Nur Links

DE WEG NAAR HET ZUIDEN LEIDT SOMS OVER DE DUITSE SNELWEG. DAAR WEKKEN NEDERLANDERS GEEN BEWONDERING MET HUN RIJVAARDIGHEID. DOOR NICOLIEN ZUIJDGEEST..

‘Wat krijg je als je een Pool met een Nederlander kruist? De collega’s van vrachtwagenchauffeur Erich schudden het hoofd boven hun kopje koffie bij wegrestaurant Peppenhoven aan de A61 ter hoogte van Bonn. ‘Een autodief die niet kan autorijden.’

Erich kijkt zijn collega’s aan met een grijns van oor tot oor. ‘Dat is reputatie van Nederlanders,’ grinnikt hij. ‘Nederlanders geven gas als ik ze wil inhalen. Die rivaliteit vond ik zo vervelend, dat ik niet meer op Nederland rijd.’

Een half uur eerder, bij het Autobahn-politiebureau Mönchengladbach, veertig kilometer van Venlo, verzekerde adjunct-hoofdcommissaris Dietmar Käbe (49) nog beleefd dat de reputatie van Nederlandse autobestuurders ‘helemaal niet zo slecht meer is als wordt gedacht.’ En hij nodigt ons uit voor Kaffee und Kuchen.

Iedere zomer is het weer topdrukte op de Duitse Autobahn wanneer duizenden Nederlanders op weg gaan naar hun zonnige vakantiebestemming. Volgens Duitsers zijn Nederlanders, op Italianen na, de slechtste autobestuurders van Europa. De cultuurverschillen in rijstijl zijn vooral merkbaar op het 650 kilometer lange traject tussen Venlo en München – richting Oostenrijk, Alpen en Italië. De meest gereden route is die via de A61 van Venlo naar Mannheim, dan de A5 naar Karlsruhe om daar de A8 naar München te volgen.

De Duitse pechdienst, de ADAC, zat ook aan de koffietafel van de Autobahnpolizei. Monteur Kohler vond het eigenaardig dat Nederlanders tijdens feestdagen en vakanties er massaal op uit trekken met een caravan. ‘Kamperen is voor ons iets voor arme mensen’, zegt hij.

Door schade en schande wijs geworden controleert de Autobahnpolizei vooral op belading van caravans. Käbe: ‘Een caravan weegt al snel duizend kilo, plus nog vierhonderd kilo aan gasfles, fietsen, televisie, watertank, aardewerk en bestek. Als alles voor is beladen, kan de caravan de auto omhoog duwen en het stuurvermogen beïnvloeden.’

En verder laat hij de vakantiegangers rustig aan zich voorbijgaan. ‘We kunnen hier de straatverlichting wel uit doen’, lacht hij. ‘Jullie colonne geeft sowieso een constante lichtbundel.’

Er mag veel op de Duitse snelweg, zelfs het bedrijven van de liefde tijdens het autorijden is toegestaan. Dat ervoer een 23-jarige Duitser toen hij twee jaar geleden in deelstaat Noordrijn-Westfalen met 100 kilometer per uur zijn auto tegen een verkeersbord reed, terwijl hij seks had met een liftster. De rechtbank van Keulen veroordeelde hem alleen tot 600 euro boete wegens het ontvluchten van de onheilsplek en 400 euro boete voor het vernielen van het verkeersbord.

De weggebruiker mag in Duitsland zo hard rijden als hij en zijn auto kunnen. Käbe nuanceert: ‘De richtsnelheid is 130 kilometer per uur. Zodra er een gebodsbord langs de snelweg staat, moet u zich daar aan houden. Rijdt u meer dan vijftig kilometer te hard, dan riskeert u een rijverbod. Boven de 130 kilometer zijn de krachten en invloeden zo groot dat de risico’s bij een ongeluk drastisch toenemen.

Die grotere marge in snelheidslimieten, leidt nog wel eens tot misverstanden tussen Nederlanders en Duitsers op de Autobahn. Hard rijden is daar bijvoorbeeld niet hetzelfde als onbeschoft rijden.

Duitsers zijn in de regel sociaal in het verkeer en leren vanzelfsprekend te anticiperen op het gedrag van hun medeweggebruikers. Regel is dat je wanneer mogelijk altijd plaats maakt voor invoegend verkeer - wat overigens ook noodzakelijk is omdat de invoegstroken veel korter zijn dan in Nederland.

De kracht van de Nederlanders is vaak dat hij graag blijft rijden waar hij rijdt. En liefst met een constante snelheid, ongeacht op welke rijstrook hij zit. Stoïcijns links blijven rijden met een constante snelheid van 120 is niet iets waar een achteropkomende automobilist met 170 erg blij van wordt.

Verderop langs de A61 staat de vlier in bloei. Het wegdek is veranderd in een glinsterend grijs oppervlak, waarin auto’s contrasterende strepen trekken. Motorrijders hebben hun schoenen in plastic zakjes gestoken. Een wit kapelletje tekent zich af tegen een donkergroene berghelling bij Bad Neuenahr. Bij kilometerpaal 170,5 rust een bebloed konijnenvelletje.

Na de bui contrasteert de gele koolzaadvelden nog sterker met het groen rond de plaats Maria Laach, beroemd om de abdij uit 1093. Ondertussen wisselen Bon Jovi en Alphaville elkaar af op radiozender Südwestrundfunk 1 (SWR1) van deelstaat Rijnland Palts. Op SWR2 wil de weerman niet zeggen of hij een goed of slecht weerbericht heeft. ‘Vergelijk het met een glas melk dat half gevuld is. De één spreekt over een halfleeg, de ander over een halfvol glas.’

De betonplaten op de snelweg doen auto’s neuriën. De cadans heeft de Duitse popgroep Kraftwerk zo geïnspireerd dat het in 1974 zijn album de titel Autobahn gaf. Bij Baustelle nummer zeven, sinds Venlo, lijkt het via de binnenspiegel alsof het verkeer in slow motion achteruit rijdt, zo nauwgezet houden de automobilisten zich aan de maximumsnelheid. Op de versmalde linkerrijstrook durven een dikke BMW en Mercedes de rechtsrijdende vrachtwagens niet in te halen. Alleen een roestoranje Duitse Volvojeep trapt zijn gaspedaal in.

Zodra het bord Vielen Dank für Ihr Verständnis is gepasseerd en weer drie rijstroken beschikbaar zijn, spot een Italiaanse Volvo een alleenrijdende dame in een Citroën BX. De Italiaan haalt in, gaat voor haar rijden, vermindert snelheid en kijkt uitdrukkelijk in zijn binnenspiegel. Voor een parkeerplaats zet hij zijn knipperlicht aan. De BX keurt hem geen blik waardig.

De bestuurder van een lentegroene Kawasaki rijdt ongeduldig op de middenstreep en gebaart een rood bestelbusje uit Düsseldorf dat het naar de rechterrijstrook moet. Opeens ontstaat er chaos als een Audi vol in de remmen moet voor een Volkswagen die met honderd kilometer per uur een Nederlandse vrachtwagen inhaalt. Koplampen seinen, een middelvinger volgt in het voorbijgaan.

Op de snelweg ergeren autobestuurders zich graag aan het gedrag van andere weggebruikers. Het nummerbord geeft meestal direct uitsluitsel over de rijvaardigheid van de bestuurder. Geel kenteken en NL-sticker? Weer zo’n Nederlander die nur links kan rijden.

TomTom, producent van navigatiesystemen, ondervroeg in mei 3500 automobilisten uit Duitsland, Frankrijk, Spanje en Nederland naar de nationale vooroordelen over automobilisten. Bijna een kwart van de duizend ondervraagde Duitsers meende dat Italianen de slechtste automobilisten van Europa zijn. Nederland kreeg een tweede plaats toegekend. We halen te veel en te riskant in, vinden ze.

Wolfgang Meißner, eerste politiehoofdcommisaris van de Autobahnpolizeipost te Ludwigshafen-Ruchheim, constateert dat de laatste vijf jaar de agressie in het verkeer is toegenomen. ‘Veel mensen leven hun negatieve energie en frustraties uit op anderen als ze in hun eigen veilige ruimte zitten, de auto. Vooral in de middag of als het warm is. Dat geldt voor alle nationaliteiten. Wellicht gebeurt het in Nederland sneller omdat het een klein land is met veel verkeer en files, waardoor automobilisten agressiever rijden.’ Maar volgens Meißner gedragen de Nederlanders zich in Duitsland keurig.

Uitrusten langs de snelweg kan ook tot uiteenlopende ervaringen leiden. Er zijn eenvoudige parkeerplaatsen met een chemisch toilet en luxe Raststätten waar de honger gestild kan worden met een voortreffelijk maal.

Spirituele rustpunten zijn er ook. Duitsland telt 29 Autobahnkirchen (snelwegkerken), zoals die bij Waldlaubersheim aan de A61 ter hoogte van Mainz. De deuren staan ’s zomers twaalf uur per dag open. Door het godshuis waait een koele zomerbries, buiten fluiten vogels. Op de achtergrond zoemt de snelweg.

In het gastenboek hebben bezoekers hun gevoelens vastgelegd. Burkhard reed 38 jaar langs de kerk tot mei 2005. ‘Het is nooit te laat.’ Frank dankt God iedere week opnieuw voor een behouden thuiskomst. Herr Förster is zo blij met het schone kerktoilet dat hij liever iets in de offerdoos doneert dan aan de ‘toiletmaffia van de snelweg’.

Hij doelt hiermee op het bedrijf Sanifair, dat sinds vorig najaar in steeds meer wegrestaurants de hulp bij hoge nood heeft geautomatiseerd. Voor vijftig eurocent geeft een draaihekje toegang tot de toiletten. In ruil ontvangt de bezoeker een waardebon die hem een halve euro korting geeft op aankopen in wegrestaurants die hun toiletten volgens het Sanifairconcept hebben ingericht.

Als de A61 ten zuiden van Ludwigshafen eindigt, nabij Formule 1 racecircuit Hockenheim Ring, kan het verkeer via de A5 richting Karlsruhe over vier rijstroken zuidwaarts. De weggebruikers vormen een gemêleerd gezelschap. Alle denkbare modellen en kleuren nieuwe voertuigen zijn vertegenwoordigd. Een oldtimer of een lelijke eend zijn blikvangers.

Ook hier valt weer op hoe hoffelijk Duitsers in hun verkeersgedrag zijn. Een rode Volkswagen Golf uit Dortmund haalt een Smart uit Ulm in, waarna een zilvergrijze Renault Espace snel terugvoegt naar de rechterrijstrook. Als een snelheidsduivel in een BMW ziet dat een rechtsrijdende Peugeot 206 achter een vrachtwagen moet inhalen om een remmanoeuvre te voorkomen, houdt hij gas in en biedt de mogelijkheid om voor hem in te halen. Meedenken en vooruitzien luidt het motto in Duitsland.

Tijdens de lange rit naar het zuiden valt de avond op de A8 richting München. De ondergaande zon kleurt het asfalt roze, de hemel paarsblauw. Op een voetgangersbrug voor Autobahndreieck Leonberg heeft een verliefde ziel een boodschap gespoten voor zijn geliefde: Gutenmorgen liebste Zeyno.

Een zakenman in roze wit gestreept overhemd in een Mercedes houdt pauze bij Raststätte Sindelfingerwald Süd bij Stuttgart, een paar jaar geleden uitgeroepen door de ADAC tot wegrestaurant van het jaar. Terwijl hij zijn espresso drinkt, stelt hij dat de Nederlandse snelweggebruikers niet agressief, maar eerder langzaam rijden. ‘Ik zeg altijd: ‘Nederlanders zijn in Duitsland op doorreis, nuttigen in restaurants en op parkeerplaatsen hun meegenomen etenswaar, bevuilen onze toiletten, laten hun afval achter en vertrekken weer. Wilt u nog meer horen, dan kunt zich beter tot vrachtwagenchauffeurs wenden.’

Maar Walter, chauffeur bij transportbedrijf Willi Betz, kijkt wel uit. Goed, een mop wil hij kwijt. ‘Wat krijgt een Nederlander die voor de derde keer is gezakt voor zijn rijexamen? Een geel kenteken!’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden