NVWA onderzoekt in welke voedingsmiddelen eieren zijn gebruikt waar mogelijk gif in zit

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) onderzoekt in welke voedingsmiddelen eieren zijn gebruikt waar mogelijk het gif fipronil in zit. De inspectiedienst waarschuwde consumenten maandag om geen eieren te eten met een te hoog fipronil-gehalte, te herkennen aan bepaalde codes erop. Eén van die codes heeft betrekking op eieren die een 'acuut gevaar voor de volksgezondheid' opleveren, zei een NVWA-zegsvrouw. 'Bij die code gaan we na in welke voedingsmiddelen de eieren terecht zijn gekomen.'

Beeld getty

Eieren worden in allerlei producten verwerkt, waaronder mayonaise, kant-en-klaar maaltijden, ijs, brood, kroketten, pasta, pannenkoeken, ontbijtgranen en chocolade. Wanneer het onderzoek naar deze voedingsmiddelen is afgerond, kan de NVWA niet zeggen.

Freek van Zoeren van de NVWA zei dinsdagavond in tv-programma Nieuwsuur dat pas duidelijk is of eieren helemaal veilig zijn als alle pluimveebedrijven die mogelijk fipronil gebruikten zijn onderzocht. 'Als iemand zegt, ik kan leven zonder een ei te eten tot zondag, zou ik dat aanraden', zei de plaatsvervangend inspecteur-generaal van de dienst.

Eric Hubers van de vakgroep pluimveehouderij van land- en tuinbouworganisatie LTO noemt die uitspraak echter 'onbegrijpelijk', 'verschrikkelijk en 'totaal onnodig'. In de winkels liggen nu alleen maar eieren die niet geblokkeerd zijn, aldus de LTO-man woensdagochtend in het NOS Radio 1 Journaal. 'Alle eieren die nu naar de winkels gaan zijn 100 procent vrij van het middel.'

Na die kritiek krabbelde de NVWA woensdagmiddag terug. Aan Omroep Gelderland laat een woordvoerder weten dat de topman alleen eieren met een verdachte code bedoelde. 'Meneer Van Zoeren had het niet over alle eieren. Het ging alleen om eieren van bedrijven met de door ons gecommuniceerde codes.'

CDA-Kamerlid Jaco Geurts noemt de onduidelijkheid onacceptabel. Volgens Geurts had de NVWA scherper en directer moeten communiceren richting de consument om onduidelijkheid te voorkomen. 'Dat is haar niet gelukt en daar moet zij op worden aangesproken.'

Volgens Geurts, lid van de partij van de gangbare landbouw, heeft de pluimveesector zelf goed en adequaat ingegrepen door de eieren in een vroeg stadium te 'blokkeren'. Wel vraagt hij zich af hoe de situatie elders in Europa is.

Drie opties

Voor pluimveehouders die fipronil-kippen blijken te hebben staan drie opties open, zo laten de sectororganisaties de Nederlandse Vakbond Pluimveehouders (NVP), pluimveevakgroep LTO/NOP en broederij/fokkerij-organisatie COBK in een notitie aan hun leden weten. De meest radicale oplossing is de kippen afmaken, afvoeren en opnieuw beginnen in volledig ontsmette stallen. De kosten daarvan worden geraamd op 50 tot 60 eurocent per kip. De meeste boeren hebben tienduizenden kippen.

Een tweede optie is de besmette kippen via natuurlijke weg van de giftige stof ontdoen. Fipronil wordt opgeslagen in het buikvet; dat wordt afgebroken als een kip in de rui gaat en een groot deel van haar verendek verliest. Het proces neemt vier tot acht weken in beslag en vindt tussen augustus en november plaats. Hier en daar wordt gesuggereerd de dieren op een dieet te zetten, om de afbraak van het buikvet te versnellen.

Een NVWA-medewerker onderzoekt eieren op de aanwezigheid van het gif fipronil. Beeld anp

Afwachten

Het probleem is dat er nog weinig onderzoek is gedaan naar de effecten van de rui op de afbraak van fipronil. Sommige studies zeggen dat het acht maanden kan duren voordat de hoeveelheid gif tot onder het toegestane niveau is gedaald. Al die tijd leveren de kippen geen eieren op en lijdt de boer verlies.

De derde uitweg is afwachten, stellen NVP, LTO/NOP en COBK: misschien komen onderzoeken door deze crisis in een stroomversnelling en komt er een snelle oplossing bovendrijven.

Lees meer

Mogelijk worden er in Nederland al meer dan een jaar eieren verkocht die te hoge doses van het giftige fipronil bevatten. Een pluimveehouderij in Drenthe kreeg namelijk al in juni 2016 bloedluisbestrijders van Chickfriend over de vloer.

Amper is de pluimveesector bekomen van de vogelgriep of de volgende crisis dient zich aan: kippen en eieren van tientallen bedrijven zijn besmet met een verboden bestrijdingsmiddel. Hoe de fipronil-ramp zich in drie weken voltrok (+).

Meerdere pluimveehouders moeten eieren vernietigen en kippen ruimen en willen die kosten op Chickfriend verhalen. Het is echter de vraag of er wat bij de bloedluisbestrijder te halen valt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.