O, daar heb ik nog wel een leuk verhaal bij

'Discussie Zwarte Piet duurt voort.'

Al Jolson had je toen (1886-1950). Een als Asa Yoelson geboren Letse rabbijnszoon die The World's Greatest Entertainer werd door onder meer zijn minstrelshows, zijn elektrificerende optredens als blackface, zijn tranentrekker Mammy en zijn rol in The Jazz Singer (1927), de vroegste - min of meer - geluidsfilm met commercieel succes. Beroemde beginfrase: 'Wait a minute, wait a minute, you ain't heard nothing yet', bestemd voor de opnametechnici, abusievelijk in de soundtrack terechtgekomen en toch maar niet geschrapt door regisseur Alan Crosland.


Jolson was de Jerry Lee Lewis én de Johan Cruijff van zijn tijd. Als eerste artiest bedong hij naast zijn salaris een deel van de recette, waardoor hij meer aan de film overhield dan Warner Brothers.


Dat hij in drie oorlogen voor de troepen optrad, was kenmerkend voor zijn lange carrière: de Amerikaans-Spaanse (1898), WO II en tenslotte zong hij Mammy in Korea (1950). In al die jaren moest hij één comeback maken, hoewel hij er zelf anders over dacht. 'Dat was geen comeback. Ik kon gewoon geen baan krijgen.'


Geïnteresseerden in de schoensmeerneger zouden Thomas Leeflangs BLACK FACE / WHITE JEW eens moeten lezen, waarin wordt aangetoond dat het verschijnsel karakteristiek was voor een hele generatie vanuit Oost-Europa naar de Verenigde Staten geëmigreerde Joodse vaudeville-artiesten.


Zo, zwart geschminkt, konden ze zich van een soort zelfverzonnen plantageneger-Engels bedienen - om hun eigen magere Engels te verbloemen. Later vertelde Jolson dat hij er ook een andere reden voor had. 'Ik durfde niet met mijn eigen gezicht op het podium te staan.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden