Obama belooft bommen uit Vietnam-oorlog op te ruimen

De Amerikaanse president Barack Obama heeft in Laos iets goed te maken. De Verenigde Staten zullen 90 miljoen dollar spenderen aan het opsporen en opruimen van miljoenen Amerikaanse bommen die al meer dan veertig jaar in de grond van Laos begraven liggen. Van de 80 miljoen explosieven die er nog rondslingeren is pas 1 procent opgeruimd.

Michel Maas
President Obama groet het publiek in Vientiane, Laos op de traditionele manier tijdens een evenement in de marge van de ASEAN-top, op 6 september 2016. Beeld getty
President Obama groet het publiek in Vientiane, Laos op de traditionele manier tijdens een evenement in de marge van de ASEAN-top, op 6 september 2016.Beeld getty

Zelf was Obama 3 jaar oud toen de Verenigde Staten de eerste bommen op het kleine land in Zuidoost-Azië gooiden, en 12 toen zij daarmee ophielden. Grote delen van Laos waren veranderd in een kraterlandschap, en die kraters lagen vol met niet-ontplofte bommen. Ze maken tot op de dag van vandaag slachtoffers. Obama, op bezoek in de hoofdstad Vientiane, belooft hieraan een einde te zullen maken.

ASEAN

Obama is aanwezig op de topconferentie van de ASEAN, waarin tien Zuidoost-Aziatische landen zijn verenigd. Maar zijn bezoek geldt op de eerste plaats Laos zelf. Hij is de eerste Amerikaanse president die het land aandoet sinds de Verenigde Staten er tussen 1964 en 1973 hun 'geheime oorlog' voerden. Die oorlog was eigenlijk maar een bijproduct van de oorlog die Amerika in het naastgelegen Vietnam voerde.

Met bommentapijten probeerden de Amerikanen de 'Ho Chi Minh-route' af te snijden: de toevoerroute die van communistisch Noord-Vietnam naar het door de Amerikanen gesteunde zuiden voerde. Die route liep grotendeels over Laotiaans grondgebied en volgde daar de lange Vietnamese grens. In plaats van Laos binnen te vallen, besloten de Amerikanen het hele grensgebied met een barrage van napalm en bommen plat te gooien.

2 miljard kilo bommen

Het kleine Laos zou het zwaarst gebombardeerde land ter wereld worden. De cijfers zijn nog altijd verbijsterend. Amerika gooide 2 miljard kilo bommen, meer dan de helft van het aantal bommen dat de geallieerden samen in de hele Tweede Wereldoorlog gebruikten, en ook meer dan er in drie campagnes op Irak is gegooid. De meest gebruikte bommen waren clusterbommen: bommen die bij het neerkomen openspringen en grote hoeveelheden kleine bommetjes rondstrooien. Vooral kinderen worden slachtoffer van die kleine explosieven, ter grootte van een tennisbal, omdat zij denken dat het speelgoed is. Andere slachtoffers zijn boeren, die stukken land proberen te ontginnen. Sinds het einde van de bombardementen zijn volgens schattingen 20 duizend mensen het slachtoffer geworden van niet-ontplofte bommen.

Dat is de erfenis waarmee het bezoek van Barack Obama is beladen. In een toespraak in Vientiane had hij het over de 'wonden die nooit overgaan', in letterlijke zin: de mensen die armen en benen zijn kwijtgeraakt, maar ook de diepere wonden. Met 90 miljoen dollar hoopt hij uiteindelijk te kunnen voorkomen dat er nog meer slachtoffers vallen.

Ondervoeding en groeistoornissen

Als bommen zijn opgespoord en in kaart gebracht, kunnen zij worden opgeruimd. Maar daarmee is de schade nog niet gerepareerd. Een aanzienlijk deel van het land kon nooit meer worden gebruikt voor landbouw, en dat was een zware slag voor het toch al zo arme Laos. Het land kent ondervoeding en groeistoornissen bij kinderen.

Ook daar zullen de Verenigde Staten iets aan moeten doen. Aan de vooravond van Obama's reis werd bekendgemaakt dat er programma's zullen worden aangeboden op het gebied van scholing, voeding, gezondheidszorg en milieu.

Het is weinig in het licht van de totale verwoesting die er in negen jaar tijd is aangericht. Maar zijn 90 miljoen dollar voor 3 jaar is wel evenveel als wat de VS de afgelopen 24 jaar aan Laos hebben gegeven. Tegelijk is het een schijntje vergeleken bij wat de bombardementen hebben gekost. Destijds bombardeerden ze er 90 miljoen in tien dagen doorheen.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden