Nuttig voorwerk

IN één week tijd heeft de commissie-Bakker méér over de affaire-Srebrenica boven tafel gekregen dan menig scepticus tevoren had gevreesd....

Dat geldt ook voor de prestigestrijd tussen Buitenlandse Zaken en Defensie over de vraag wie het contact met de secretaris-generaal van de Verenigde Naties mag onderhouden. Buitenlandse Zaken liet een cruciale brief van minister Ter Beek van Defensie in een la verdwijnen. Met als gevolg dat Ter Beek de VN, anders dan de bedoeling was, wél een blanco cheque aanbood.

Voor de aanvankelijke scepsis was overigens alle reden. Alleen al de naam van de onderzoekscommissie - 'Tijdelijke commissie besluitvorming uitzendingen' - wekt de indruk dat het om niet meer gaat dan een evaluatie van de Nederlandse bijdragen aan VN-missies. Terwijl iedereen weet dat er in werkelijkheid geen andere aanleiding is dan het drama-Srebrenica dat Nederland nu al vijf jaar achtervolgt.

Vijf jaar die worden gekenmerkt door angst en onwil de waarheid, hoe verschrikkelijk en vernederend ook, onder ogen te zien. Vanaf het moment van de eerste onthullingen was damage control belangrijker dan het afleggen van verantwoording. Waar Nederland alsnog moed had kunnen tonen door het instellen van een parlementaire enquête, werd in 1996 gekozen voor een onderzoek door het, toen nog, Rijksinstituut voor Oorlogsdocumentatie (RIOD). De verhoopte rust bracht dat niet.

Nieuwe onthullingen riepen nieuwe vragen op. Zich verschuilend achter het RIOD (nu NIOD)-onderzoek, probeerde de Tweede Kamer even zo vaak de roep om een parlementaire enquête te weerstaan. Steeds wanneer met ad hoc onderzoeken werd geprobeerd de geest weer in de fles te krijgen, bereikte men slechts het tegendeel.

Het is nog te vroeg om vast te stellen of de commissie-Bakker meer is geweest dan een zoveelste afleidingsmanoeuvre. De meest essentiële vragen wachten nog op een antwoord.

Om slechts één wezenlijk punt aan te stippen: zal de commissie - met haar omstreden mandaat en beperkte bevoegdheden - volledige helderheid weten te scheppen over de discussies die tijdens de fatale julidagen van 1995 in politiek Den Haag zijn gevoerd? Dat blijft zeer onwaarschijnlijk. Vast staat echter wel, dat de commissie-Bakker nuttig voorwerk doet voor de parlementaire enquête die uiteindelijk onvermijdelijk lijkt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden