Nukkige ambassadeur van de underdog

Eén keer heb ik Willem van Hanegem thuis in Overveen bezocht, in 2000 was dat. Van Hanegem was toen net zo oud als ik nu. Een verwarrende gedachte, omdat ik hem destijds al behoorlijk oud vond.


De Volkskrant had een groot interview gepland in de bijlage die ter gelegenheid van het EK zou verschijnen. Wekenlang probeerde ik tevergeefs een afspraak met hem te maken.


Het 023-nummer kende ik uit mijn hoofd. Nooit nam iemand in huize Van Hanegem de telefoon op, altijd klonk het antwoordapparaat.


Ik koos voor een andere tactiek. Ik ging bij hem langs. Ook dat hielp me niet verder, op welk tijdstip ik ook aanbelde. Het was onrustbarend. Voor het verhaal in de bijlage waren zeven pagina's gereserveerd.


Op een vrijdagochtend, ik had de moed al opgegeven, werd de deur plotseling opengedaan. Goedemorgen, zei Willem van Hanegem.


Hij droeg slippers en een trainingsbroek. Toen ik vertelde waarom ik had aangebeld, vroeg hij of ik trek had in koffie. Zeven uur later stapte ik uitgeput weer naar buiten.


Al die tijd sprak Van Hanegem over voetbal. Zijn vrouw toonde haar schilderijen, de kinderen hingen op de bank en keken naar de televisie, we aten soep met broodjes, Lex Schoenmaker kwam langs voor een bakkie koffie en al die tijd sprak Van Hanegem over voetbal. Met grote regelmaat ging de telefoon, maar niemand nam de moeite op te nemen, ook de kinderen niet. Het was alsof ik de enige was die hoorde dat er werd gebeld.


Een interview kon je het nauwelijks noemen. Het was meer een belevenis. Ik stelde wel vragen, maar eigenlijk was het niet nodig.


Van Hanegem beklaagde zich bijvoorbeeld over de gemakzucht en onverschilligheid van voetballers en hun gebrek aan durf en originaliteit. Ze praten elkaar allemaal na, zei hij, het zijn net papegaaien. En koeien.


Koeien, vroeg ik alert? Van Hanegem antwoordde: 'Eentje roept wat en de rest van de koeien loeit mee.' Zo'n interview was het. Ik vond het geweldig, alles, ook die telefoon die door niemand werd opgenomen.


Donderdag werd Willem van Hanegem 70, het zal niemand zijn ontgaan. Het Algemeen Dagblad stelde een bijlage samen. Er is er een jarig stond op de voorpagina, plus de toepasselijke quote 'Ik zeg nooit iets wat ik niet meen.'


Verder verscheen er een boek, werd er een tribune in de Kuip naar hem vernoemd en kreeg hij de Faas Wilkes Sportprijs van de gemeente Rotterdam. Terecht natuurlijk, al zijn er dan altijd wel een paar mensen die zeggen dat dit een tikje overdreven is, voor een 70ste verjaardag.


Willem van Hanegem is wat tegenwoordig te pas en te onpas authentiek wordt genoemd. Hij zegt bijvoorbeeld wat hij denkt, ook als niet iedereen daarop zit te wachten. Van Hanegem vindt dat mensen daar maar tegen moeten kunnen. Kritiek, bijvoorbeeld op zijn vrij gedateerde opvattingen, kan hij maar moeilijk verdragen.


Hij doet niet altijd wat hij zegt, om de Fortuyneske redenering af te maken, maar ook daar is een excuus voor: hij is nu eenmaal 'onaangepast'. In zijn geval is dat, hoogst uitzonderlijk, een positieve kwalificatie. Hij is zichzelf gebleven en zo lekker gewoon.


Het heeft hem tot een volksheld gemaakt. Van Hanegem is er een van de staantribune. Waar Johan Cruijff altijd afstand heeft gehouden, is Van Hanegem een man van het volk. Cruijff wordt bewonderd, van Van Hanegem wordt gehouden, ondanks zijn nukkigheid. Hij is een ambassadeur van de underdog.


Het cruciale verschil komt ter sprake in een interview in de AD-bijlage. Dat Van Hanegem midden jaren zeventig voetballer van het jaar werd, vóór Cruijff, was een overwinning van de gewone man. Hij was de held van de 'doodgewone, hardwerkende jongens uit de haven'.


Dat zijn grote woorden. Waarschijnlijk zijn ze verdiend, al is ook in zijn geval een heiligverklaring een tikje overdreven.


Paul Onkenhout is redacteur van de Volkskrant.


Reageren?


twaalfdeman@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden