Obama geeft zelf opdracht tot doden van terroristen door drones

Raketten die vandaag zijn afgevuurd vanuit een Amerikaans onbemand vliegtuig hebben circa 15 mensen gedood in Pakistan. De actie was gericht tegen een schuilplaats van militanten in de noordwestelijke regio Waziristan, volgens lokale functionarissen. Het is al de derde aanval met een zogeheten drone in drie dagen tijd. Daarbij vielen in totaal 27 doden. En morgen is het weer 'Terror Tuesday' op het Witte Huis. President Obama wordt in deze wekelijkse vergadering door zijn adviseurs bijgepraat over de strijd tegen het terrorisme.

Redactie
Een militaire post van overheidstroepen in Jemen, waar ook aanvallen met drones worden uitgevoerd. Beeld Reuters
Een militaire post van overheidstroepen in Jemen, waar ook aanvallen met drones worden uitgevoerd.Beeld Reuters

De Amerikaanse dronecampagne, waarbij gisteren ook al tien vermoedelijke militanten om het leven kwamen, is een bron van conflict tussen Pakistan en de VS. De Amerikanen beschouwen de onbemande vliegtuigjes als een onmisbaar wapen in de strijd tegen Al-Qaeda en andere militantengroepen, die in Afghanistan strijden tegen de westerse troepenmacht en veelal vanuit Pakistan opereren. In de Pakistaanse publieke opinie worden drones gezien als aantasting van de soevereiniteit. Regering en parlement in Islamabad vroegen Washington meermaals de campagne te staken. In november kwamen per vergissing 24 Pakistaanse militairen om bij een droneaanval.

Misschien zullen ook nu, zoals in eerdere sessies, op een wit scherm de foto's en namen worden geprojecteerd van terroristen die worden gezien als een direct gevaar. Obama zal ernaar kijken. Is hij overtuigd, dan beslist hij dat ze op de dodenlijst komen: de 'to-do list' voor de drones.

The New York Times beschreef vorige week hoe dit 'vreemdste van alle bureaucratische rituelen' in zijn werk gaat. De nationale veiligheidsdiensten 'nomineren' een terreurverdachte, waarna Obama de voordracht om die persoon gevangen te nemen of te doden afwijst of overneemt. Dat er een dodenlijst was, was bekend. Alleen wist niemand hoe zij tot stand kwam. Door het uitzoekwerk van de krant - zij interviewde meer dan dertig van Obama's huidige en vroegere medewerkers - is een tipje van de sluier opgelicht.

Protest in Multan in Pakistan, vorige week, tegen het gebruik van drones. Beeld EPA
Protest in Multan in Pakistan, vorige week, tegen het gebruik van drones.Beeld EPA

Leven en dood
Het verhaal van Obama's lijst is zowel verhelderend als beklemmend. Nooit eerder beschikte een Amerikaans president zo direct over leven en dood. Van president Johnson is bekend dat hij, over de kaart van Vietnam gebogen, persoonlijk doelen aanwees voor de bommenwerpers. Ook besloot na 1945 menig president tot militaire operaties en oorlogen. Maar dat een president min of meer in het aangezicht van de betrokkenen als een Romeinse keizer het vonnis velt, is voor zover bekend uniek.

'Hoe oud zijn deze mensen? Als ze kinderen beginnen in te zetten, zijn we op weg naar een heel andere fase', zou Obama volgens twee functionarissen hebben gezegd toen hij in januari 2010 werd geconfronteerd met de fotootjes van vijftien Al Qaidaverdachten in Jemen. Sommige waren Amerikaans. Twee waren nog tieners. Een meisje was 17 en leek nog jonger.

Obama keek hun in de ogen en moest beslissen. Wat hij in dit geval besloot is onbekend, maar het voorbeeld toont dat Obama's presidentschap een wending heeft genomen die veel van zijn aanhangers in 2008 niet voor mogelijk hadden gehouden. Hij was de anti-Bush, die zich tegen de oorlog in Irak verzet had en als kandidaat beloofde dat de troepen daar zo snel mogelijk zouden worden weggehaald. In al het enthousiasme werd over het hoofd gezien dat hij geen pacifist was.

In 2002 zei hij: 'Ik ben niet tegen alle oorlogen. Waar ik tegen ben, is een domme oorlog.' In 2009 gaf hij de Noren die hem wat voorbarig de Nobelprijs voor de Vrede toekenden, een lesje in realisme: 'Ik zie de wereld zoals zij is en kan niet passief toekijken als het Amerikaanse volk wordt bedreigd. Want maak geen fout: kwaad bestaat in de wereld. (...) Zeggen dat geweld soms nodig is, betekent niet dat je toegeeft aan cynisme - het is een erkenning van de geschiedenis, de onvolmaaktheid van de mens en de beperkingen van de rede.'

Persoonlijke goedkeuring
De president voegde de daad bij het woord. Obama, de tegenstander van de Irakoorlog, werd Obama, de krijger. Het ging zo geleidelijk, dat in het buitenland weinigen het in de gaten hadden. Intussen gaf hij persoonlijk toestemming voor aanvallen met drones (onbemande vliegtuigjes) op trainingskampen van terroristen. Ook keurde hij de aanvallen goed waarbij twintig van de dertig topmensen van Al Qaida werden gedood. 'Obama moet instemmen met elke naam. Hij accordeert elke aanval in Jemen en Somalië en ook de ingewikkeldere en riskantere aanvallen in Pakistan', aldus The New York Times.

Dit verhaal is gebaseerd op een verhaal van correspondent in New York Arie Elshout in de Volkskrant van vandaag. Het hele verhaal is in de krant te lezen.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden