Teruglezen

Obama belt 1,5 uur met Poetin, Canada roept ambassadeur terug

Het conflict op de Krim escaleert met het uur. De Oekraïense interim-president Oleksandr Toertsjinov vreest een oorlog met Rusland. Oekraïne brengt daarom zijn leger in staat van paraatheid. De VS heeft van Rusland geëist dat het zijn troepen terugtrekt in de bases. De argumenten zijn inmiddels ook uitgewisseld in een spoedzitting van de Veiligheidsraad van de VN. Alles kwam zaterdag in een stroomversnelling toen het Russische parlement president Poetin toestemming gaf om militair in te grijpen in Oekraïne. Lees hier de ontwikkelingen van het afgelopen etmaal terug.

De spoedzitting van de Veiligheidsraad, zaterdagavond in New York. Beeld ap
De spoedzitting van de Veiligheidsraad, zaterdagavond in New York.Beeld ap

03.03 uur - De woorden van de week: 'Cooler heads'
Het is van belang dat iedereen het hoofd koel houdt in de Oekraïne-crisis. Dat werd ook gezegd in de spoedzitting van de Veiligheidsraad van de VN. Het is CNN-correspondent Richard Roth opgevallen: de woorden 'cooler heads' worden de laatste dagen vaak gebezigd.

01.29 uur - Canada roept ambassadeur terug
Canada onderneemt actie: het land roept zijn ambassadeur in Rusland terug 'voor overleg'. Canada schort tevens de medewerking aan de voorbereiding van de G8-top (in Sotsji in juni) op.

01.16 uur - Oekraïne begint mobilisatie
Diverse bronnen melden dat Oekraïne zondagochtend begint alle manschappen voor het leger op te roepen. Het officiële tijdstip staat op 08.00 uur.

00.43 uur - Ban Ki-moon maant Poetin tot overleg
Er is zaterdag veel heen en weer gebeld. Ook secretaris-generaal Ban Ki-moon van de Verenigde Naties heeft telefonisch gesproken met Poetin. Hij riep de Russische president op om 'snel in gesprek te gaan met de autoriteiten in Kiev', zodat snel een eind kan worden gemaakt aan de crisis tussen Rusland en Oekraïne. Ban liet weten 'zeer bezorgd te zijn over de verslechterende situatie in Oekraïne en in het bijzonder over de recente ontwikkelingen die een gevaar zijn voor de natie, vrijheid en territoriale integriteit van het land'.

23.43 uur - Poetin: recht belangen te verdedigen
Obama en Poetin belden met elkaar. Wat werd er gezegd?
De Russische president Vladimir Poetin benadrukte dat Moskou het recht behoudt om op te komen voor de eigen belangen en die van Russische sprekers in het oosten van het land en op de Krim. Volgens Poetin zijn er wel degelijk reële bedreigingen voor de Russische burgers op Oekraïens grondgebied. Hij verwees hierbij naar de provocatieve en strafbare feiten van de ultra-nationalisten die volgens hem werden aangemoedigd door Kiev.

Witte Huis: Er zullen consequenties zijn
Volgens het Witte Huis duurde het telefoongesprek 90 minuten. President Obama op zijn beurt verklaarde dat het sturen van Russische troepen naar de Krim 'een duidelijke schending van de soevereiniteit en territoriale integriteit van Oekraïne' is. Hij waarschuwde ook voor de consequenties.

Zo dreigen de VS dreigen Rusland met 'grotere politieke en economische isolatie' als het niet inbindt in de Oekraïne-crisis. Washington zal zijn deelname aan de voorbereidende vergaderingen voor de G8-top in Sotsji opschorten, als het Kremlin niet stopt met het schenden van het internationale recht. Dit stelde het Witte Huis zaterdag in een verklaring. Washington wil dat de Russische troepen op de Krim in hun bases terugtrekken.

Lees de verklaring van het Witte Huis hier.

Een man uit Oekraïne protesteert tegenover de gewapende mannen in de uniformen zonder herkenbare insignes in Balaklava, even buiten Sebastopol.. Beeld ap
Een man uit Oekraïne protesteert tegenover de gewapende mannen in de uniformen zonder herkenbare insignes in Balaklava, even buiten Sebastopol..Beeld ap
null Beeld afp
Beeld afp
null Beeld afp
Beeld afp

22.59 uur - VS: Stuur waarnemers naar Oekraïne
De Verenigde Staten eisen dat er onmiddelijk internationale waarnemers van de VN naar Oekraïne gaan om te voorkomen dat de crisis daar escaleert. 'Russische acties in Oekraïne schenden de soevereiniteit van het land en bedreigen de internationale vrede en veiligheid', aldus de Amerikaanse VN-ambassadeur Samantha Power tijdens een spoedvergadering van de VN-Veiligheidsraad. Ook de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) moet volgens haar een missie sturen.

22.47 uur - Poetin belt met Obama
De Russische president Poetin heeft met zijn Amerikaanse ambtgenoot Obama gebeld. Dit heeft het Russische persbureau Ria zaterdag gemeld. Poetin heeft tegen Obama gezegd dat Rusland zich het recht voorbehoudt zijn belangen en die van Russischtaligen te beschermen, als het tot geweld komt in Oost-Oekraïne of op de Krim.

null Beeld afp
Beeld afp

22.33 uur - Overleg Veiligheidsraad VN open voor publiek
Hoewel het overleg achter gesloten deuren begon, is het nu live te bekijken, zie hier onder.

Overigens komt de NAVO zondag bijeen in buitengewone zitting om de 'ernstige situatie' in Oekraïne te bespreken. Dit liet NAVO-secretaris-generaal Anders Fogh Rasmussen zaterdag laten weten. Na de zitting van de Raad volgt overleg met de Oekraïense vertegenwoordiger in Brussel. Volgens een diplomatieke bron begint de zitting van de Raad om 13.00 uur en volgt het overleg met Kiev om 16.00 uur.

22.18 uur - 'Veel ernstiger dan Georgië'
'Rusland en het westen bevinden zichzelf op de rand van een confrontatie die veel ernstiger is dan in 2008 in Georgië, schrijft Dmitri Trenin, directeur van het Carnegie Moscow Center, op zijn website.

'De situatie is uiterst gespannen. Het Russische parlement heeft Poetin gevraagd om de ambassadeur in de Verenigde Staten terug te roepen in reactie op de recente uitlating van president Obama dat Rusland een "hoge prijs" zou betalen wanneer het zou ingrijpen in Oekraïne.'

In 2008 gebruikte Rusland de bescherming van zijn burgers als rechtvaardiging voor de militaire interventie in Georgië. Nadat het Georgische leger begin augustus de onrustige regio Zuid-Ossetië was binnengetrokken, sloegen Russische troepen hard terug. Georgië en Rusland beschuldigen elkaar ervan dat ze de oorlog begonnen zijn.

Balaklava. Beeld afp
Balaklava.Beeld afp

21.45 uur - Oekraïne vraagt EU, VS en NAVO om hulp
Oekraïne heeft de Europese Unie, de VS en de NAVO gevraagd alle mogelijkheden te bekijken om het land te beschermen. De minister van Buitenlandse Zaken vroeg de partijen om 'alle mogelijke mechanismen' te bekijken om de territoriale integriteit van het land te beschermen.

Het nationale veiligheidsteam van president Obama kwam zaterdagavond bijeen voor een update van de situatie in Oekraïne en de mogelijke opties. Wat er uit dat overleg is gekomen is nog niet duidelijk.

21. 35 uur - RTL-Correspondent Jeroen Akkermans is weer terug in Kiev.
'Terug in Kiev. Ja barricades staan er nog. Demonstranten ook. Wel zonder bewakers aan de ingang.'

21.17 uur - Russische oorlogschepen voor kust Oekraïne
Er zijn twee Russische oorlogschepen voor de kust van Oekraïne gezien, nabij Sebastopol. Dit is in strijd met de overeenkomst die Oekraïne met Rusland heeft over de marinebasis op de Krim, aldus een militaire brond tegen persbureau Interfax.

21.00 uur - Julia Timosjenko: 'Trap niet in de val'
Julia Timosjenko, de voormalige premier (bekend van de grote blonde vlecht) die vorige week is vrijgelaten roept Oekraïners op om kalm te blijven en niet in de val te trappen waar de Georgiërs volgens haar in 2008 met open ogen zijn ingelopen. Ze zegt dat Oekraïne alleen samen met de Europese Unie en de Verenigde Naties op moet treden.

'Ik stel voor om op te treden, maar om kalm te blijven en niet keihard in de tegenaanval te gaan in reactie op de Russische agressie. Dat is hun bedoeling, om de situatie te laten escaleren. Ze willen een oorlog net zoals met Abchazië en Zuid-Ossetië in Georgië.'

Affiche met een afbeelding van Julia Tymosjenko Beeld reuters
Affiche met een afbeelding van Julia TymosjenkoBeeld reuters

20.57 - Ondertussen bij de persverklaring van de VN
Hoe groot de spanning op Oekraïne ook is, bij een persverklaring van de Verenigde Naties over de situatie was het niet erg druk, zo is te zien op beelden van CNN .

20.30 uur - 'Troepen in gereedheid brengen om te vechten'
Het Oekraïense leger moet zijn troepen in gereedheid brengen om te vechten. Dit heeft interim-president Oleksandr Toertsjinov zaterdag bevolen. Er is volgens hem geen enkele reden voor Rusland om zich zo agressief op te stellen jegens Oekraïne.

De premier van Oekraïne zegt dat de interventie van Rusland tot een oorlog kan leiden en dat dit een einde betekent aan de relatie met Moskou. Hij dringt er bij Rusland op aan om een politieke oplossing voor de crisis te vinden en zegt dat alle Russische troepen moeten terugkeren.

Mannen in legeruniform in Sebastopol, bij de Oekraïnse grens. Beeld afp
Mannen in legeruniform in Sebastopol, bij de Oekraïnse grens.Beeld afp

20.14 uur - Ashton: 'Ongerechtvaardigde escalatie'
'Een ongerechtvaardigde escalatie' noemt EU-buitenlandchef Catherine Ashton de beslissing van Rusland om actie van Russische troepen toe te staan in Oekraïne. 'Daarom roep ik de Russische Federatie op deze troepen niet in te zetten en op vreedzame wijze te handelen', zei Ashton in een schriftelijke verklaring.

undefined

Catherine Ashton Beeld afp
Catherine AshtonBeeld afp

19.55 uur - Reactie Rasmussen
Rusland moet de soevereiniteit van Oekraïne respecteren, zegt NAVO-chef Anders Fogh Rasmussen op Twitter. Ook liet hij weten dat er dringend behoefte is aan de-escalatie in de Krim en dat de NAVO-bondgenoten nauw blijven samenwerken om dit te bereiken.

null Beeld afp
Beeld afp

19.05 uur - Veiligheidsraad Verenigde Naties bijeen
De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties komt zaterdagavond achter gesloten deuren voor spoedberaad bijeen. Onderwerp is de situatie in Oekraïne. Informeel overleg tussen de lidstaten begint rond 20.00 uur Nederlandse tijd. Groot-Brittannië heeft om de vergadering gevraagd. De Britse regering heeft ook de Russische ambassadeur in Londen aangesproken om de zorgen over te brengen.

Het Russische leger staat bij de Oekraïense grens. Beeld afp
Het Russische leger staat bij de Oekraïense grens.Beeld afp

18.43 uur - 'Leger Oekraïne geen schijn van kans'
Russische militairen hebben strategische posities ingenomen op de Krim, onder andere op luchthavens op het schiereiland, volgens Rusland om 'de positie aan de Zwarte Zee te behouden'. Het Russische ministerie van defensie stuurde 6.000 extra militairen naar de regio. De Oekraïense presidentskandidaat Klitsjko heeft op zijn beurt opgeroepen het leger gevechtsklaar te maken voor een oorlog en mannen van weerbare leeftijd opgeroepen voor militaire dienst. Volgens deskundigen maakt Oekraïne geen schijn van kans. Hieronder een kleine vergelijking:

18.28 uur - 'Onrustig op straat'
Journalist en Ruslandkenner Pieter Waterdrinker spreekt in EenVandaag van een 'waterval van ontwikkelingen' in de hoofdstad van de Krim, Simferopol. 'Aanvankelijk was de stemming goed, maar nu het leger wordt opgevoerd is men toch bang dat er een schot zal vallen door provocateurs. Het is hier erg onrustig. Mensen lopen op straat en zijn geschrokken.'

Of er een oorlog gaat komen? Volgens Waterdrinker is de taal van Moskou niet mis. 'Poetin ziet de aanval als beste verdediging. Een opstand zoals in Kiev zal hij niet laten gebeuren. De facto zou je kunnen spreken van een oorlogsverklaring. Volgens Poetin zat het westen achter de revolutie in Kiev. Een paar dagen na de Olympische Spelen heeft hij een lijn getrokken: tot hier en niet verder.'

18.09 uur - 'Geformaliseerde vorm van het conflict'
NOS-correspondent David Jan Godfroid in Simferopol spreekt van een nauwelijks verkapte oorlogsverklaring van Rusland aan Oekraïne. 'Hoewel er in feite tot nu toe weinig is veranderd - er waren al Russische militairen op de Krim bij het parlementsgebouw en de luchthaven, is er nu wel sprake van een geformaliseerde vorm van het conflict.'

Ook Oekraïne maakt het leger nu gevechtsklaar. Volgens Godfroid is het Oekraïnse leger niet in beste staat. 'De vraag is of ze het risico aandurven om het machtige Russische leger aan te vallen.'

undefined

Twee jongetjes keken naar het leger in Balaklava. Beeld afp
Twee jongetjes keken naar het leger in Balaklava.Beeld afp

18.00 uur - Negatief reisadvies
Het is zo onrustig op de Krim dat het ministerie van Buitenlandse Zaken mensen afraadt om daarheen te reizen. Sinds zaterdag ontraadt het ministerie alle reizen naar het Oekraïense schiereiland aan de Zwarte Zee.

'Er is sprake van blokkades op de toegangswegen naar de Krim. De vliegvelden van Simferopol en Sebastopol (Bilbek) functioneren niet naar behoren. De situatie is vanwege de aanwezigheid van gewapende militairen onvoorspelbaar', aldus het ministerie.

Reizigers moeten volgens Buitenlandse Zaken in heel Oekraïne waakzaam zijn en uit de buurt van samenscholingen en demonstraties blijven. Via lokale media kunnen reizigers erachter komen waar demonstraties zullen plaatsvinden. Behalve de Krim noemt het ministerie ook specifiek Charkov en Donetsk als plaatsen waar het gevaarlijk kan zijn. Verder wordt reizigers aangeraden wegblokkades die zijn bemand door demonstranten te mijden.

Bij de Nederlandse ambassade zijn 5 Nederlanders geregistreerd die op de Krim verblijven. De ambassade heeft contact met hen, meldde een woordvoerder van het ministerie. In de rest van Oekraïne zijn ongeveer 200 Nederlanders van wie de gegevens bekend zijn bij de ambassade.

Sevastopol. Beeld afp
Sevastopol.Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden