Nutellazaak, kaaswinkel of ijssalon in centrum Amsterdam? Wegwezen, vindt de gemeente

Een kaaswinkel op het Damrak waar de voertaal Engels is? Die richt zich enkel op toeristen, vindt de gemeente Amsterdam. En moet dus wegwezen.

De Cheese Company op het Damrak in Amsterdam. Beeld Ton Koene

Met de sneeuw nog aan haar laarzen stapt de Britse Sarah Canwood de kaaswinkel aan het Damrak binnen. Ze weet al wat ze wil hebben, bij een eerder reisje aan Nederland bezocht ze ook een filiaal van de Amsterdam Cheese Company. Ze zweert bij de Dutch Gold Blends - Truffle Cow. Een stuk kaas van 270 gram voor 14,95 euro. Alvast vacuüm verpakt, handig voor in het vliegtuig. Te midden van tientallen glimmende gele kazen zoekt ze haar favoriet.

Het is precies dit tafereeltje, in dit kaaswalhalla, waar de gemeente Amsterdam van af wil. 'In het centrum - 'postcode 1012' - zijn namelijk veel te veel dezelfde winkels,' zegt Vera Al, woordvoerder van de gemeente. 5 oktober van dit jaar werd daarom het in het geheim genomen voorbereidingsbesluit gepubliceerd, waarmee het verbod op toeristenwinkels van kracht werd. Om de groei van het aantal toeristische Nutellazaken, ijssalonnetjes, kaasboeren en wafeltenten een halt toe te roepen. 'Het gaat onder meer om de winkels waar eten wordt verkocht dat direct geschikt is voor consumptie', zegt Al. 'Daardoor gaat de leefbaarheid voor Amsterdammers achteruit en verschraalt het winkelaanbod.' Het was tijd om in te grijpen in deze monocultuur, met stevige maatregelen, en die regels golden ook voor het nieuwe filiaal van de Amsterdam Cheese Company, dat al vier vestigingen heeft in het centrum. 'Want ook daar zijn het assortiment, de presentatie, de reclame-uitingen en de bedrijfsvoering alleen op toeristen en dagjesmensen gericht.'

Geheim besluit

Nogal overdonderd was Quirijn Kolff, een van de eigenaren van de Amsterdam Cheese Company, door dit besluit van de gemeenteraad dat in het holst van de nacht werd genomen. Hij zit in de kantoorruimte boven zijn winkel aan de Leidsestraat. 'Ons filiaal aan het Damrak zou verbouwd worden en op 5 oktober hoorden we over het besluit', vertelt hij. 'Ja, toen hadden we al een langdurige huurovereenkomst gesloten voor onze nieuwe winkel, een architect opdracht gegeven voor een ontwerp en was er al een aannemer aan het werk gegaan.' Kolff stapte naar de rechter en vandaag - op 12 december - is de rechtszaak. Tot de definitieve uitspraak in januari mag de kaaswinkel gewoon openblijven, maar daarna? 'Ja, dan hoop ik natuurlijk dat de rechter ons gelijk heeft gegeven', zegt Kolff. 'Als ik had geweten dat het blokkeringsbesluit zou worden genomen, had ik nooit al die investeringen gedaan.' Over een eventuele schadevergoeding kan de gemeente nog niets zeggen. 'Eerst wachten we af wat de rechter zegt.'

Waarom dat besluit in het geheim werd genomen? Daarover kan de gemeente kort zijn. 'Omdat we geen tegenovergesteld effect wilden bereiken', zegt Al. 'Dus niet dat ondernemers nog even snel een toeristenwinkeltje gaan openen omdat het nog mag.' Een eventuele overgangsregeling was volgens de gemeente niet mogelijk. 'Dan glippen er misschien net weer winkels tussen de mazen door.'

Het Damrak wordt gezien als een van de meest toeristische straten van Amsterdam. Smartshops en fastfoodketens zoals MacDonald's en Kentucky Fried Chicken wisselen het straatbeeld af met souvenirwinkels vol klompen, Goudse kaas en stroopwafels. De teksten op de winkelruiten zijn veelal in het Engels. Zo ook bij de Amsterdam Cheese Company. 'Say Cheese To Life', luidt de slogan.

Klantgebondenheid

Tom Barkhuysen, de advocaat van Amsterdam Cheese Company-eigenaar Quirijn Kolff, vindt dat het tegen de rechtszekerheid in gaat om van de ene op de andere dag het blokkeringsbesluit te laten gelden. 'Hiermee dupeer je bonafide ondernemers.' Daarnaast heeft de gemeente volgens hem onvoldoende duidelijk gemaakt wat de criteria voor een toeristenwinkel precies zijn. Want hoe zie je het verschil tussen een 'kaasboer voor Amsterdammers' en de Amsterdam Cheese Company? Eigenaar Kolff zelf zegt dat er 'allerlei soorten mensen' in zijn filialen komen. 'Wij verkopen aan iedereen.' De voertaal is Engels omdat de Amsterdam Cheese Company een internationaal concept is. 'En iedereen spreekt wel Engels, dus dat is makkelijk.'

Voor de gemeente is naast reclame-uiting, prijsvoering, presentatie, assortiment ook de voertaal in de winkel een criterium om iets als een toeristenwinkel aan te merken. 'En denk ook aan klantgebondenheid', zegt gemeentewoordvoerder Al. 'Komen de kopers er vaker dan een keer?'

Kolff vindt het vreemd dat de gemeente zo streng is op zijn net geopende filiaal. 'Het Damrak is de toegangspoort van de stad Amsterdam, daar zijn nu eenmaal veel toeristen.' Met een internationale kaaswinkel lijkt Kolff niet zo veel mis. 'Wat wil de gemeente Amsterdam daar dan? Je gaat op het Damrak echt geen doe-het-zelf-zaak voor Amsterdammers openen, dat loopt gewoon niet.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden