgen van stralingsziekte en kanker.

De VS hebben altijd volgehouden dat de bombardementen noodzakelijk waren om de Japanners op de knieën te krijgen. Zonder deze twee mokerslagen zou een invasie op land onvermijdelijk zijn, klonk de redenatie van toenmalig president Harry Truman, wat op zijn beurt honderdduizenden Amerikaanse soldatenlevens zou vergen.

Bezoek Hiroshima

Obama is bezig aan een wereldwijde stedentrip. Op al die plekken heeft hij de afgelopen jaren laten weten: wij dragen verantwoordelijkheid voor jullie verleden. En soms: wij hebben fouten gemaakt. (+)

Aan het eind van zijn presidentschap wil Barack Obama nog een keer moreel leiderschap tonen, en wel in Hiroshima. Maar heeft Obama zijn sporen wel verdiend in de strijd tegen kernwapens? (+)

Capitulatie

Inderdaad capituleerde Japan kort na Hiroshima en Nagasaki, maar verschillende historici hebben de noodzakelijkheid van de verwoestende atoombommen in twijfel getrokken. Sommige onderzoekers stellen dat de capitulatie niet het gevolg was van de bombardementen, andere dat de aanval buitenproportioneel was. Over het militair belang van de bombardementen heerst geen eensgezindheid; een deel van de historici blijft bij de oorspronkelijke uitleg van toenmalig president Truman.

Niet iedereen is te spreken over het bezoek van de Amerikaanse president aan Hiroshima. Sommige Amerikaanse veteranen vermoeden dat het Obama vooral om zichzelf te doen is. 'Hij had het waarschijnlijk op zijn radar sinds hij de Nobelprijs voor de Vrede ontving tijdens zijn eerste termijn', zegt de voorzitter van een veteranenvereniging tegen Deutsche Welle.

Beeld van explosie atoombom op Hiroshima. Beeld reuters
Beeld van explosie atoombom op Hiroshima.Beeld reuters
Obama tijdens een bezoek aan een marinebasis eerder op de dag. Beeld ap
Obama tijdens een bezoek aan een marinebasis eerder op de dag.Beeld ap

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden